ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Ο πιο παλιός τους ασθενής

Ποιοι είναι οι πιο γοητευτικοί γνωστικοί; Οι τρελοί, φυσικά.

Ουίλιαμ Τσέστερ Μάινορ. Ο «παρανοϊκός εγκληματίας» στη βιβλιοθήκη του

Εκείνη τη μέρα του Οκτωβρίου του 1896, ο Τζαίημς Μάρραιη θα πραγματοποιούσε
επιτέλους το όνειρό του: θα συναντούσε τον άνθρωπο με τον οποίο είχε
συνεργαστεί τα είκοσι τελευταία χρόνια μόνο δι’ αλληλογραφίας, συζητώντας μαζί
του τις πιο μεγάλες λεπτομέρειες της αγγλικής γλώσσας. Συντονιστής της
προετοιμασίας του Αγγλικού Λεξικού της Οξφόρδης, ενός μνημειώδους έργου που
ετοιμαζόταν επί 50 χρόνια με τη βοήθεια χιλιάδων ανθρώπων για να εκδοθεί
τελικά σε 12 τόμους το 1928, ο Μάρραιη είχε βρει στο πρόσωπο του Ο.Τ. Μάινορ
την πιο πολύτιμη πηγή πληροφοριών και τον πιο συναρπαστικό συνεργάτη. Στις
επανειλημμένες προσκλήσεις του όμως να τον φιλοξενήσει στην Οξφόρδη για να τον
γνωρίσει και να τον ευχαριστήσει, ο μυστηριώδης Μάινορ είχε απαντήσει ότι δεν
μπορεί να εγκαταλείψει την πόλη του, το Κρόουθορν, στην κομητεία του Μπέρκσαϊρ.

Ο Μάρραιη αποφάσισε έτσι να πραγματοποιήσει ο ίδιος το ταξίδι. Στον σταθμό τον
περίμενε ένας αμαξάς με λιβρέα, που τον οδήγησε με το λαντό του σε ένα
αρχοντικό με κάπως περίεργη όψη. Ένας υπηρέτης τον οδήγησε σε μια αίθουσα
γεμάτη βιβλία, όπου τον περίμενε ένας κύριος πίσω από ένα πελώριο γραφείο από
μαόνι. «Καλησπέρα σας», είπε ο λεξικογράφος. «Είναι για μένα μεγάλη τιμή και
πραγματική χαρά που σας συναντώ έπειτα από τόσα χρόνια, αφού είμαι βέβαιος ότι
είστε ο πιστός μου συνεργάτης, ο δόκτωρ Μάινορ». Ακολούθησε μια μικρή παύση.
Κι έπειτα ο κύριος που είχε απέναντί του του είπε: «Φοβάμαι πως κάνετε λάθος.
Δεν είμαι αυτός που νομίζετε. Είμαι ο διευθυντής του Ασύλου για Παρανοϊκούς
Εγκληματίες του Μπρόουντμουρ. Ο δόκτωρ Μάινορ είναι ο πιο παλιός μας ασθενής».

Το παραπάνω επεισόδιο περιγράφεται στο βιβλίο του Σάιμον Ουίντσεστερ «Ο
καθηγητής και ο τρελός» που θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα στην Ισπανία
από τις εκδώσει Destino. Πρώην γιατρός στον αμερικανικό στρατό, ο Ουίλιαμ
Τσέστερ Μάινορ πυροβόλησε κατά λάθος και σκότωσε σε ηλικία 37 ετών τον Τζωρτζ
Μέρετ, έναν πατέρα έξι παιδιών, που εκείνο τον χειμώνα του 1871 ζούσε στο
Λάμπεθ, μια από τις πιο φτωχικές συνοικίες του βικτωριανού Λονδίνου. Ο Μάινορ
συνελήφθη και κλείστηκε στο Άσυλο του Μπρόουντμουρ. Και ο κόσμος δεν θα είχε
ακούσει ποτέ γι’ αυτόν αν δεν τον ανακάλυπτε ο Μάρραιη, «ένα παιδί, ένας
έφηβος, ένας άνδρας που διψούσε για επικοινωνία», όπως τον χαρακτηρίζει ο συγγραφέας.

Η συνάντησή τους και η φήμη που απέκτησε στη συνέχεια το λεξικό κατέστησαν
δυνατή την «αποκατάσταση» του Μάινορ. Το 1910, ο Τσώρτσιλ υπέγραψε ένα
διάταγμα προσωρινής αποφυλάκισης ώστε ο Μάινορ να μπορέσει να μεταβεί στην
πατρίδα του, όπου κλείστηκε στο Κρατικό Φρενοκομείο της Ουάσιγκτον. Έπρεπε να
φτάσει τα 77 του χρόνια για να διαγνώσουν οι γιατροί την ασθένειά του:
«πρώιμος άνοια». Πέθανε στον ύπνο του, στις 26 Μαρτίου 1920. Είχε ζήσει κάτι
λιγότερο από 86 χρόνια ­ τα 48 απ’ αυτά, στη φυλακή.