Δορυφόροι καθοδηγούν πυραύλους

Δορυφόροι κατάσκοποι. Αντί να χρησιμοποιούνται για γεωγραφικές έρευνες, καθοδηγούν τους πυραύλους

Μεγάλοι πρωταγωνιστές σ’ αυτόν τον πόλεμο αναδεικνύονται οι… δορυφόροι.
Δορυφόροι που εργάζονται ως κατάσκοποι, δορυφόροι που γυρίζουν στο «off» τις
τηλεπικοινωνίες, δορυφόροι που μπορούν να αλλάξουν την πορεία των πυραύλων,
ακόμη και στη μέση της διαδρομής, δορυφόροι που γίνονται πολύτιμα εργαλεία για
τους σύγχρονους πολεμικούς ανταποκριτές.

Η ΝΑΤΟϊκή επίθεση στο Κοσσυφοπέδιο έδωσε μια μεγάλη ευκαιρία για να
αξιοποιηθούν οι δεκάδες κατασκοπευτικοί δορυφόροι που μέχρι χθες «σάρωναν» με
το βλέμμα τους την επιφάνεια της Γης, καταγράφοντας ακόμη και την παραμικρή
λεπτομέρεια. Η μέχρι πρότινος γεωγραφική χρήση τους έγινε, μέσα σε λίγη ώρα,
στρατιωτική. Και οι δορυφόροι κατατάχθηκαν ανάμεσα στα πιο σύγχρονα όπλα, χάρη
στο ότι μπορούν να αποτυπώσουν ακόμη και ίχνη από ανωμαλίες του εδάφους, να
«δουν» στρατόπεδα και στρατιωτικούς στόχους με κάθε λεπτομέρεια, να
διεισδύσουν ακόμη και στο εσωτερικό των κτιρίων, να παρακολουθήσουν μέχρι και
τις κινήσεις των υποβρυχίων κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας.

«Ηδορυφορική τεχνολογία έχει προχωρήσει πλέον σε τέτοιο βαθμό, που ένας
δορυφόρος έχει τη δυνατότητα να εντοπίσει τη διαφορά θερμοκρασίας στο έδαφος,
ακόμα και την… ακτινοβολία που εκπέμπει ένας γεωργός, κάπου στο λιβάδι της
Κωπαΐδας, εξηγεί ο κ. Σαβούρης, στέλεχος σε μεγάλη εταιρεία, η οποία
δραστηριοποιείται στην παραγωγή δορυφορικών ψηφιακών προγραμμάτων. «Παράλληλα,
ένας δορυφόρος μπορεί να φωτογραφίσει έναν στόχο που βρίσκεται σε απόσταση 36
και πλέον χιλιομέτρων μακριά. Η φωτογραφία που θα στείλει ­ έγχρωμη ή
ασπρόμαυρη ­ μπορεί να αποκαλύψει εντυπωσιακές λεπτομέρειες, όπως για
παράδειγμα, μια πινακίδα Ι.Χ. αυτοκινήτου ή τα χαρακτηριστικά ενός αξιωματικού
του στρατού ή της αστυνομίας».

Όταν ο… Τζέιμς Μποντ του διαστήματος εντοπίσει έναν στρατιωτικό στόχο, η
αποστολή του τελειώνει. Τότε επιστρατεύονται κάποιοι άλλοι, πιο προηγμένης
τεχνολογίας δορυφόροι, οι οποίοι μπορούν να αντιστρέψουν την πορεία ενός
πυραύλου και να τον κατευθύνουν προς άλλη κατεύθυνση ­ ακόμη και τελείως
αντίθετη από εκείνη που είχε καθοριστεί κατά την εκτόξευσή του από τη Γη. «Την
τεχνολογία αυτή υποστηρίζουν οι πύραυλοι Κρουζ, που ξεκίνησαν από τις ΗΠΑ»,
εξηγεί ειδικός σε θέματα δορυφορικής τεχνολογίας, από μεγάλη εταιρεία που έχει
έδρα την Αθήνα. «Το σύστημα αυτό, μερικές φορές, χρησιμοποιείται και για να
αποπροσανατολίσει τον αντίπαλο. Τη στιγμή, δηλαδή, που τα ραντάρ εντοπίζουν
τον εχθρικό πύραυλο και πιθανολογούν την τροχιά και τον στόχο του, ο πύραυλος
δέχεται εντολή από τον δορυφόρο να κατευθυνθεί αλλού και να επιτεθεί αιφνιδιαστικά».

Στην κρίση στο Κόσοβο, κάποιοι άλλοι δορυφόροι ­ τηλεπικοινωνιακοί, αυτή τη
φορά ­ χρησιμοποιήθηκαν και από τις δυο πλευρές για να πλήξουν καίρια τον
αντίπαλο. Ο πρόεδρος Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς απέκλεισε κάθε δυνατότητα
τηλεοπτικής μετάδοσης του πολέμου, πριν ακόμη αρχίσει ο αεροπορικός
βομβαρδισμός από τις δυνάμεις του ΝΑΤΟ.

