Πρέσα για κάμψη πληθωρισμού

Οι μισθοί δεν μπορούν να συμπιεστούν περισσότερο και τώρα στην πρέσα πρέπει
να μπουν τα κέρδη των επιχειρήσεων, προκειμένου να συγκρατηθούν οι τιμές στην
αγορά και να διασφαλιστεί η επίτευξη του κριτηρίου της ΟΝΕ για τον πληθωρισμό
το 1999.

Έκθεση-σοκ που έχει στα χέρια του ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας Γ.
Παπαντωνίου, αποκαλύπτει ότι η συμβολή της κυβέρνησης και των εργαζομένων στη
μείωση του πληθωρισμού έχει εξαντληθεί και όλο το βάρος πλέον πέφτει στον
περιορισμό των περιθωρίων κέρδους των επιχειρήσεων.

Στην έκθεση που συνέταξε η Διεύθυνση Μακροοικονομικής Ανάλυσης του υπουργείου
Εθνικής Οικονομίας με θέμα «η συμβολή των κερδών στη διαμόρφωση του επιπέδου
των τιμών», επισημαίνεται ότι έχουν αυξηθεί σημαντικά την τελευταία πενταετία
τα περιθώρια κέρδους των βιομηχανικών και εμπορικών επιχειρήσεων, πράγμα που
επιτάχυνε την άνοδο του πληθωρισμού (Τα περιθώρια κέρδους από 3,2% το 1992
αυξήθηκαν στο 5,5% το 1998).

Οι δικλίδες

Τονίζεται ακόμη ότι η κυβέρνηση με την εφαρμοζόμενη δημοσιονομική πολιτική και
τις μειώσεις των έμμεσων φόρων έχει εξαντλήσει τις δυνατότητες παρέμβασης στις
τιμές και σημειώνεται χαρακτηριστικά ότι «σημαντικότατη δικλίδα ασφαλείας για
την εκπλήρωση του κριτηρίου της ΟΝΕ για τον πληθωρισμό το 1999 αποτελούν τα
κέρδη των επιχειρήσεων».

Παράλληλα στην έκθεση καταγράφονται μία προς μία οι εστίες που μπορεί να
προκαλέσουν «αναζωπύρωση» του πληθωρισμού το 1999 και τίθενται όρια για τις
αυξήσεις τιμών στα καταναλωτικά προϊόντα και τις υπηρεσίες, προκειμένου να
επιτευχθεί ο στόχος για πληθωρισμό 2,5% στο τέλος Δεκεμβρίου.

Στα συμπεράσματα της έκθεσης για τους παράγοντες που θα επηρεάσουν την εξέλιξη
των τιμών το 1999 αναφέρονται τα εξής:

1. Η οριακή εκπλήρωση του κριτηρίου του πληθωρισμού, καθώς εκτιμάται
ότι θα αυξηθεί κατά 2,5% σε μέσα επίπεδα το 1999, θα πρέπει να οδηγήσει τους
κοινωνικούς εταίρους σε μια συναίνεση και στο να συνεχίσουν να συνεισφέρουν,
ανάλογα με τις ικανότητές τους, στην επίτευξη του εθνικού αυτού στόχου.

2. Η κυβέρνηση με τις παρεμβάσεις της στην απελευθέρωση των αγορών και
στην τόνωση του ανταγωνισμού, το αυστηρά εφαρμοζόμενο πλαίσιο δημοσιονομικής,
νομισματικής και εισοδηματικής πολιτικής, με τις πρόσφατες μειώσεις στον
ειδικό φόρο κατανάλωσης καυσίμων και στον ΦΠΑ των τιμολογίων της ΔΕΗ, έχει
εξαντλήσει σε μεγάλο βαθμό τις δυνατότητες παρέμβασής της.

3. Οι εργαζόμενοι με τη διετή Συλλογική Σύμβαση Εργασίας για το 1998
και το 1999 έχουν μεγάλη συμβολή στην πτώση του πληθωρισμού μέσω της
σημαντικής συγκράτησης του κόστους εργασίας.

4. Σημαντικότατη δικλίδα ασφαλείας αποτελούν τα κέρδη. Οι ίδιες οι
βιομηχανικές επιχειρήσεις θα πρέπει να δείξουν μια αυτοσυγκράτηση στην αύξηση
των περιθωρίων κέρδους τους, που παρουσίασαν σημαντική αύξηση την τελευταία
πενταετία. Η ίδια αυτοσυγκράτηση πρέπει να επιδειχθεί και από τις εμπορικές
επιχειρήσεις, τα καθαρά κέρδη των οποίων αυξήθηκαν σε ονομαστικούς όρους την
πενταετία 1994-’98 κατά 21%, ρυθμός που είναι 2 εκατοστιαίες μονάδες
υψηλότερος του αντίστοιχου της βιομηχανίας.

Η συμβολή

Οι συντάκτες της έκθεσης υπογραμμίζουν ότι η επίδραση των κερδών στον
πληθωρισμό έχει ιδιαίτερη βαρύτητα και σημειώνουν ότι η συμβολή τους στη
μείωση του πληθωρισμού το 1998 ήταν μόλις 0,2 μονάδες, ενώ τη μεγαλύτερη
συμβολή είχε η συγκράτηση του κόστους εργασίας (1,1 εκατοστιαίες μονάδες).
Μάλιστα προβλέπουν περαιτέρω διεύρυνση των περιθωρίων κέρδους στο 5,7% το
1999, από 5,5% πέρυσι, και επιβράδυνση του ρυθμού αύξησης του κόστους εργασίας
­ λόγω περιορισμένων αυξήσεων στους μισθούς ­ στο 0,2% έναντι 0,6% το 1998.

Προβλέψεις

Σύμφωνα με την έκθεση ο πληθωρισμός θα διαμορφωθεί στο 2,5% το 1999, υπό την
προϋπόθεση ότι θα υπάρξουν οι ακόλουθες μεταβολές των τιμών σε τρεις κρίσιμους
τομείς. Συγκεκριμένα:

* Ο δείκτης τιμών χονδρικής των εγχωρίως παραγομένων και εισαγομένων
βιομηχανικών προϊόντων και ο δείκτης τιμών καταναλωτή θα παρουσιάσει αύξηση
κατά 1,4%. Με βάση την εκτίμηση αυτή, οι λιανικές τιμές των βιομηχανικών
προϊόντων που συμμετέχουν κατά 53,8% στον τιμάριθμο, θα συμβάλουν αυξητικά
κατά 0,8 εκατοστιαίες μονάδες στη μεταβολή του.

* Οι τιμές για τα αγροτικά προϊόντα θα σημειώσουν αύξηση μεταξύ 5%-6%,
επηρεάζοντας κατά 0,5 εκατοστιαίες μονάδες τον τιμάριθμο.

* Οι τιμές των υπηρεσιών των ΔΕΚΟ θα παρουσιάσουν μείωση 1,6% από άνοδο 4,2%
το 1998, λόγω του μεσοσταθμικού παγώματος των τιμολογίων των ΔΕΚΟ το 1999 και
της μείωσης του συντελεστή ΦΠΑ στα τιμολόγια της ΔΕΗ.

* Οι τιμές στις λοιπές υπηρεσίες θα αυξηθούν κατά 4% από 6,6% το 1998 και 9,1%
το 1997. Έτσι οι τιμές στο σύνολο των υπηρεσιών θα αυξηθούν κατά 3,1%,
συμβάλλοντας στον τιμάριθμο κατά 1,2 εκατοστιαίες μονάδες.