Το ορφανό της Επανάστασης έγινε Αμερικανός γερουσιαστής

Θα ήταν, απλώς, «άλλο ένα» από τα χιλιάδες ορφανά παιδιά που άφησε πίσω της
η Επανάσταση του 1821 και η ιστορική τους παρουσία εξαντλείται σε μια αράδα
του σχολικού βιβλίου. Όμως η δική του ιστορία γράφτηκε με διαφορετικό
μελάνι… Πώς βρέθηκε ο τετράχρονος Λουκάς Μιλτιάδης από τους χωμάτινους
δρόμους της Λιβαδειάς στην αμερικανική πολιτεία του Βερμόντ και από εκεί στη
βουλευτική έδρα του 52ου Κογκρέσου;

Λουκάς Μιλτιάδης – Μίλερ. Από τους δρόμους της Λιβαδειάς στο αμερικανικό Κογκρέσο

Ο Λουκάς Μιλτιάδης-Μίλερ είναι ο πρώτος Έλληνας γερουσιαστής στις ΗΠΑ, τον
οποίο… υιοθέτησε ο Αμερικανός φιλέλληνας και φίλος του Τζωρτζ Τζάρβις, ο
Τζόναθαν Πέκαμ-Μίλερ!

Σαν παραμύθι

Η άγνωστη ιστορία του Λουκά Μιλτιάδη είναι τόσο παλιά όσο οι ρίζες του
νεώτερου ελληνικού κράτους και τόσο συναρπαστική όσο τα παραμύθια που λέγονται
από στόμα σε στόμα. Χάνεται στις αρχές του προηγούμενου αιώνα, ανάμεσα σε
γεγονότα και θρύλους για την Επανάσταση, και ουσιαστικά ξεκινά όταν έπεσε πάνω
του το βλέμμα του Μίλερ, ο οποίος όχι μόνο συγκινήθηκε βαθύτατα από την εικόνα
του παιδιού, αλλά το πήρε μαζί του στην Αμερική και το υιοθέτησε. Από εκείνη
τη στιγμή σχεδιάζεται εκ νέου η πορεία της ζωής του νεαρού Λουκά, για την
καταγωγή του οποίου ελάχιστα είναι γνωστά. Άλλωστε, ποιος θα ενδιαφερόταν για
ακόμη ένα παιδί του οποίου ο πατέρας ­ καπετάνιος στον Αγώνα, λένε οι
ελάχιστες μαρτυρίες ­ σκοτώθηκε, η μητέρα πέθανε λίγο αργότερα και το ίδιο
απλώς περπατούσε στους δρόμους της Λιβαδειάς;

Στο Βερμόντ

Μια γυναίκα, της οποίας τα στοιχεία ίσως ποτέ δεν γίνουν γνωστά, ήταν αυτή που
παρακάλεσε τον Μίλερ να φροντίσει το παιδί. Και από εκείνη τη στιγμή ξεκινά το
παραμύθι. Ο Λουκάς βρέθηκε στην Αμερική, υιοθετήθηκε επίσημα με νομοθετική
διάταξη της Πολιτείας του Βερμόντ, απέκτησε το όνομα Λουκάς Μιλτιάδης-Μίλερ,
σπούδασε στα δημόσια σχολεία του Μονπελιέ, στα είκοσι ένα του απέκτησε την
αμερικανική ιθαγένεια, σπούδασε Νομικά και το 1847 μετανάστευσε στο
Ουισκόνσιν, για να εκλεγεί βουλευτής το 1891. Ο θάνατός του τον βρήκε σε
ηλικία 78 χρόνων, παντρεμένο δύο φορές, αλλά χωρίς απογόνους. Η ιστορία του
διασώζεται μέσα από τις μαρτυρίες του πατριού του, υλικό που υπάρχει στη
Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου και στη Βιβλιοθήκη του Βερμόντ.

Με ξύλινο ιστιοφόρο

Το ταξίδι που οδήγησε τον Λουκά στην Αμερική έγινε με πλοίο. Ένα από αυτά τα
ξύλινα ιστιοφόρα, με τρία ιστία, που διέσχιζαν τον Ατλαντικό σε είκοσι ημέρες
συνδέοντας ακτοπλοϊκώς την Αμερική με την Ευρώπη. Όσα από αυτά είχαν προορισμό
την Ελλάδα έφθαναν συνήθως μέσω Μασσαλίας ή συνηθέστερα μέσω Μάλτας. Στη
συνέχεια, όπως εξηγεί ο κ. Αναστάσιος Τζαμτζής, πλοίαρχος του Εμπορικού
Ναυτικού και ερευνητής, «συνοδευόμενα από αγγλικά πολεμικά κατέπλεαν μέχρι
Ζάκυνθο και συνέχιζαν από εκεί με συνοδεία γαλλικών».