Τι ακριβώς έκανε;

Με στόχο να εμποδίσει τους Αμερικανούς να έχουν εικόνα από τις στρατιωτικές
κινήσεις στην περιοχή, «έκοψε» τους δρόμους που ακολουθεί ένα οπτικό σήμα
μέχρι να φτάσει στον δορυφόρο που θα το στείλει στην άλλη άκρη του Ατλαντικού.
Και το κατάφερε με δύο τρόπους: κατ’ αρχήν, έστειλε, μέσω δορυφόρων, ένα
ισχυρό σήμα (με ισχύ μεγαλύτερη από 250 KW, τη στιγμή που οι τηλεοπτικοί
σταθμοί στέλνουν σήμα πουδεν ξεπερνά τα 30 Watt) προκειμένου να «μπουκώσει»
τους αναμεταδότες στα τηλεοπτικά βαν. Για να εξαλείψει κάθε πιθανότητα
μετάδοσης τηλεοπτικού σήματος, φρόντισε ακόμη και τα σήματα που τυχόν…
επιβίωσαν, να μη φτάσουν ποτέ στο τηλεπικοινωνιακό «κέντρο υποδοχής» της
Σερβίας. Για να το επιτύχει αυτό κατέστρεψε τις οπτικές ίνες, μέσω των οποίων
φτάνουν στα κέντρα αυτά τα τηλεοπτικά σήματα.

Το αντίπαλο στρατόπεδο εκμεταλλεύτηκε με διαφορετικό τρόπο τις δυνατότητες
των τηλεπικοινωνιακών δορυφόρων. Από τη στιγμή που τα σερβικά τάγματα
χωρίστηκαν σε λόχους και πήραν θέσεις μάχης, οι Αμερικανοί, μέσω των
δορυφόρων, απέκλεισαν κάθε δυνατότητα επικοινωνίας μεταξύ των σερβικών
τμημάτων στρατού. Για να το καταφέρουν, νέκρωσαν τους ασυρμάτους,
δημιουργώντας (μέσω δορυφόρου) ένα μαγνητικό πεδίο ισχυρότερο από εκείνο που
επέτρεπε την ενδοεπικοινωνία του Σερβικού στρατού.

Η επίδειξη των ικανοτήτων της σύγχρονης τεχνολογίας δεν είναι εντυπωσιακή μόνο
στα οπλικά συστήματα που χρησιμοποιούνται στο Κόσοβο, αλλά και στο έργο των
πολεμικών ανταποκριτών. Τα νέα συστήματα δορυφορικών τηλεφώνων, που έχουν
ξεκινήσει τη λειτουργία τους τούς τελευταίους μήνες σε όλο τον πλανήτη,
διευκολύνουν ιδιαίτερα τους δημοσιογράφους, που βρίσκονται σε περιοχές
απόμακρες και αποκλεισμένες από τις τηλεπικοινωνίες.

Το πρώτο δορυφορικό δίκτυο που τέθηκε σε λειτουργία ονομάζεται Iridium και
διαθέτει 66 δορυφόρους που βρίσκονται σε τροχιά γύρω από τη Γη σε ύψος 780
χιλιομέτρων. Έτσι, οι ανταποκριτές δεν χρειάζεται να βασίζονται πλέον στα
κινητά με την τεχνολογία GSM. Ούτε να πληρώνουν υπέρογκα ποσά για τη χρήση
δορυφορικών τηλεφώνων, όπως γινόταν πριν από τη λειτουργία του Iridium.

Πάντως, ο ανταποκριτής του κοντινού μέλλοντος σχεδιάζεται στα εργαστήρια των
Αμερικανών επιστημόνων και θα μοιάζει περισσότερο με κινητό υπολογιστή. Στα
ρούχα του θα βρίσκονται ενσωματωμένοι επεξεργαστές, που θα κάνουν δυνατή την
άμεση αποστολή όχι μόνο της φωνής του δημοσιογράφου από το πεδίο της μάχης,
αλλά τόσο γραπτού κειμένου όσο και εικόνας από ελαφριές μίνι κάμερες που θα
είναι μέρος του φορητού εξοπλισμού του. Πρωτοπόρα στην έρευνα για τον
«ρεπόρτερ ρομπότ» είναι το «Κέντρο Νέων Μήντια» της Σχολής Δημοσιογραφίας στο
Πανεπιστημίο Κολούμπια της Νέας Υόρκης και η αντίστοιχη σχολή στο Πανεπιστήμιο
της Νότιας Καλιφόρνιας στο Λος Άντζελες.