«ΕΚΟΝΟΜΙΣΤ»

ΑΚΟΥΓΟΝΤΑΣ τους Τούρκους πολιτικούς και διαβάζοντας τον τουρκικό Τύπο, θα
μπορούσε να πιστέψει κανείς ότι με τη σύλληψη του Οτζαλάν ο εμφύλιος πόλεμος,
που κόστισε περισσότερες από 30.000 ζωές, τελείωσε. Ότι οι Κούρδοι
εξουδετερώθηκαν οριστικά. Και ότι η λανθασμένη πολιτική των διαδοχικών
τουρκικών κυβερνήσεων να αρνούνται το δικαίωμα στους Κούρδους να εκφράζουν,
έστω και ειρηνικά, την επιθυμία για μια μορφή αυτοδιάθεσης, δικαιώθηκε, γράφει
ο «Economist». Και προσθέτει: Και όμως, τίποτα από αυτά δεν ισχύει. Διαρκής
ειρήνη μπορεί να οικοδομηθεί μόνο αν δίνονταν στους Κούρδους, τα δικαιώματα
που τους αρνούνται. Αυτές τις στιγμές του θριάμβου, θα ήταν συνετό για την
τουρκική κυβέρνηση να κάνει αυτό ακριβώς. Τότε, Τούρκοι και Κούρδοι θα
μπορούσαν να προσβλέπουν προς ένα καλύτερο μέλλον.

Τα περίπου 25 εκατομμύρια Κούρδοι είναι ίσως το μεγαλύτερο έθνος χωρίς πατρίδα
στον κόσμο. Είναι σπαρμένοι σε τέσσερις χώρες ­ Τουρκία, Ιράν, Ιράκ και Συρία
­ από τις οποίες καμία δεν διακρίνεται για τον σεβασμό των ανθρωπίνων
δικαιωμάτων ή για την καλή μεταχείριση των μειονοτήτων. Θα ήταν μάλλον απίθανο
να νιώθουν ικανοποιημένοι οι Κούρδοι σε οποιαδήποτε από αυτές τις τέσσερις
χώρες, ακόμα κι αν οι κυβερνήσεις τους γίνονταν πρότυπα μετριοπάθειας, χωρίς
ένα γενναίο μέτρο αυτονομίας στις περιοχές όπου πλειοψηφούν. Αυτό θα πρέπει να
γίνει κατανοητό από εκείνους οι οποίοι αντιστέκονται στο αίτημα των Κούρδων
για αυτοδιάθεση. Από την πλευρά τους, πάντως, οι Κούρδοι οφείλουν να
αναγνωρίσουν ότι δεν υπάρχει χώρος στη Μέση Ανατολή, σήμερα ή στο άμεσο
μέλλον, για τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου Κουρδιστάν.

Για τους Κούρδους εθνικιστές, η υπόθεση Οτζαλάν μπορεί να ανέδειξε μια
δυσάρεστη πραγματικότητα. Απέδειξε ότι το ΡΚΚ στερείται φίλων. Κανείς, ούτε
καν η Ελλάδα, αιώνιος αντίπαλος της Τουρκίας, δεν ήθελε να προσφέρει καταφύγιο
στον Οτζαλάν. Αλλά και στο ευρύτερο πλαίσιο, η ισορροπία δυνάμεων άλλαξε υπέρ
της Τουρκίας. Οι ΗΠΑ εξακολουθούν να θεωρούν την Τουρκία ως ζωτικό σύμμαχο
στην εκστρατεία της κατά του Ιράκ του Σαντάμ Χουσεΐν. Και, συμμαχώντας με το
Ισραήλ, η Τουρκία μπόρεσε να στριμώξει τη Συρία ­ και γι’ αυτό το λόγο ο
Οτζαλάν, εξαναγκάστηκε να ζητήσει καταφύγιο αλλού.

Η Τουρκία, όμως, θα πρέπει να καταλάβει ότι δεν θα πετύχει ποτέ τον εκφρασμένο
στόχο της να γίνει πλήρες μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης αν δεν δείξει μεγαλύτερο
σεβασμό προς τα δικαιώματα των πολιτών της. Θα πρέπει να σταματήσει να
αντιτάσσεται στις ειρηνικές επιθυμίες των Κούρδων να έχουν τα δικά τους
σχολεία και να εκφράζονται στη γλώσσα τους, για να πείσει τη Δύση ότι είναι
μία πλήρως δημοκρατική χώρα. Και το λιγότερο που μπορεί να κάνει είναι μία
έντιμη δίκη του Οτζαλάν.

Το κουρδικό πρόβλημα έχει πλέον ντε φάκτο διεθνοποιηθεί. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, με
την υποστήριξη των ΗΠΑ, θα πρέπει να προσφέρει ένα βήμα σε Τούρκους και
Κούρδους για την εξεύρεση ενός συμβιβασμού προς την κατεύθυνση της
αυτοδιάθεσης των Κούρδων στη Νοτιοανατολική Τουρκία. Προς το παρόν, η Τουρκία
θα απορρίψει μια τέτοια ιδέα. Αλλά οι Κούρδοι δεν θα εξαφανιστούν. Αν δεν
πρόκειται να έχουν ένα κράτος, αξίζουν τουλάχιστον αυτονομία και δικαιοσύνη.