[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Όταν πριν από λίγους μήνες οι ρεπουμπλικανοί αποφάσιζαν την παραπομπή του
προέδρου Κλίντον, όλοι στις ΗΠΑ γνώριζαν ότι έκαναν πολιτική αυτοκτονία. Το
γνώριζαν και οι ίδιοι οι ρεπουμπλικανοί. Με την δημοτικότητα του Κλίντον πάνω
από το 50% και με την αμερικανική κοινή γνώμη αηδιασμένη να θέλει να τελειώσει
η υπόθεση, δεν χρειαζόταν σοφία για να το καταλάβουν. Και όμως τον παρέπεμψαν.
Όπως οι ίδιοι εξηγούσαν αργότερα στους δημοσιογράφους ένιωθαν υποχρεωμένοι να
το πράξουν για να ικανοποιήσουν την κομματική τους βάση. Μια κομματική βάση
που αποτελείται από τα πιο ακραία στοιχεία του κόμματός τους ­ την περίφημη
θρησκευτική δεξιά ­ που μόνο με τον Κλίντον στη φυλακή θα ήταν ικανοποιημένη.
Πρόκειται φυσικά για ένα κλασικό φαινόμενο δυσαρμονίας κόμματος και κοινωνίας
που παρατηρείται συχνά στις δημοκρατίες. Ο κ. Σημίτης το αντιμετώπισε το 1996
με την απειλή ότι θα παραιτηθεί από Πρωθυπουργός αν δεν εκλεγεί πρόεδρος του
ΠΑΣΟΚ. Μία απειλή που λειτούργησε ενδεχομένως εκβιαστικά σε ορισμένους από
τους εσωκομματικούς του αντιπάλους. Το 1999 οι όροι μοιάζουν να έχουν
αντιστραφεί. Μια προσαρμογή στις απαιτήσεις της κοινωνίας θα μπορούσε να
εκληφθεί και ως εντολή στον κ. Σημίτη να παραιτηθεί. Αλλά αυτή θα ήταν μια
επιφανειακή ανάγνωση του προβλήματος. Στην πραγματικότητα αυτό που έχουμε
είναι μία κυβέρνηση που έχει απογοητεύσει τους ψηφοφόρους της αλλά και μια
εσωκομματική αντιπολίτευση που είναι απολύτως ανίκανη να βγάλει άξια λόγου
πολιτικά συμπεράσματα από αυτή την κρίση εμπιστοσύνης. Το καταλαβαίνει κανείς
παρακολουθώντας το επίπεδο του εσωκομματικού διαλόγου, όπου βέβαια οι
απλουστεύσεις για ένα «πιο πατριωτικό» ή «πιο κοινωνικό» ΠΑΣΟΚ έχουν απλώς
υποκαταστήσει την αμηχανία των στελεχών του να μιλήσουν πολιτικά. Σε ένα βαθμό
αυτό εξηγείται από το γεγονός ότι το πρόβλημα της κυβέρνησης είναι κατ’ εξοχήν
πρόβλημα προσώπων: Οι απανωτές κρίσεις των τελευταίων μηνών είχαν όλες ως
κοινό χαρακτηριστικό την απίστευτη επιπολαιότητα των κυβερνητικών χειρισμών.
Μια επιπολαιότητα που προ πολλού έχει παύσει να μπορεί να θεωρείται τυχαία. Το
χαμηλό επίπεδο του πολιτικού διαλόγου όμως παραπέμπει και σ’ ένα δεύτερο
στοιχείο: την κυβερνητική φθορά του Κινήματος. Το ότι το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται στην
εξουσία τα 15 από τα τελευταία είκοσι χρόνια μαρτυρεί ασφαλώς την χρόνια κρίση
της συντηρητικής παράταξης. Ταυτόχρονα όμως έχει κοστίσει ακριβά και στο ίδιο
το ΠΑΣΟΚ που τείνει όλο και πιο πολύ να γίνει ένας μηχανισμός διαχείρισης της
εξουσίας. Ένας μηχανισμός γραφειοκρατικός, ικανός να λύνει προβλήματα,
ανίκανος όμως να παράγει πολιτική.

Kapsis@dolnet.gr