Θα ξεκινήσω το νέο κόμμα από τη νεολαία

Λίγο πριν από το ξημέρωμα της 3ης του Σεπτέμβρη του ’74, τα τραπέζια και οι
καρέκλες του ζαχαροπλαστείου «Η Σόνια», στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας, είχαν
κατακλυστεί από στελέχη του ΠΑΣΟΚ. Ανάμεσά τους οι Γιάννης Χαραλαμπόπουλος,
Αντώνης Λιβάνης, Τάκης Τουλούπας, Νίκος Βγενόπουλος, Γιάννης Κορωναίος, οι
οποίοι, μαζί με ορισμένους εκπροσώπους της νεώτερης γενιάς (Θανάσης Τσούρας,
Κώστας Λαλιώτης, Τάκης Παπαγεωργόπουλος, Γιάννης Ζαφειρόπουλος και άλλοι)
συζητούν για την ίδρυση, αλλά και τον χαρακτήρα του νέου κόμματος.

Ντοκουμέντο από τον επίσημο κατάλογο όσων κλήθηκαν (150) στην ανακοίνωση της Ιδρυτικής Διακήρυξης του ΠΑΣΟΚ

Η κουβέντα, υπό τα διακριτικά βλέμματα αστυνομικών με πολιτικά από την
Ασφάλεια, συνεχίζεται σχεδόν μέχρι το πρωί, οπότε κάποιος από την ομήγυρη
ρίχνει την πρόταση: «Ρε παιδιά, ας το συζητήσουμε αύριο που θα ανακοινωθεί η
Διακήρυξη, αφού εκεί θα είμαστε».

Λίγες ώρες αργότερα τα τότε στελέχη άρχισαν να συγκεντρώνονται στην κεντρική
αίθουσα συνεδριάσεων του ξενοδοχείου «Κινγκ Πάλας». Ο Ανδρέας Παπανδρέου
έφθασε κάπως καθυστερημένος, ανέβηκε σ’ ένα δωμάτιο του πρώτου ορόφου και
κάλεσε τον Θανάση Τσούρα.

«Πήγαινε κάτω», του λέει, «και δες ποιοι έχουν έρθει. Περίμενε λίγη ώρα και,
εάν διαπιστώσεις ότι λείπουν πολλοί απ’ αυτούς που έχουν κληθεί, τότε θα
βάλεις μπροστά μπροστά δύο σειρές καρέκλες και θα τις γεμίσεις με νέους. Έτσι
θα ξεκινήσω το νέο κόμμα. Από τη νεολαία».

Ο Θ. Τσούρας κατέβηκε τα σκαλιά, πήρε θέση στην είσοδο της αίθουσας και άρχισε
να σημειώνει τις παρουσίες κρατώντας τον επίσημο κατάλογο των προσκεκλημένων.
Ένας, δύο… εκατό… εκατόν σαράντα εννιά. Αμέσως έσπευσε να ενημερώσει τον
αρχηγό. «Έχουν έρθει όλοι». Ο Ανδρέας χαμογέλασε από ευχαρίστηση
διαπιστώνοντας ότι οι φίλοι του είχαν κρατήσει τον λόγο τους.

Συναντήσεις

Για να φτάσει όμως εκείνη η μέρα είχαν προηγηθεί ατέλειωτες συναντήσεις σε
σπίτια, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, σε γραφεία, στο σπίτι του Ανδρέα στο
Καστρί αλλά και, λίγο πιο πέρα, στο ξενοδοχείο «Καστρί».

Το βασικό περιεχόμενο της Διακήρυξης είχε συζητήσει ο Ανδρέας Παπανδρέου, στα
τέλη Ιουλίου του ’74, σε μια μυστική συνάντηση που είχε σε ξενοδοχείο στη
λίμνη Κόμο με τους στενούς συνεργάτες του Αντώνη Λιβάνη και Γιώργο Κίσσονα και
με την παρουσία του Μιχάλη Ζιάγκα.

