Τα 5 αγκάθια του «Καποδίστρια»

Τα πέντε σημεία στα οποία χωλαίνει η εφαρμογή του «Καποδίστρια» αναφέρει με
εγκύκλιό του προς του γενικούς γραμματείς των περιφερειών ο υφυπουργός
Εσωτερικών κ. Γιώργος Φλωρίδης. Το υπουργείο Εσωτερικών, παρότι θεωρεί ότι η
μέχρι σήμερα πορεία του Ειδικού Προγράμματος Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΕΠΤΑ), που
είναι το κύριο χρηματοδοτικό εργαλείο για την επίτευξη των στόχων του
«Καποδίστρια», είναι ικανοποιητική, επισημαίνει ότι από την επεξεργασία των
προτάσεων των περιφερειών για τα έργα προκύπτουν ορισμένα σημεία που
χρειάζονται βελτίωση.

1 Ο κ. Φλωρίδης αναφέρει στην εγκύκλιό του ότι στις περισσότερες
περιπτώσεις δεν φαίνεται να ικανοποιείται το κριτήριο της ανάδειξης της
ενότητας του δήμου. Και τονίζει χαρακτηριστικά ότι τα έργα που αφορούν μια
περιοχή καλύπτουν σε κάποιους νομούς το 90% του προϋπολογισμού του συνολικού
προγράμματος, τα περισσότερα από αυτά στην έδρα του δήμου.

2 Στις προτάσεις δεν φαίνεται να λαμβάνεται υπόψη το κριτήριο της
διαδημοτικής συνεργασίας. Με άλλα λόγια, οι δήμοι δεν συνεργάζονται μεταξύ
τους για την δημιουργία έργων. Π.χ. η διαμόρφωση Χώρων Υγειονομικής Ταφής
Απορριμμάτων πρέπει να καλύπτει ανάγκες περισσότερων του ενός δήμων, κάτι όμως
που δεν γίνεται στην πράξη. Η εγκύκλιος αναφέρει ότι ελάχιστα έργα αφορούν
πάνω από έναν δήμο «και αυτό παρά το γεγονός ότι από άποψη ύψους
προϋπολογισμών κυριαρχούν τα έργα άνω των 100.000.000 δραχμών».

3 Τα προτεινόμενα έργα δεν φαίνεται να κατανέμονται σωστά στα επιμέρους
υποπρογράμματα του ΕΠΤΑ. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι προτάσεις για ένταξη
έργων στο υποπρόγραμμα που αφορά τα τεχνικά έργα καλύπτει το 75,48% του
συνολικού προϋπολογισμού, την ίδια στιγμή που δεν δίνεται η ίδια βαρύτητα από
τους δήμους στις προτάσεις για το υποπρόγραμμα που αφορά τις κοινωνικές
υποδομές (μόλις 24,29%). Οι προτάσεις για ένταξη έργων στα υπόλοιπα δύο
υποπρογράμματα είναι ελάχιστες (0,23%).

4 Οι προτάσεις δεν φαίνεται να έχουν αξιολογηθεί από τις περιφέρειες με
ομοιόμορφο τρόπο. Ο κ. Φλωρίδης στην εγκύκλιό του αναφέρει ότι η απόκλιση στις
προτάσεις, από άποψη προϋπολογισμού, κυμαίνεται μεταξύ των περιφερειών από
4,3% (Κρήτη) έως 17,1% (Πελοπόννησος). «Η απόκλιση αυτή εκτιμάται ότι δεν
αντιστοιχεί πάντα στις ιδιαιτερότητες και στις πραγματικές ανάγκες των περιφερειών».

5 Τα περισσότερα έργα που προτάθηκαν δεν είναι «ώριμα». Αυτό σημαίνει
ότι δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για να ξεκινήσουν (εξασφάλιση γης,
περιβαλλοντική μελέτη κ.λπ.). Με κριτήριο την ύπαρξη μελέτης, το ποσοστό των
ώριμων έργων δεν ξεπερνά το 8%.

Στην εγκύκλιο τονίζεται ότι τα προβλήματα οφείλονται και στο γεγονός ότι
υπήρχαν αντικειμενικές δυσκολίες, όπως η απουσία συγκροτημένων αρχών στους
νέους δήμους, η έλλειψη της συνολικής εικόνας του νέου δήμου από τις παλιές
δημοτικές αρχές, καθώς και αδυναμίες στην αλληλοενημέρωση μεταξύ των διαφόρων
επιπέδων διοίκησης του έργου.

Οι νέες προτάσεις των δήμων πρέπει να υποβληθούν μέχρι τις 28 Φεβρουαρίου 1999
στις Τεχνικές Επιτροπές Νομών και στη συνέχεια (μέχρι τις 15 Μαρτίου) να
αποσταλούν στις περιφέρειες όπου θα αξιολογηθούν. Η απόφαση για προένταξη
έργων, ενεργειών και μελετών στο ΕΠΤΑ θα αποσταλεί μέχρι τις 30 Απριλίου για
επεξεργασία σε ειδική ομάδα που λειτουργεί στο υπουργείο Εσωτερικών, Δημόσιας
Διοίκησης και Αποκέντρωσης.