Σπίτια από ανακυκλωμένα υλικά, οι φίλοι του περιβάλλοντος

Οικολογικό σπίτι. Βρίσκεται στους Αμπελοκήπους και είναι «βαμμένο πράσινο»

ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ της οδού Λυκίας, στους Αμπελόκηπους, ο ήλιος εισβάλλει στο εσωτερικό
του τις ημέρες του χειμώνα χαρίζοντας φυσικό φως και ζέστη. Αντίθετα, το
καλοκαίρι, τα σημεία όπου βρίσκονται τα παράθυρα δεν επιτρέπουν τα «αδιάκριτα
βλέμματα» στο εσωτερικό του, εξασφαλίζοντας δροσιά χωρίς κλιματιστικά.

Τα χρώματα που κυριαρχούν στους εξωτερικούς τοίχους του σπιτιού της Κατερίνας
Σπυροπούλου είναι το άσπρο και το γκρι. Το σπίτι της όμως είναι βαμμένο…
πράσινο, με άλλα λόγια οικολογικό. Αποτελεί παράδειγμα σχεδιασμού πράσινης
κατοικίας, «φιλικής προς το περιβάλλον», που εξοικονομεί ενέργεια,
χρησιμοποιεί ανακυκλωμένα υλικά και εξασφαλίζει καλή ποιότητα αέρα στο
εσωτερικό του. Τα οικολογικά σπίτια την περασμένη δεκαετία ήταν κάτι το
σπάνιο, το αξιοπρόσεκτο. Σήμερα όμως, όπως λένε οι ειδικοί, αποτελούν την τάση
σε πολλές χώρες του κόσμου.

Αρκετά είναι τα μέτρα που παίρνουν οι αρμόδιοι προς αυτήν την κατεύθυνση και
στην Ελλάδα. Αν και «δύσκολα θα βρει κανείς κτίρια περισσότερο οικολογικά από
τους παραδοσιακούς οικισμούς στο Αιγαίο, την Ήπειρο, τη Μακεδονία και άλλα
μέρη της χώρας», επισημαίνει ο κ. Νίκος Φυντικάκης, αρχιτέκτονας, που
ειδικεύεται στις βιοκλιματικές κατασκευές.

Ουτοπικό

Βέβαια, το απόλυτο οικολογικό σπίτι είναι ουτοπικό, τουλάχιστον στην Ελλάδα,
όπως λέει ο κ. Ματθαίος Σανταμούρης, επίκουρος καθηγητής Αρχιτεκτονικής στα
Πανεπιστήμια Αθηνών και Βορείου Λονδίνου.

«Εννοούμε μία κατασκευή που χρησιμοποιεί εξ ολοκλήρου ανακυκλωμένα υλικά,
παράγει ανακυκλώσιμα υλικά, διαθέτει εξαιρετική ποιότητα αέρα στο εσωτερικό
του και καταναλώνει ασήμαντη ενέργεια». Παράλληλα, προσθέτει ο διευθυντής του
Ελληνικού Γραφείου της Greenpeace κ. Στέλιος Ψωμάς, διαθέτει μόνο οικολογικές
οικιακές συσκευές, όπως «πράσινα» ψυγεία κ.λπ.

Βιοκλιματικό

Οικολογικά σπίτια. Την περασμένη δεκαετία ήταν κάτι το σπάνιο, το αξιοπρόσεκτο

Καλύτερος όρος θεωρείται το βιοκλιματικό κτίριο. Αυτό δηλαδή που είναι
σχεδιασμένο σύμφωνα με το γύρω περιβάλλον, το κλίμα που επικρατεί στην περιοχή
και χρησιμοποιεί ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Παραδοσιακά υλικά, όπως πέτρα,
ξύλο, σίδηρο, τούβλο είναι αυτά που προτιμούν οι δημιουργοί τους. Τα υλικά
μάλιστα που θεωρούνται φιλικά προς το περιβάλλον δεν κοστίζουν ­ σε γενικές
γραμμές ­ περισσότερο από τα υπόλοιπα. Το μέγεθος και η τοποθέτηση των
ανοιγμάτων ­ πόρτες και παράθυρα ­ είναι ένα από τα μεγάλα μυστικά του
σχεδιασμού τους. Παίζουν σημαντικό ρόλο στον φυσικό αερισμό, τη μόνωση και τη θέρμανση.

