Οι 600 ξένοι της Σοφοκλέους

Στους 600 υπολογίζονται οι ξένοι θεσμικοί επενδυτές που έχουν παρουσία στο
ελληνικό Χρηματιστήριο και στην αγορά ομολόγων. Υπολογίζεται ότι έχουν μετοχές
αξίας 3,5 τρισ. δραχμών

Τι ενώνει στην Ελλάδα τη Merrill Lynch, τη Morgan Stanley, τη JP Morgan και τη
Salomon Smith Barney; Η απάντηση για τους ειδικούς είναι απλή. Η οδός
Σοφοκλέους, τα ελληνικά ομόλογα και η δραχμή. Οι εταιρείες αυτές είναι μερικές
από τους 600 ξένους θεσμικούς επενδυτές, ασφαλιστικά ταμεία και κερδοσκοπικά
κεφάλαια που έχουν αγοράσει ελληνικά «χαρτιά», και που για πολλούς θεωρούνται
ως το βαρόμετρο του ελληνικού Χρηματιστηρίου και της αγοράς ομολόγων.

Σε αυτά τα 600 ξένα επενδυτικά κεφάλαια, όμως, προς το παρόν τουλάχιστον δεν
περιλαμβάνεται ο θεωρούμενος ως μεγαλύτερος σύγχρονος κερδοσκόπος ο κ. Τζ.
Σόρος. «Η μέχρι τώρα επενδυτική του τακτική δείχνει ότι ο Σόρος προτιμάει τις
πιο ανήσυχες αγορές», λένε τραπεζικά στελέχη.

από υπολογισμούς προκύπτει ότι τα ξένα κεφάλαια που έχουν επενδυθεί στο
Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών αντιπροσωπεύουν το 20% περίπου του ημερήσιου τζίρου
και το 12-15% της συνολικής χρηματιστηριακής αξίας της οδού Σοφοκλέους.

Έτσι, στην οδό Σοφοκλέους τα ξένα κεφάλαια πραγματοποιούν καθημερινά
αγοραπωλησίες μετοχών συνολικού ύψους 30 δισ. δραχμών περίπου, και στα
χαρτοφυλάκιά τους έχουν μετοχές που η αξία τους φτάνει τα 3,5 τρισ. δραχμές.

Οι αριθμοί αυτοί προκύπτουν από τον μέσο ημερήσιο τζίρο, ο οποίος κυμαίνεται
γύρω στα 150 δισ. δραχμές και από τη συνολική κεφαλαιοποίηση του
Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών, η οποία ανέρχεται σε 30 τρισ. δραχμές και
αντιπροσωπεύει το 88% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος της ελληνικής οικονομίας.

Από ΗΠΑ και Ευρώπη

Τα ξένα κεφάλαια που εισρέουν στην ελληνική αγορά προέρχονται, κυρίως, από τις
ΗΠΑ και την Ευρώπη. Αυτά «διοχετεύονται» στην ελληνική αγορά είτε από
επενδύσεις hudge funds (κερδοσκοπικά κεφάλαια) είτε από ξένες επενδυτικές
τράπεζες και ξένους θεσμικούς επενδυτές με πιο μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Η
τελευταία κατηγορία επενδύει στην Ελλάδα είτε για ίδιον όφελος είτε για
λογαριασμό πελατών της. Πελάτες τους είναι ξένα αμοιβαία κεφάλαια, ασφαλιστικά
ταμεία και μεγάλα επενδυτικά γραφεία. Από την Ευρώπη, τα περισσότερα ξένα
κεφάλαια προέρχονται από τη Μεγάλη Βρετανία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την
Ισπανία, την Πορτογαλία, την Ιταλία και την Ολλανδία. Αντίθετα, δεν έχουν
δείξει μέχρι στιγμής ενδιαφέρον ξένοι επενδυτές από Δανία, Βέλγιο,
Λουξεμβούργο και Νορβηγία. Ακόμη, σχεδόν ασήμαντες, σε σύγκριση με το σύνολο
των ξένων κεφαλαίων που έχουν εισρεύσει στην Ελλάδα, είναι οι επενδύσεις από
περιοχές της Ασίας και κυρίως από την Ιαπωνία. Μάλιστα, οικονομικοί αναλυτές
εκτιμούσαν στα τέλη του 1998 ότι φέτος θα υπάρξει έντονη παρουσία ασιατικών
κεφαλαίων, τα οποία αναζητούν αγορές με μεγάλες αποδόσεις, λόγω της ύφεσης που
χαρακτηρίζει την οικονομία τους και των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν τα
τραπεζικά τους ιδρύματα και τα ασφαλιστικά τους ταμεία.