Ακολούθησε, στις αρχές του Αυγούστου, η συνεδρίαση των εκπροσώπων των
οργανώσεων του ΠΑΚ από την Ευρώπη στην πόλη Ντάμσταντ της Δυτικής Γερμανίας,
όπου συμμετείχαν οι Α. Τσοχατζόπουλος, Δ. Βασιλειάδης, Γ. Τσεκούρας, Κ.
Κουλούρης, Σ. Κωστόπουλος, Μ. Χαραλαμπίδης, Κ. Τζίμας, Γ. Τσουγιόπουλος, Τ.
Παπαδήμος και Γ. Πασπαλιάρης. Παράλληλα όμως με την επεξεργασία της Ιδρυτικής
Διακήρυξης, την ίδια περίοδο και μετά την άφιξη του Ανδρέα στην Ελλάδα άρχισαν
να οργανώνονται και οι πρώτες συγκεντρώσεις, κατά κύριο λόγο στην αυλή του
σπιτιού του Ανδρέα, αλλά και στο διπλανό πάρκο, όπου συμμετείχαν φίλοι του
ιδρυτή του Κινήματος, στελέχη από τον χώρο της Ένωσης Κέντρου, αλλά και πολλοί
νέοι του αντιδικτατορικού αγώνα.

Ιδιαίτερα οι τελευταίοι έβλεπαν στο πρόσωπο του Ανδρέα τον «ηγέτη μιας νέας
εποχής». Και χωρίς ν’ αφήσουν τον χρόνο να πάει χαμένος, το μεσημέρι της 17ης
Αυγούστου ­ μία μέρα μετά την άφιξη του Ανδρέα ­ ορισμένοι απ’ αυτούς (ανάμεσά
τους οι Κ. Λαλιώτης, Θ. Τσούρας, Ν. Μιχαλόπουλος, Τ. Παπαγεωργόπουλος, Γ.
Τζώρτζης κ.ά.) τον επισκέπτονται στο σπίτι του στο Καστρί. «Θέλουμε να
μιλήσουμε μόνοι μας μαζί σου», του λένε.

Όπως θυμάται περίπου 25 χρόνια αργότερα ο Θανάσης Τσούρας, εκείνη την ημέρα
είπαν στον Ανδρέα ότι η νεολαία θα τον στηρίξει σ’ όποια απόφασή του για την
ίδρυση του νέου κόμματος και του ζήτησαν να «ανατρέψει το πολιτικό σκηνικό της
εποχής». «Χαίρομαι που σας έχω στήριγμα», απάντησε ο Ανδρέας έπειτα από πολλές
ώρες συζήτηση με τους νεαρούς φοιτητές.

Το νέο ξεκίνημα ακολούθησαν οι πρώτες ανοιχτές συγκεντρώσεις και τα πρώτα
συνθήματα στους τοίχους και τα ταμπλό που είχαν αναφορά την εισβολή στην
Κύπρο: «Κύπρος ανεξάρτητη», «Ζήτω ο εθνικοαπελευθερωτικός αγώνας των Κυπρίων»,
«Κύπρος ενιαία και ανεξάρτητη», «Ένας είναι ο εχθρός, ο ιμπεριαλισμός».

Λίγο αργότερα, στις αρχές Οκτωβρίου και κατά τη διάρκεια της προεκλογικής
περιόδου, σε μια ανοιχτή συγκέντρωση του ΠΑΣΟΚ στα Γιαννιτσά ακούγεται πρώτη
φορά από τους παρευρισκόμενους το «Στις 18 Σοσιαλισμός». Όλοι σήμερα
υποστηρίζουν ότι «νονά» εκείνου του συνθήματος είναι η δικηγόρος Μαρούλα Παυλίδου.

Ύστερα από μερικά χρόνια ένα άλλο σύνθημα κυριαρχεί στον προεκλογικό αγώνα και
με μία παραλλαγή επαναλαμβάνεται μέχρι και σήμερα.