Τα χαρακτηριστικά ενός βιοκλιματικού κτιρίου είναι η εξασφάλιση της ποιότητας
του εσωτερικού αέρα, η θερμική και οπτική άνεση μέσα στο σπίτι, η ελάχιστη
κατανάλωση ενέργειας, η αποφυγή υλικών στον περιβάλλοντα χώρο που ανεβάζουν τη
θερμοκρασία ­ όπου αυτό είναι δυνατόν. Τα σωστά ανοίγματα είναι το κλειδί στο
σπίτι της κ. Σπυροπούλου, το οποίο σχεδίασε η ίδια. Εξασφαλίζουν σωστή
κυκλοφορία του αέρα, επιτρέπουν στον ήλιο να τα διαπερνά τον χειμώνα, ενώ ο
σωστός σχεδιασμός τους ­ σύμφωνα με την πορεία του ήλιου στον ουρανό ­ τον
κρατά έξω το καλοκαίρι. «Έχουμε πετύχει μέχρι και 45% εξοικονόμηση ενέργειας
και καυσίμων, σύμφωνα με μετρήσεις του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Για τη
θέρμανση χρησιμοποιούμε φυσικό αέριο, ενώ δεν έχουμε κλιματιστικά.
Εκμεταλλευόμαστε τη φυσική κίνηση του ηλίου. Τα παράθυρα και οι φεγγίτες στο
βόρειο τμήμα του σπιτιού εξασφαλίζουν φυσικό δροσισμό το καλοκαίρι», τονίζει η
ιδιοκτήτριά του.

Το τσιμέντο

Για την κατασκευή του σπιτιού χρησιμοποιήθηκε ανακυκλωμένο τσιμέντο από
κατεδάφιση κτιρίου και συμπυκνωμένο τούβλο, που συγκρατεί περισσότερη θερμότητα.

ΓΙΑ ΤΗΝ πλειονότητα των Ελλήνων που κατοικούν σε προσχεδιασμένα διαμερίσματα,
γίνονται παρεμβάσεις με στόχο την εξοικονόμηση ενέργειας ­ μέχρι και 60% ­ και
μία «φιλικότερη προς το περιβάλλον» συμπεριφορά. Η Greenpeace δίνει απλές
συμβουλές, που εφαρμόζονται εύκολα, κοστίζουν ελάχιστα και αποδίδουν αμέσως.

Φωτισμός

* Μην εμποδίζετε το φυσικό φως να μπαίνει στο εσωτερικό του κτιρίου.

* Μην ξεχνάτε να σβήνετε τα φώτα που δεν χρειάζεστε.

* Οι νέοι οικονομικοί λαμπτήρες φθορισμού καταναλώνουν

4 έως 5 φορές λιγότερη ενέργεια και διαρκούν

8 με 10 φορές περισσότερο.

* Οι ανοικτόχρωμοι τοίχοι φωτίζουν τους χώρους

καλύτερα.

* Τοποθετήστε τα γραφεία κοντά στα παράθυρα.

Δροσισμός

* Το καλοκαίρι κρατήστε τον ήλιο έξω από τα κτίρια, τοποθετώντας
σκίαστρα κάθε τύπου.

* Αν διαθέτετε ήδη κλιματιστικό, τοποθετήστε σύστημα αυτοματισμού
μειώνοντας την κατανάλωση κατά 20%.

* Προτιμήστε ανεμιστήρες οροφής, αντί για air-condition.

* Αφήστε αναρριχώμενα φυτά να αγκαλιάσουν τους εξωτερικούς τοίχους για
περισσότερη δροσιά το καλοκαίρι.

* Προτιμάτε ανοικτόχρωμους τόνους για το βάψιμο των εξωτερικών τοίχων,
γιατί απομακρύνουν τη ζέστη.

Θέρμανση

* Μία θερμοκρασία 18 με 19 βαθμών είναι αρκετή για να νιώθουμε άνετα.
Μειώνοντας τη θερμοκρασία του λέβητα κατά ένα βαθμό, εξοικονούμε το 7% των καυσίμων.