Μερικά ονόματα από τους 600 ξένους θεσμικούς επενδυτές και ξένα κερδοσκοπικά
κεφάλαια που επενδύουν στην εγχώρια αγορά είναι γνωστά από τις ξένες τράπεζες
που λειτουργούν στην Ελλάδα. Για παράδειγμα, αναφέρονται οι Citibank, ΑΒΝ AMRO
Bank, Barclays κ.λπ. Τις σημαντικότερες παρουσίες στην ελληνική αγορά
εμφανίζουν από το εξωτερικό οι Merrill Lynch, Morgan Stanley, Salomon Smith
Barney, Goldman Sahs, JP Morgan, Lehman, Berenberg Bank, Credit Suisse First
Boston, SBC Warburg, Morgan Grenfell Investments Funds, ο όμιλος ING κ.ά.
Αρκετά, δηλαδή, από αυτά τα ονόματα είναι γνωστά και από τις εκθέσεις που
ανακοινώνονται και δημοσιεύονται κατά καιρούς για την ελληνική οικονομία και
την ελληνική αγορά.

Άλλοι ξένοι επενδυτικοί όμιλοι είναι η ιταλική τράπεζα BCI, η ισπανική Bank
Santa Der και η BZW, που είναι το επενδυτικό τμήματα της Barclays. Επίσης,
παρουσία στην Ελλάδα έχει και ένα αμερικανικό hudge fund, το Templetton, το
οποίο, ίσως, είναι γνωστό στην αγορά από τα ομώνυμα αμοιβαία κεφάλαια της
Εθνικής Τράπεζας.

Για τον Σόρος

Τραπεζικά στελέχη και επικεφαλής επενδυτικών τμημάτων ελληνικών και ξένων
τραπεζών στην Ελλάδα δηλώνουν στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ότι ο γνωστός επενδυτής στις
διεθνείς αγορές κ. Τζ. Σόρος δεν έχει παρουσία στη χώρα μας. Όπως, μάλιστα,
διευκρίνισαν, ο κ. Σόρος, όπως έχει δείξει η μέχρι τώρα επενδυτική του
τακτική, προτιμά πιο «ανήσυχες» και αναδυόμενες αγορές. Ενδεικτικά αναφέρεται
ότι σήμερα έχει παρουσία στην αγορά της Τσεχίας, της Πολωνίας, της Ουγγαρίας
και της Ασίας, ενώ παλαιότερα είχε και στη Ρωσία, όπου καταστράφηκε το γνωστό
hudge fund του, το Long Term Capital Management, κατά την πρόσφατη κρίση το
καλοκαίρι.

Γρήγορες κινήσεις

Παλαιότερα, η συμμετοχή των ξένων επενδυτών στον ημερήσιο τζίρο ήταν
μεγαλύτερη, καθώς η αντίστοιχη παρουσία των Ελλήνων ήταν μικρότερη. Έτσι,
μολονότι έχουν διατηρήσει σχεδόν στα ίδια επίπεδα την παρουσία τους οι ξένοι
στην ελληνική κεφαλαιαγορά, το ποσοστό τους φαίνεται μικρότερο σε σχέση με τον
συνολικό τζίρο. Όπως εξηγούν χρηματιστηριακοί αναλυτές, το ποσοστό των ξένων
επενδυτών στον ημερήσιο τζίρο είναι σχεδόν διπλάσιο από το μερίδιο που
κατέχουν στην αγορά, διότι «μπαινοβγαίνουν» ευκολότερα και γρηγορότερα από την
αγορά κατά τη διάρκεια της ημέρας. Επίσης, οι ξένοι πραγματοποιούν υψηλούς
τζίρους σε σχέση με τα ποσά των μετοχών που κατέχουν, διότι επενδύουν, κυρίως,
σε μετοχές μεγάλων εταιρειών (blue chips), των οποίων οι τιμές είναι μεγάλες.
Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι οι μετοχές αυτές είναι ακριβές, αφού αυτό
προσδιορίζεται με βάση τον λόγο τιμής προς κέρδη.

