Μαγικό ρετούς με κομπιούτερ

Με τη βοήθεια των υπολογιστών μεταμορφώνουν πρόσωπα και σώματα, καλύπτουν
«ατέλειες», εξαφανίζουν χρόνια και κιλά, αλλάζουν την εικόνα της
πραγματικότητας.

Διαλέξτε πρόσωπο. Ο κομπιούτερ μπορεί να σας αλλάξει την εικόνα σύμφωνα με τα γούστα σας

Η τέχνη του ρετούς στις φωτογραφίες χρησιμοποιείται εδώ και δεκαετίες, αλλά
μετά την εμφάνιση ισχυρών υπολογιστών και «μαγικών» προγραμμάτων η χρήση της
έχει εξαπλωθεί στα ΜΜΕ και στη διαφήμιση.

Οι ειδικοί της ψηφιακής επεξεργασίας της εικόνας είναι κατηγορηματικοί: «Δεν
υπάρχει εικόνα δημοσίου προσώπου, πολιτικού ή καλλιτέχνη που να μην έχει
ρετουσαριστεί, καθώς η φωτογραφία σε περιπτώσεις διαφημιστικής ή προεκλογικής
καμπάνιας είναι μέσο που πουλά ένα προϊόν».

Ο Χίτλερ

Το ρετουσάρισμα είναι πρακτική συνηθισμένη στον χώρο της φωτογραφίας. Και δεν
είναι κάτι που έχει ξεκινήσει από τότε που εμφανίστηκαν οι υπολογιστές.
Υπάρχει μία διάσημη φωτογραφία από τη δεκαετία του ’30, που απεικονίζει τον
Γκαίμπελς δίπλα στον Χίτλερ.

Όταν ο αρχηγός του Γ’ Ράιχ θύμωσε με τον συνεργάτη του, ζήτησε να «κοπεί» ο
Γκαίμπελς από τη φωτογραφία. Με τις τεχνικές της εποχής το αποτέλεσμα
θεωρείται εντυπωσιακά πειστικό, ακόμα και για τα σημερινά δεδομένα.

Στην ταυτότητα

Ρετούς όμως χρησιμοποιούσαν και οι ίδιοι οι φωτογράφοι στις εικόνες τους.
«Υπήρχε χαρακτηριστικά κάποιος φωτογράφος στο Χαλάνδρι που ακόμα και στις
φωτογραφίες ταυτότητας βελτίωνε ορισμένα χαρακτηριστικά του προσώπου πριν τις
δώσει στους πελάτες.

Ήταν αδιανόητο για τους παλιούς φωτογράφους να μη χρησιμοποιήσουν ρετούς»,
εξηγεί ο κ. Δημήτρης Λιάος, καθηγητής Ψηφιακής Επεξεργασίας Εικόνας εδώ και
τέσσερα χρόνια.

Άλλωστε, πολλοί είναι αυτοί που επισημαίνουν πως οι επιλογές του φωτογράφου
στη διάρκεια της φωτογράφισης είναι ένα αρχικό στάδιο επεξεργασίας: «Ο
φωτισμός, τα φίλτρα, η οπτική γωνία, οι φακοί που θα χρησιμοποιήσει παίζουν
ρόλο στο τελικό αποτέλεσμα».

Με αερογράφο

Πριν από την εμφάνιση των υπολογιστών, στην τεχνική του ρετούς,
χρησιμοποιούσαν ένα εργαλείο βαφής που ονομαζόταν αερογράφος.

Με αυτόν ο ειδικός ψέκαζε λεπτά διάφανα στρώματα μπογιάς πάνω στα
χαρακτηριστικά της εικόνας που ήθελε να αλλάξει.

Η χρήση των κομπιούτερ στην Ελλάδα ξεκινά στα μέσα της δεκαετίας του ’80. Από
το 1992 και μετά η αύξηση της ισχύος των υπολογιστών εξάπλωσε τη χρήση τους.
Δύο χρόνια αργότερα έγινε η εισαγωγή του μαθήματος Ψηφιακή Επεξεργασία Εικόνας
στις σχολές φωτογραφίας.

Με πινελιές

Ένα επαγγελματικό σύστημα υπολογιστή, οθόνης και σκάνερ για την επεξεργασία
φωτογραφιών κοστίζει περίπου ενάμισι εκατομμύριο δραχμές. Το πιο διαδεδομένο
πρόγραμμα είναι το «Photoshop», το οποίο κοστίζει περίπου 250.000 δραχμές.
Υπάρχουν ακόμα και προγράμματα που μπορούν να μετατρέψουν μιαν απλή φωτογραφία
σε πίνακα του… Βαν Γκογκ, μιμούμενα τις πινελιές του διάσημου ζωγράφου.

