ΔΡΟΜΟΙ

… δεν υπάρχει πια. Ο Λαφοντέν ήταν αρκετά αριστερός για να κερδίσει ο
Σρέντερ τις εκλογές, αλλά πολύ αριστερός για να διατηρήσει τη θέση του στην
κυβέρνηση. Ξένο σώμα, κόκκινο πανί, καλό για να ανεμίζει μόνο στις
προεκλογικές συγκεντρώσεις. Η παραίτησή του συμπίπτει με την απόπειρα του
Γιόσκα Φίσερ να εκκαθαρίσει τους αριστερούς από το κόμμα των «πρασίνων».
Σρέντερ και Φίσερ αποκαθαίρουν τα κόμματά τους για να απαντήσουν ανενόχλητοι
στα σοβαρά διλήμματα που αντιμετωπίζει η Γερμανία: Να χρηματοδοτηθεί η ζήτηση
ή το κεφάλαιο; Να απαλλαγεί από τους φόρους η κατανάλωση ή το κέρδος; Να πέσει
το βάρος στους ώμους των εργαζομένων ή των βιομηχάνων;

… υπάρχουν παντού. Και προτάσεις για λύσεις που δεν θα γίνονταν ποτέ
αποδεκτές από πολιτικούς σαν τον Λαφοντέν. Στη Γερμανία: υψηλή ανεργία, ακριβό
κοινωνικό κράτος, βαριά φορολογία στις επιχειρήσεις (λύσεις: «ευελιξία» στην
αγορά εργασίας, δηλαδή απολύσεις, φοροαπαλλαγές στις επιχειρήσεις). Στην
Ιαπωνία: επτά χρόνια ύφεση, χρεοκοπημένες τράπεζες (λύσεις: φοροαπαλλαγές στις
επιχειρήσεις, χρηματοδότηση των τραπεζών με φορολόγηση των εργαζομένων). Στην
Αμερική: εξάρτηση από το χρηματιστήριο, εισοδηματικές ανισότητες, εμπορικό
έλλειμμα (λύσεις: φαλκίδευση της εργασίας με μερική απασχόληση, εμπορικός
πόλεμος, μείωση των επιτοκίων ­ η Fed το έκανε ήδη τρεις φορές).

… δίνουν τις δικές τους λύσεις πριν από τις κυβερνήσεις και είναι συνήθως
οριστικές. «Πειρατές» των αγορών, κάνουν τώρα «ρεσάλτο» στην Ευρώπη, όπως πριν
από είκοσι χρόνια στην Αμερική, γράφει η «Στάμπα». Οι «βάρβαροι προ των πυλών»
είναι εταιρείες που ειδικεύονται στην εξαγορά επιχειρήσεων. Τυμβωρύχοι των
χρηματιστηρίων, εντοπίζουν εκεί την εύκολη λεία τους. Με δανεικά λεφτά, την
αγοράζουν, την τεμαχίζουν και τη μεταπωλούν με κέρδος, όπως στην περίπτωση της
αμερικανικής Ναμπίσκο. Τεμαχισμένες, οι επιχειρήσεις που πέφτουν θύματά τους
πιάνουν καλύτερη τιμή στην αγορά από ό,τι έπιαναν ακέραιες. Αυτές οι
κερδοσκοπικές εταιρείες αλλάζουν σήμερα τη γεωγραφία των επιχειρήσεων στην
Ευρώπη. Βρίσκονται πίσω από τις εντυπωσιακές συγχωνεύσεις και τις εξαγορές,
σαν κι αυτήν που πρότεινε στην Τέλεκομ Ιτάλια η Ολιβέτι. Οικογενειακοί
κολοσσοί, παραδοσιακά μαγαζιά, όλα σωριάζονται στα πόδια των «εξολοθρευτών»,
που θεωρούνται εξυγιαντικό στοιχείο των αγορών. Όλα αγοράζονται, όλα
πουλιούνται, φωνάζουν σαν το στοιχειό του Σαίξπηρ στην πρώτη πράξη της
«Καταιγίδας»: «Όλα αλλάζουν, κάτι πλούσιο και παράξενο γίνονται όλα. Κοίτα τα
μάτια του πώς τώρα έγιναν πέρλες».

… στη θέση των ματιών. Μονάχα δυο άδειες κόχες έχασκαν πάνω στο λείψανο που
έκλεινε μέσα της η σαρκοφάγος. Η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως τον τάφο
του σπουδαιότερου ίσως Ρωμαίου του Λονδίνου, ύστερα από 1.800 χρόνια. Όμως, η
ταυτότητα του αρχαίου VIP παραμένει άγνωστη. Ίσως Ρωμαίος διοικητής της πόλης
ή κυβερνήτης ολόκληρης της επαρχίας του Λονδίνιου, κανείς δεν ξέρει, μονάχα
συμπεραίνει. Ανάμεσα στα δηνάρια και τους σεστέρτιους που κοίτονται στη σκόνη
των οστών, κανένα όνομα, καμιά ημερομηνία, καμιά επιγραφή που να σώζει το
αξίωμά του.