«Ο πρόεδρός μας θα κάνει την πρώτη συγκέντρωση στην πόλη σας, στην Πάτρα. Θέλω
να βγάλετε πράσινες σημαίες στα μπαλκόνια και να βγει και ένα σύνθημα κατά της Δεξιάς».

Ο τότε υπεύθυνος κινητοποιήσεων του ΠΑΣΟΚ Κίμων Κουλούρης ­ ήταν φθινόπωρο του
’80 ­ σχεδίαζε και έδινε εντολές.

Τη σκυτάλη πήρε ο υπεύθυνος Νεολαίας και Τύπου της Νομαρχιακής Επιτροπής
Αχαΐας. Αποσύρθηκε σ’ ένα γραφείο. Κάλεσε και έναν σύντροφό του από τα ΚΑΤΕ
και έβγαλαν το σύνθημα «Ο λαός απαντά, όχι πια στη Δεξιά».

Το σύνθημα ακουγόταν συνεχώς και μέχρι τις 18 του Οκτώβρη του ’81 που το ΠΑΣΟΚ
ανέβηκε στην εξουσία. Συνέχισε να «παίζει» και τα επόμενα χρόνια με την
παραλλαγή «Ο λαός δεν ξεχνά τι σημαίνει Δεξιά».

Ο υπεύθυνος Νεολαίας και Τύπου, μετά τις εκλογές του ’81, αδρανοποιήθηκε. Και
το στέλεχος από τα ΚΑΤΕ διαγράφηκε…

1) Λαμπρόπουλος Οδυσ.

2) Κόκκινος Θεόδ.

3) Αρχάκης Αλέξανδρος

4) Γιώτας Στάθης

5) Λουκάκης Χαράλαμπος

6) Λάμπρου Πέτρος

7) Παπαναγιώτου Θαν.

8) Τσιγαρίδας Κων.

9) Καβαλιώτου Χριστίνα

10) Τσούρας Θανάσης

11) Μιχαλόπουλος Νίκος

12) Μπουρναζάκης Νικ.

13) Δημόπουλος Νίκος

14) Αλεξόπουλος Θανάσης

15) Τζώρτζης Γιάννης

16) Λαλιώτης Κώστας

17) Φιλίππου Κατερίνα

18) Χαραλαμπόπουλος Γιώργος

19) Θωμίδου Σούλα

20) Μίχα Μαρία

21) Κούρτη Χριστίνα

22) Χαραλαμπόπουλος Γιάννης

23) Τουλούπας Τάκης

24) Μαντούβαλος Ηλίας

25) Βγενόπουλος Νίκος

26) Κορωναίος Γιάννης

27) Πελοποννήσιος Φώντας

28) Πρόκος Απόστολος

29) Κουτσόγιωργας Μένιος

30) Λιβάνης Αντώνης

31) Σκουλάς Θανάσης

32) Κοκκόλα Αγγέλα

33) Βαρδάνης Μιχάλης

34) Ελευθεριάδης Γεώργιος

35) Κουτσογιάννης Γιάννης

36) Μανδηλαρά Άσπα

37) Σημίτης Κώστας

38) Ελευθεριάδης Δημήτριος

39) Κορωναίος Πάνος

40) Σακελλαρόπουλος Αλεξ.

41) Ντίνου Εύη

42) Φραγκιάς Ανδρέας

43) Φλέμιγκ Αμαλία

44) Ακρίτα Σίλβα

45) Τριαρίδης Ντίνος

46) Δροσογιάννης Αντώνης

47) Γεωργιάδης Σεραφ.

48) Κατσιφάρας Γεώργιος

49) Σκουλαρίκης Γιάννης

50) Νικολάου Κώστας

51) Απανωμεριτάκης

52) Βερυβάκης Λευτέρης

53) Κρητικός Παναγιώτης

54) Ανδρουτσόπουλος Κώστας

55) Κασιμάτης Γρηγόρης

56) Καμπάνης Σταμάτης

57) Παπαστρατής Γιώργος

58) Φαρμάκης Νίκος

59) Κανελλόπουλος Κώστας

60) Κανελλόπουλος Θανάσης

61) Καβουνίδης Σπύρος

62) Λέκκας Δημήτριος

63) Ζερβόπουλος Γιάννης

64) Χαραλαμπόπουλος Χρήστος

65) Πρασανάκης Γεώργιος

66) Βασιλακόπουλος Λεωνίδας

67) Μπουλούκος Αριστοδ.