Στα προσωπικά του αρχεία και έγγραφα ο Μίλερ, που έφθασε για πρώτη φορά στην
Ελλάδα τον Νοέμβριο του 1824, δεν αναφέρει λεπτομέρειες. Είναι όμως γνωστό ότι
πλοία με αμερικανική βοήθεια φιλελλήνων κατέφθαναν από την Αμερική στην Ελλάδα
εκείνη την εποχή. Ο ίδιος ο Μίλερ μάλιστα είχε συνοδεύσει ένα τέτοιο πλοίο στο
δεύτερο ταξίδι του. Με το ίδιο επέστρεψε, έχοντας υπό την προστασία του το
ορφανό που συνάντησε στη Λιβαδειά. Όταν έφθασε ο Λουκάς στην Αμερική,
εγκαταστάθηκε στο σπίτι της οικογένειας του νεαρού πατριού του, ο οποίος
«συνεπαρμένος από την ιδέα της Επανάστασης του ’21, γοητευμένος από τον Λόρδο
Βύρωνα με τον οποίο πολέμησε μαζί και ήταν κοντά του όταν ξεψύχησε στο
Μεσολόγγι στις 19 Απριλίου του 1824, και ταγμένος στο πλευρό των Ελλήνων,
θεωρούσε ιερή υποχρέωση τη φροντίδα του ορφανού».

Δικηγόρος

Ο Λουκάς, «ένα έξυπνο και δυνατό παιδί», παρακολούθησε μαθήματα στα δημόσια
σχολεία της περιοχής μέχρι τα δεκάξι του. Εκείνη την εποχή σταματά τις σπουδές
για να αναλάβει την οικογενειακή επιχείρηση του πατέρα του ­ ένα δικηγορικό
γραφείο ­ ο οποίος είχε προβλήματα υγείας. Αργότερα γίνεται δεκτός στον
Δικηγορικό Σύλλογο του Βερμόντ αφού πρώτα σπούδασε Νομικά «κάτω από την
επιστασία του πατριού του και του βουλευτή Γουίλιαμ Άπερ».

Μετά τον θάνατο του Τζόναθαν Μίλερ, ο Λουκάς Μιλτιάδης-Μίλερ μετανάστευσε στο
Ουισκόνσιν, τη γη των χρυσών ευκαιριών εκείνη την εποχή. Τι έκανε εκεί; Το
καταγράφει στο βιβλίο της με τις βιογραφίες Αμερικανών φιλλελήνων και ηρώων
της Επανάστασης του ’21 η ζωγράφος Ρίκη (Φρειδερίκη) Παπά:

Στο Όσκος

«Σε ηλικία 23 ετών ο Λουκάς Μίλερ εγκαθίσταται στο Όσκος, έναν οικισμό με
ελάχιστα σπίτια.

Μέχρι το καλοκαίρι του ίδιου έτους οι νέοι άποικοι οργάνωσαν την πόλη με τη
βοήθεια του Μίλερ και των νομικών του γνώσεων. Ο ίδιος ο Μίλερ, διαπιστώνοντας
την τεράστια ζήτηση γης, άνοιξε κτηματομεσιτικό γραφείο σε συνεργασία με τον
Έντουαρντ Ίστμαν. Η κατακόρυφη ζήτηση στον τομέα των οικοδομικών εργασιών και
κυρίως στο εμπόριο ξυλείας έκανε την επιχείρηση να ανθήσει.

Η εταιρεία του μάλιστα κατασκεύασε την πρώτη γέφυρα που ένωσε τις όχθες του
ποταμού Ρατ, το 1847. Και σαν αναγνώριση της κοινωνικής του θέσης και
προσφοράς ο Μίλερ διορίστηκε ταγματάρχης της πολιτοφυλακής από τον κυβερνήτη
Χένρι Ντοτζ. Την ίδια χρονιά, εκλέγεται μέλος του Νομοθετικού Σώματος του
Ουισκόνσιν, αλλά ο ταγματάρχης Μίλερ χάνει τη γυναίκα του και ζει μια
προσωπική τραγωδία.

Υπέρ των Ινδιάνων

Ως μέλος του Νομοθετικού Σώματος και επηρεασμένος από τα παιδικά του χρόνια,
τα οποία του διηγήθηκε ο πατέρας του πριν πεθάνει, υποστήριξε τους Ινδιάνους
Μενομίνη και Τσερόκι και χάριν των δικών του προσπαθειών δημιουργήθηκε το
Εθνικό Πάρκο στην Πολιτεία του Ουισκόνσιν.

Όταν έθεσε υποψηφιότητα στο 52ο Κογκρέσο, ήταν τέτοια η αυτοπεποίθησή του που
δεν έκανε καν προεκλογική εκστρατεία. Η μοναδική του δήλωση ήταν «αν με
ψηφίσετε, την επόμενη ημέρα των εκλογών θα φροντίσω όλες τις δουλειές της
Πολιτείας. Αν όχι, θα φροντίσω τις δικές μου δουλειές». Τελικά ανέλαβε τις
δουλειές της Πολιτείας.

