Αλλάζουν ομόλογα οι ασφαλιστικές

Ομόλογα αξίας 400 δισ. δρχ., που λήγουν το 2001-2003, ανταλλάσσουν με το
Δημόσιο οι ασφαλιστικές εταιρείες, στρεφόμενες σε τίτλους μακροχρόνιας διάρκειας

Σε ανταλλαγές τίτλων αξίας 400 δισ. δρχ. προχωρεί το Δημόσιο με τις
ασφαλιστικές εταιρείες, σε μια πράξη που εκτιμάται ότι θα αποβεί σε όφελος και
των δύο πλευρών.

Συγκεκριμένα, το Δημόσιο απορροφά σταδιακά από τις ασφαλιστικές εταιρείες
ομόλογα κυμαινόμενου επιτοκίου, που λήγουν την περίοδο 2001-2003 και προσφέρει
σε αντάλλαγμα μακροχρόνιους τίτλους, 10ετούς και 15ετούς διάρκειας.

Ο βασικός λόγος που επιβάλλει αυτή την ανταλλαγή είναι ο κίνδυνος που
αντιμετωπίζουν οι ασφαλιστικές εταιρείες να δουν τις αποδόσεις τους να
μειώνονται, λόγω της σταδιακής αποκλιμάκωσης των επιτοκίων. Κάτι τέτοιο θα
δημιουργούσε σοβαρό πρόβλημα στην εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους έναντι των
πελατών τους.

Αλλά και το Δημόσιο έχει κάθε λόγο να επιθυμεί αυτήν την ανταλλαγή, αφενός για
να μεταθέσει για μεταγενέστερο χρόνο την εκπλήρωση των υποχρεώσεών του και
αφετέρου για να πληρώσει λιγότερα, αφού οι νέοι τίτλου που προσφέρει έχουν
χαμηλότερα επιτόκια.

Σημειώνεται ότι τα ομόλογα κυμαινόμενου επιτοκίου έχουν το τρέχον επιτόκιο των
εντόκων γραμματίων του Δημοσίου (κατά τη στιγμή που συμπληρώνεται ο χρόνος)
συν 2,25%. Σήμερα, που το επιτόκιο των εντόκων ανέρχεται σε 9,5%, το επιτόκιο
των συγκεκριμένων ομολόγων κινείται στα επίπεδα του 11,75%.

Το Δημόσιο, βεβαίως, δεν προτίθεται να επανεκδώσει τέτοια ομόλογα. Όπως εξηγεί
το υπουργείο Οικονομικών, η έκδοσή τους έγινε σε μια περίοδο δύσκολη, το
1993-94, που το Κράτος είχε αυξημένες ανάγκες και προσέφερε υψηλές αποδόσεις.

Επομένως, οι ασφαλιστικές εταιρείες είναι υποχρεωμένες να προσφύγουν σε άλλα
προϊόντα για να στηρίξουν τις αποδόσεις του ενεργητικού τους, σημαντικό μέρος
του οποίου απαρτίζεται αυτήν τη στιγμή από τα συγκεκριμένα ομόλογα.

Το ποσοστό απόδοσης

Οπωσδήποτε, τα νέα ομόλογα με τα οποία θα αντικατασταθούν τα παλαιότερα, δεν
θα έχουν τις υψηλές αποδόσεις του παρελθόντος. Όμως, αν οι ασφαλιστικές
εταιρείες περίμεναν τη λήξη των ομολόγων τους για να τα αντικαταστήσουν με
νέα, θα βρίσκονταν μπροστά σε μια μείωση των επιτοκίων, λόγω της σύγκλισης. Κι
αυτό γιατί το επιτόκιο του εντόκου θα μειωθεί από το 9,5% που είναι σήμερα στο
3,5%, που είναι το επιτόκιο ευρώ, όταν η Ελλάδα θα ενταχθεί στη ζώνη του ευρώ.
Έτσι, το ποσοστό απόδοσης των επενδύσεων των ασφαλιστικών επιχειρήσεων θα
περιοριζόταν σε πολύ χαμηλά επίπεδα.

Η ανταλλαγή άρχισε ήδη να γίνεται σταδιακά, σε συμφωνία με το Γενικό
Λογιστήριο του Κράτους. Για τις ασφαλιστικές εταιρείες, όπως και για
οποιονδήποτε επενδυτή, οι αποδόσεις των μακροχρόνιων ελληνικών τίτλων είναι
ακόμη συμφέρουσες, παρά το γεγονός ότι είναι πολύ χαμηλότερες από αυτές των
βραχυχρόνιων. Συγκεκριμένα, το επιτόκιο των δεκαετών ομολόγων είναι 5,7%, πολύ
χαμηλότερο από το 9,5% των εντόκων, αλλά αρκετά υψηλότερο από το επιτόκιο των
γερμανικών τίτλων δεκαετούς διάρκειας, που είναι 3,9%.