68) Μπουλούκος Διονύσης

69) Πανταζόπουλος Στέλιος

70) Παπαδονικολάκης Γιάννης

71) Βαλασέλης Ζάνος

72) Κούτσικας Φοίβος

73) Κακλαμάνης Απόστολος

74) Τόμπρας Φάνης

75) Δαμβουνέλης Αριστ.

76) Δέας Κώστας

77) Αλευράς Γιάννης

78) Παπασπύρου Γιάννης

79) Παπαδημητρίου Γεώργιος

80) Κουτσοχέρας Ιωάννης

81) Κεφαλληνός Τάλμποτ

82) Σακελλαρίου Γιάννης

83) Νικολόπουλος Βασίλειος

84) Παπανίκος Δημήτριος

85) Σπηλιόπουλος Σπύρος

86) Χρυσάφης Γιάννης

87) Κύργιος

88) Τσιρίδης Χαράλαμπος

89) Καρανάσης Χρήστος

90) Βούλγαρη Ελένη

91) Αναστασιάδης Σπύρος

92) Μάζης Ιων.

93) Τσιμπούκης Αθ.

94) Μαρασλής Αλέκος

95) Κούκος Ιωάν.

96) Παππάς Αλέξανδρος

97) Τσαγανάς Ιωάν.

98) Τζούβαλης Κων.

99) Μίχας Αθανάσιος

100) Σπηλιοτακάρα Ρία

101) Ασημακόπουλος Γεωρ.

102) Κωστούρος Γεώργιος

103) Κόλλιας Δημ.

104) Κακουρόπουλος Ανδρ.

105) Καραζέρης Γεώργιος

106) Κεζήλος Νίκος

107) Κόης Δημ.

108) Γιαννόπουλος Σωτήριος

109) Μουστάκης Γεώργιος

110) Σόκαρης Σπυρ.

111) Φούκας Τάσος

112) Τσαφούλιας Γεώργ.

113) Κατραβάς Σωτ.

114) Κουτσόγιωργας Τέλης

115) Μπαλάσης Αθ.

116) Κουμανιώτης Κωστ.

117) Μπίτσος Αθ.

118) Λαμπρόπουλος Τάσος

119) Χριστοδουλιάς Θεόδ.

120) Αλεξόπουλος Κώστας

121) Παπαγιαννόπουλος Τάκης

122) Πανούτσος Ιωάν.

123) Παπαγιωργόπουλος Τάκης

124) Ζιγογιάννης Γιώργος

125) Βαλυράκης Σήφης

126) Παπαθανασίου Χρήστος

127) Ζουμπογιώργος Νίκος

128) Κουρής Χαράλαμπος

129) Μωραΐτου Μαίρη

130) Γρίμηλα

131) Γιαννόπουλος

132) Λιβάνη Κατίνα

133) Λιάνης Γιώργος

134) Τσεκούρας Γιάννης

135) Κουρής

136) Παπανδρέου Βάσω

137) Παπασταύρου Μάκης

138) Ζιάγκας Μιχάλης

139) Κουλούρης Κίμων

140) Ζαφιρόπουλος

141) Βασιλειάδης Δαμιανός

142) Κίσσονας Γιώργος

143) Οικονομίδης

144) Μπαρμπαγιάννη

145) Βουρνάς Πάνος

146) Παπαδήμας Τόλης

147) Χατζιμιχελάκης Νίκος

148) Σάλας Μιχάλης

149) Γιαννακάκης Μιχαήλ

150) Πολυχρονόπουλος Γιάννης