Οι δυνατότητες των προγραμμάτων αυτών ικανοποιούν τις απαιτήσεις των ειδικών.
Αυτό που μετρά ιδιαίτερα είναι η ισχύς του υπολογιστή που καθορίζει την
ταχύτητα και την ποιότητα της επεξεργασίας. Σημαντική εξέλιξη στον τομέα της
ψηφιακής επεξεργασίας ήταν τα τελευταία δύο χρόνια η διάθεση στην αγορά του
εγγραφέα φιλμ.

Πρόκειται για ένα μηχάνημα, στο οποίο μπορεί να τυπωθεί η επεξεργασμένη
εικόνα, σε μορφή φιλμ, σλάιντ ή φωτογραφικού χαρτιού, κάνοντας έτσι το τελικό
αποτέλεσμα να φαίνεται ότι είναι το αρχικό υλικό.

Τα μηχανήματα αυτά κοστίζουν από τέσσερα ως 100 εκατομμύρια δραχμές. Επόμενο
στάδιο θα είναι η δυνατότητα προφορικών εντολών στον υπολογιστή.

Τα μυστικά

Το μυστικό ενός καλού ρετούς ξεκινά από την κατάσταση της αρχικής φωτογραφίας.
Όσο καλύτερη είναι η ποιότητά της τόσο μεγαλύτερες παρεμβάσεις μπορεί να
γίνουν.

Εκτός όμως από τις τεχνικές δυνατότητες και τα εργαλεία που έχει κανείς στη
διάθεσή του, το αποτέλεσμα του ρετούς εξαρτάται πάντα από τον καλλιτέχνη:
«Εξαρτάται από την αισθητική αυτού που κάνει το ρετούς.

Τα πρώτα χρόνια ήταν άσχημα τα αποτελέσματα, κραυγαλέα. Μέχρι το 2000 θα
ξεπεράσουμε το αρχικό σοκ που έφεραν οι υπολογιστές στην εικόνα», τονίζει ο κ.
Λιάος.

«Για να κάνει κάποιος τα πρώτα του βήματα στην ψηφιακή επεξεργασία χρειάζεται
περίπου 100 ώρες δουλειάς. Για να φτάσει στο σημείο να κάνει άψογη δουλειά,
χρειάζεται τρία χρόνια εμπειρίας, διάστημα που συνεχώς μειώνεται. Χρειάζεται
βέβαια βασικές γνώσεις φωτογραφίας, γι’ αυτό ένας φωτογράφος τα καταφέρνει
καλύτερα. Ένας γραφίστας όμως, από την άλλη, έχει μεγαλύτερη εξοικείωση με
τους υπολογιστές».

Μαγική… τέχνη. Χρησιμοποιώντας το ποντίκι σαν πινέλο ζωγραφικής, ο Χρήστος Τζοβάρας μεταμορφώνει το πρόσωπο της αρχικής φωτογραφίας στον υπολογιστή του

Ο κ. Χρήστος Τζοβάρας ασχολείται επαγγελματικά με την ψηφιακή επεξεργασία
εικόνας σε εταιρεία επικοινωνίας. Κάνοντας επίδειξη των δυνατοτήτων της
τεχνικής τού ρετούς για «ΤΑ ΝΕΑ», μεταμόρφωσε σε δύο περίπου ώρες το πρόσωπο
μιας γυναίκας.

Στην πρώτη εικόνα επιχείρησε ένα απλό ρετούς, που σημαίνει αφαίρεση των πιο
έντονων ρυτίδων, σημαδιών και πόρων στο πρόσωπο, βελτίωση του χρώματος του
δέρματος, αντικαθιστώντας ένα κομμάτι με άλλο, «καλύτερο», από το ίδιο
πρόσωπο.

Στη δεύτερη εικόνα, οι επεμβάσεις είναι περισσότερο δραστικές, αλλάζοντας το
χρώμα των ματιών, των μαλλιών και αφαιρώντας εκτός από τις ρυτίδες, περίπου…
10 χρόνια από την ηλικία της.

Μια άλλη δημοφιλής τεχνική επεξεργασίας εικόνας με τη βοήθεια του υπολογιστή
είναι η λεγόμενη «παραμόρφωση». Χρησιμοποιείται κυρίως για την αφαίρεση…
κιλών και τη βελτίωση ατελειών του σώματος.