Σημειώνεται ότι στη ζώνη του ευρώ η καμπύλη των επιτοκίων σε σχέση με τη
διάρκεια των τίτλων είναι ανοδική (οι βραχυχρόνιοι τίτλοι έχουν επιτόκιο 3,3%
και οι δεκαετείς 3,9%). Αντίθετα, στην Ελλάδα, προς το παρόν, η καμπύλη είναι
καθοδική (9,5% τα έντοκα έναντι 5,7% τα δεκαετή). Η εικόνα, όμως, αυτή θα
αλλάξει, όπως προαναφέρθηκε, όταν η χώρα θα ενταχθεί στη ζώνη του ευρώ.

300 δισ. έως τέλος ’99

Οι ανταλλαγές μεταξύ Δημοσίου και ασφαλιστικών εταιρειών ξεκίνησαν πριν από
ενάμιση μήνα περίπου και μέχρι στιγμής έχουν καλύψει τίτλους αξίας 70 δισ.
δρχ. Ώς το τέλος του χρόνου, το υπουργείο Οικονομικών εκτιμά ότι θα έχει
απορροφήσει ομόλογα 300 περίπου δισ. δρχ. Ας σημειωθεί ότι το υπουργείο
Οικονομικών προγραμματίζει νέα έκδοση 15ετών ομολόγων σε δύο περίπου μήνες…

Αν για τις ασφαλιστικές εταιρείες η πράξη αυτή συνιστά βελτίωση του
ενεργητικού τους, για το Δημόσιο είναι επίσης μια συμφέρουσα εξέλιξη, εξηγούν
στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους. Όπως επισημαίνουν, η ανταλλαγή βελτιώνει τη
σύνθεση του δημοσίου χρέους, αφού επιτρέπει την «αποσυμφόρηση» των υποχρεώσεων
του Δημοσίου από την περίοδο 2001-2003 και την ομαλότερη κατανομή τους σε μια
μεγαλύτερη χρονική περίοδο. Παράλληλα, βεβαίως, όπως προαναφέρθηκε, το Δημόσιο
θα πληρώσει λιγότερα αφού τα επιτόκια των νέων τίτλων θα είναι χαμηλότερα από
αυτά των ομολόγων κυμαινόμενου επιτοκίου, που απορροφά τώρα.

Και ο Ντελόρ

Ας σημειωθεί ότι η κίνηση αυτή δεν αποτελεί νεωτερισμό, που εφαρμόζεται για
πρώτη φορά στην Ελλάδα. Στο υπουργείο Οικονομικών αναφέρουν ότι ανάλογη
τακτική είχε ακολουθήσει προ πολλών ετών ο κ. Ζακ Ντελόρ, ως υφυπουργός
Οικονομικών της Γαλλίας. Σημειώνεται ότι σήμερα, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη
της Deutsche Bank, το μεγαλύτερο μέρος του ενεργητικού των γαλλικών
ασφαλιστικών εταιρειών αποτελείται από ομόλογα του γαλλικού δημοσίου.

Κυμαινόμενου επιτοκίου

Η εικόνα είναι αντίστοιχη και στην Ελλάδα, όπου από το σύνολο των επενδύσεων
828 δισ. δρχ. των ασφαλιστικών εταιρειών, ένα ποσοστό 70%, δηλαδή 600 δισ.
δρχ. περίπου είναι επενδεδυμένο σε ομόλογα. Όμως, σε αντίθεση με ό,τι
συμβαίνει στη Γαλλία, όπου οι ασφαλιστικές εταιρείες έχουν επενδύσει το 80%
του ενεργητικού τους σε τίτλους σταθερών αποδόσεων, στην Ελλάδα, η προτίμηση
των ασφαλιστικών εταιρειών είχε εντοπισθεί μέχρι προ τινός στους τίτλους
κυμαινόμενου επιτοκίου, λόγω των υψηλότερων αποδόσεών τους.

Συγκεκριμένα, από τα 600 δισ. που είναι επενδεδυμένα σε ομόλογα, μόνο τα 200
δισ. δρχ. είναι σε ομόλογα σταθερού επιτοκίου. Με την ανταλλαγή των υπολοίπων
400 δισ. δρχ. των ομολόγων κυμαινόμενου επιτοκίου με μακροχρόνιους τίτλους
σταθερών αποδόσεων, οι ελληνικές ασφαλιστικές εταιρείες θα έχουν πλέον ένα
χαρτοφυλάκιο αντίστοιχο με αυτό των γαλλικών.