* Φροντίστε για τη συντήρηση του λέβητα δύο φορές τον χρόνο.

* Μη χρησιμοποιείτε άσκοπα ηλεκτρικά θερμαντικά σώματα και
θερμοσυσσωρευτές. Μη σκεπάζετε τα καλοριφέρ.

Ενέργεια από τον ήλιο

* Τοποθετήστε ηλιακό θερμοσίφωνα. Πετυχαίνετε μείωση μέχρι και 40% στον
λογαριασμό του ηλεκτρικού.

«Έξυπνο» γραφείο. Ο χώρος αυτός, που στεγάζει το γραφείο του αρχιτέκτονα κ. Αλέξανδρου Τομπάζη, χρησιμοποιεί τις κλιματολογικές συνθήκες προκειμένου να εξοικονομήσει ενέργεια

ΤΟ ΓΡΑΦΕΙΟ αυτό χρειάζεται φώτα μόνο όταν πέσει… βαθύ σκοτάδι. Πρόκειται για
έναν χώρο 1.000 τετραγωνικών μέτρων που έχει φτιαχτεί «έξυπνα», έτσι ώστε να
χρησιμοποιεί κατά τον καλύτερο δυνατόν τρόπο τις κλιματολογικές συνθήκες
προκειμένου να εξοικονομήσει ενέργεια.

Το κυριότερο είναι ότι στον χώρο αυτό, στο Μαρούσι, που στεγάζει το γραφείο
του αρχιτέκτονα κ. Αλέξανδρου Τομπάζη, έχει γίνει προσπάθεια ώστε να μη
χρησιμοποιηθούν πρόσθετα στοιχεία. «Προσπαθήσαμε να εκμεταλλευθούμε τον φυσικό
φωτισμό και τον φυσικό αερισμό», λέει ο αρχιτέκτονας κ. Νίκος Βρατσάνος.

Έτσι, το κτίριο έχει στενό πλάτος (περίπου 7 μέτρα) και τα παράθυρα και στις
δύο πλευρές δίνουν τη δυνατότητα για άπλετο φυσικό φωτισμό με αποτέλεσμα την
εξοικονόμηση στην κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος. Παράλληλα, το βράδυ
λειτουργούν ανεμιστήρες.

«Έχουν τοποθετηθεί εξωτερικά σκιάδια, ώστε να κόβεται η άμεση ακτινοβολία και
να μη ζεσταίνεται πολύ το κτίριο», λέει ο κ. Βρατσάνος. Οι τοίχοι του
«έξυπνου» αυτού κτιρίου έχουν μεγάλη μόνωση, ώστε να μη χάνεται στο περιβάλλον
η ζέστη του κτιρίου, ενώ στην είσοδο υπάρχει λίμνη που, καθώς εξατμίζεται
(αυτό ισχύει κυρίως το καλοκαίρι), δημιουργεί δροσιά.

Όλα αυτά έχουν αποτέλεσμα, όπως λέει ο κ. Βρατσάνος, η κατανάλωση να είναι 41
κιλοβατώρες ανά τετραγωνικό μέτρο τον χρόνο, την ίδια στιγμή που ένα συμβατικό
σπίτι καταναλώνει 240 κιλοβατώρες ανά τετραγωνικό μέτρο κατά το ίδιο διάστημα.

Εκτός από το οικονομικό όφελος, κερδισμένο βγαίνει και το περιβάλλον αφού,
σύμφωνα με τα στοιχεία της Greenpeace, με κάθε κιλοβατώρα που καταναλώνεται
εκλύεται πάνω από ένα κιλό διοξείδιο του άνθρακα στην ατμόσφαιρα. «Οι
βιοκλιματικές δυνατότητες που δίνει η φύση είναι πολλές», τονίζει ο ομότιμος
καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Πάτρας κ. Ρήγας Ρηγόπουλος. «Χρειάζεται
κατάλληλη μόνωση στους τοίχους, μεγάλα ανοίγματα προς τον νοτιά και σχετικά
μικρά προς τον βοριά. Στη χώρα μας μπορούμε να εξοικονομήσουμε μέχρι και 70%
της ενέργειας που καταναλώνουμε».