ΣΕ ΠΡΩΤΟ ΕΝΙΚΟ Οι γυναίκες δεν φοβούνται

Θεωρούσα πάντα την Ημέρα της Γυναίκας μια ακόμα ανιαρή, άνευ ουσίας επέτειο,
όπου το γραφείο γεμίζει δελτία Τύπου των λεγόμενων γυναικείων οργανώσεων μέσα
από τα οποία καλούνται οι γυναίκες να «συνεχίσουν την πάλη στον
ανδροκρατούμενο κόσμο που ζούμε» και άλλα τέτοια φεμινιστικά. Μου θύμιζαν κάτι
που έχεις αφήσει ξεχασμένο στο βάθος του ψυγείου, αλλά δεν είσαι σίγουρος αν
θες να το πετάξεις τώρα ή αύριο κι έτσι μένει, μέχρι που στο τέλος μουχλιάζει
εντελώς. Ώσπου ήρθε ο Μάρτης του ’92. Εκείνη τη μέρα δεν ήμουν στο γραφείο.

Μαζί με τον «Λευτέρη», όπως αποκαλούν τον Σλόμπονταν οι συνάδελφοί του στην
«Οσλομποτζένιε», περπατάμε όσο πιο γρήγορα στη λεωφόρο των ελεύθερων σκοπευτών
για να φτάσουμε στην άλλη άκρη της πόλης, στην «καλή» συνοικία του Σαράγεβο,
εκεί που μένει κι ο στρατηγός Ρόουζ, εκεί που θα συναντήσουμε την Άσιμα και
την Ίρμα Όσιμ.

Στον δρόμο όμως σήμερα κάτι έχει αλλάξει. Οι γυναίκες φοράνε κόκκινο κραγιόν
στα χείλη, είναι πολύ έντονο, και κρατούν στα χέρια πλαστικά λουλούδια.
Χαμογελάνε καθώς περιμένουν στην ουρά με τα μπιτόνια στο χέρι, μέχρι να
φτάσουν στο σωλήνα του νερού. Τα μάτια τους γελάνε. Αν αλλάξεις το φυσικό
ντεκόρ, τα γνωστά βομβαρδισμένα κτίρια, τα αυτοκίνητα-οχυρά στους δρόμους και
τα παιδάκια που περιμένουν κι αυτά στις ουρές για το νερό, νομίζεις πως είσαι
σε μια πόλη ειδυλλιακή γιατί οι γυναίκες δείχνουν ευτυχισμένες, δυνατές και
σίγουρες. «Αυτή η μέρα είναι εξαιρετική και πέρυσι που είχαμε συνεχείς
βομβαρδισμούς οι γυναίκες ήταν έτσι. Θέλουν να πουν με τον τρόπο τους ότι
αντέχουν, ότι το ηθικό τους είναι ακμαίο, ότι βλέπουν το μέλλον κι ας έχει
καταστραφεί το παρόν στη ζωή τους. Η Ημέρα της Γυναίκας τούς δίνει την αφορμή
να δείξουν ότι δεν φοβούνται» λέει ο Σλόμπονταν. Ο ίδιος εκείνη τη μέρα ήταν
πολύ θλιμμένος. Ο αρχισυντάκτης του δεν του επέτρεψε να γράψει ούτε δυο λόγια
για τον θάνατο της αγαπημένης του Μελίνας «γιατί είναι Ελληνίδα και οι Έλληνες
σ’ αυτό τον πόλεμο είναι με τους Σέρβους».