Οι «αγαπημένες» μετοχές των ξένων επενδυτών είναι κυρίως εκείνες των τραπεζών,
των τηλεπικοινωνιών, των τσιμέντων και των μεγάλων βιομηχανικών επιχειρήσεων,
ενώ πρόσφατα αύξησαν τις επενδύσεις τους σε μετοχές εταιρειών πληροφορικής.
Ωστόσο, κατά καιρούς και ιδίως το προηγούμενο διάστημα, όταν αυξάνονταν με
μεγάλους ρυθμούς οι τιμές μετοχών μικρομεσαίων εταιρειών, υπέκυψαν στον
πειρασμό και «δοκίμασαν» περιστασιακά και τις λεγόμενες περιφερειακές μετοχές.

Αρκετό, όμως, ενδιαφέρον έχει να εξετάσει κανείς τα κανάλια από τα οποία
περνούν τα ξένα κεφάλαια για να φτάσουν στην Ελλάδα και τα κριτήρια που
λαμβάνουν υπόψη τους, για να αποφασίσουν αν τελικά θα επενδύσουν στη χώρα μας
αλλά και σε ποιες μετοχές ή ομόλογα.

Όπως εξηγεί στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ο κ. Κώστας Μπούκας, treasurer της ΕΤΕΒΑ, «κύρια
κανάλια από τα οποία περνούν τα ξένα κεφάλαια για να φτάσουν στην Ελλάδα
προέρχονται από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη. Από τις ΗΠΑ, τα κεφάλαια είτε φτάνουν
απευθείας στη χώρα μας είτε μέσω των μεγάλων χρηματοοικονομικών κέντρων της
Ευρώπης, που είναι το Λονδίνο και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

«Στην περίπτωση των επενδύσεων από την Ασία», διευκρινίζει ο κ. Μπούκας, «δεν
έρχονται κατευθείαν στην ελληνική αγορά, αλλά περνούν από τα μεγάλα
χρηματοοικονομικά σταυροδρόμια του Λονδίνου ή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής
Τράπεζας. Όσον αφορά τα ευρωπαϊκά κεφάλαια, αυτά έρχονται κατευθείαν στην Ελλάδα».

Ενδιαφέρον, αλλά και σημασία για τη συνέχιση της εισροής ξένων κεφαλαίων στην
Ελλάδα αποτελούν τα κριτήρια με βάση τα οποία οι ξένοι επενδυτές αποφασίζουν ή
όχι την είσοδό τους στη χώρα μας. Αναφερόμενος σε αυτό το θέμα, ο κ. Μπούκας
εξηγεί ότι «οι κύριοι παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη για να επενδύσει
κάποιος σε μια ξένη χώρα, είναι η ισοτιμία του ξένου νομίσματος και η διαφορά
των επιτοκίων. Δηλαδή, πρώτα εξετάζει εάν το επιτόκιο του ξένου νομίσματος
είναι μεγαλύτερο από εκείνο της χώρας του. Εάν είναι, τότε εξετάζει την
περίπτωση που μπορεί να εξανεμιστεί ή να αυξηθεί το κέρδος από τη διαφορά των
επιτοκίων λόγω της μεταβολή της ισοτιμίας. Συγκεκριμένα, όσο ενισχύεται η
ισοτιμία του ξένου νομίσματος τόσο αυξάνεται το κέρδος από τη διαφορά των επιτοκίων».

«Επομένως», καταλήγει ο κ. Μπούκας, «οι εισροές συναλλάγματος στην Ελλάδα θα
σταματήσουν, όταν διαπιστώσουν ότι το ποσοστό της διολίσθησης της δραχμής, για
να φτάσει στο επίπεδο της Κεντρικής Ισοτιμίας (353,109 δραχμές ανά ευρώ), θα
είναι μεγαλύτερο από το επιτόκιο της δραχμής ή της απόδοσης από μετοχές ή
ομόλογα, στην περίπτωση που επενδύσουν σε μετοχές ή και σε τίτλους του
Ελληνικού Δημοσίου. Έτσι, όσο ενισχύεται η ισοτιμία της δραχμής από εισροές
τόσο αποθαρρύνονται νέα ξένα κεφάλαια στην Ελλάδα».