Η επιθυμία του ήταν να πάρει το Όσκος το όνομα της θεάς Αθηνάς. Πέθανε το
1902, σε ηλικία 78 ετών, χωρίς να το πραγματοποιήσει».

Λεύκωμα πορτρέτων. Η ζωγράφος Ρίκα Παπά παρουσιάζει το λεύκωμα «Ιστορικά Πορτρέτα Αμερικανών Φιλελλήνων»

Το όνειρό της είναι να φτιάξει ένα μουσείο με έργα των ηρώων του Εικοσιένα και
φιλελλήνων, στον τόπο καταγωγής της, στην Παραμυθιά της Ηπείρου.

Στο Μέγαρο Παλαιάς Βουλής παρουσιάζεται το δεύτερο λεύκωμά της με θέμα
«Ιστορικά Πορτρέτα Αμερικανών Φιλελλήνων». Σ’ αυτή, την πρώτη έκδοση στα
ελληνικά, συμπεριλαμβάνεται η βιογραφία του Lucas Miltiades Miller ή αλλιώς
Λουκά Μιλτιάδη-Μίλερ.

Η Ρίκα Παπά είναι ζωγράφος και στο βιβλίο της, το οποίο προλογίζει ο Α.
Μαζαράκης, πρόεδρος της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος,
απεικονίζονται τα πορτρέτα των Αμερικανών φιλελλήνων.

Τα έργα της Ρίκας Παπά έχουν εκτεθεί σε εκδηλώσεις του αμερικανικού Κογκρέσου.

Τζόναθαν Μίλερ. Πολέμησε με τον Μακρυγιάννη, ήταν στο πλευρό του Λόρδου Βύρωνα και συγκέντρωσε βοήθεια για τους Έλληνες της Επανάστασης

Ο Τζόναθαν Πέκαμ – Μίλερ γεννήθηκε στο Ράντολφ του Βερμόντ, στις 24
Φεβρουαρίου του 1796. Η επίδραση που είχαν στη σκέψη του οι σπουδές των
κλασικών ελληνικών κειμένων, σε συνδυασμό με το πάθος για την περιπέτεια και
την αγάπη στη στρατιωτική ζωή δεν άφησαν περιθώριο για δεύτερη σκέψη. Το 1824
ο κυβερνήτης Βαν Νες τον σύστηνε στην Ελληνική Ένωση της Βοστώνης και ο νεαρός
αναλάμβανε το ρίσκο να ταξιδέψει στο Μεσολόγγι, μεταφέροντας μάλιστα επιστολές
των αμερικανικών κοινοτήτων στους Έλληνες.

Στο Μεσολλόγκι έφτασε στις 26 Νοεμβρίου και εκεί συνάντησε τον γιατρό Μάγιερ
και τον Τζορτζ Τζάρβις. Πολύ σύντομα ο νεαρός Μίλερ έμαθε ελληνικά και μάλιστα
υιοθέτησε τη φουστανέλα ως ενδυμασία. Έμεινε στο Μεσολόγγκι ως τον Ιανουάριο
του 1825 και πήρε μέρος σε πολεμικές επιχειρήσεις στη Ναύπακτο με τον Τζάρβις.
Τον Απρίλιο του 1825 πήρε μέρος στην επιχείρηση κατά του Ιμπραήμ πασά και
τέθηκε στις υπηρεσίες του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου. Στο Ναύπλιο, μαζί με τον
Δημήτριο Υψηλάντη, τον στρατηγό Μακρυγιάννη και άλλους φιλέλληνες πήραν μέρος
στη μάχη στους Μύλους. Αργότερα κατέβηκε στην Κρήτη μαζί με τον άλλο σπουδαίο
φιλέλληνα, τον Σάμιουελ Χάου.

Το βιογραφικό του ποιητή Μιλτιάδη Μίλερ

Επιστρέφοντας στην Αμερική έδωσε μια σειρά διαλέξεων κάνοντας γνωστό στο
αμερικανικό κοινό τον αγώνα των Ελλήνων κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Τον
Φεβρουάριο του 1827 ξαναγύρισε, το δεύτερο και τελευταίο ταξίδι του, στην
Ελλάδα, συγκεντρώνοντας βοήθεια αξίας 27.000 δολαρίων σε φαγητό και ρούχα για
τους Έλληνες. Βασισμένο στις σημειώσεις του εκείνης της εποχής είναι και το
βιβλίο του «Η κατάσταση στην Ελλάδα το 1827-28» Σε εκείνο το ταξίδι ο Τζόναθαν
Μίλερ συνάντησε τον, αγνώστων λοιπών στοιχείων, Λουκά Μιλτιάδη και τον πήρε
μαζί του στην Αμερική. Πέθανε το 1847.