Αισιοδοξία… εμπιστοσύνης

Αισιοδοξία για τις σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας, παρά την μεταξύ τους ένταση,
επικρατεί στο ΝΑΤΟ μετά την πρόσφατη συμφωνία των δύο χωρών στο πλαίσιο της
Συμμαχίας, που προβλέπει την αποδέσμευση 100 δισ. δραχμών για στρατιωτικά έργα
υποδομής στις δύο χώρες.

Η ΣΥΓΚΡΑΤΗΜΕΝΗ αισιοδοξία ωστόσο δεν φαίνεται να περιλαμβάνει και την υπόθεση
των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, καθώς ο γενικός γραμματέας της Συμμαχίας,
που φθάνει σήμερα στην Αθήνα, δεν έχει «κλείσει» ακόμα όλα τα ανοιχτά θέματα.
Τόσο στην Αθήνα όσο και σε κύκλους του ΝΑΤΟ, στην έδρα του, έχει διαμορφωθεί
πλέον η πεποίθηση ότι η Άγκυρα κωλυσιεργεί και επιδιώκει να μετατρέψει μία
συζήτηση επί τεχνικών θεμάτων συμπεριφοράς σε πολιτικό διάλογο εφ’ όλης της ύλης.

Παρ’ όλα αυτά, κύκλοι της Συμμαχίας δεν απέκλειαν το θέμα των Μέτρων
Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης να συζητηθεί σήμερα στην Αθήνα ­ αλλά μόνον στην κατ’
ιδίαν συνάντηση που θα έχει ο κ. Σολάνα με τον Πρωθυπουργό. Όπως οι ίδιοι
κύκλοι δεν απέκλειαν και το ενδεχόμενο να επιτευχθεί πρόοδος και να
ανακοινωθεί, πιο νωρίς από πέρυσι, το θερινό μορατόριουμ ασκήσεων στο Αιγαίο,
διευρυμένο πιθανώς κατά ένα μήνα. Άλλωστε και το ενδιαφέρον των ΗΠΑ για πρόοδο
στον τομέα αυτό είναι μεγάλο και αναμένεται να εκδηλωθεί και κατά τη διάρκεια
της επίσκεψης του Αμερικανού υφυπουργού Άμυνας κ. Κρέιμερ τις αμέσως επόμενες ημέρες.

Το σύνολο των διευθετήσεων που παραμένουν ανοιχτές και οι οποίες θα
συμπληρώνουν το πλέγμα των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης όταν υπάρξει
συμφωνία, αφορούν μόνο σε περιστατικά για τα οποία απαιτείται η έκδοση ΝΟΤΑΜ (προαναγγελία).

Ο κύκλος των μέτρων που έχουν συζητηθεί και εξειδικευθεί είναι πάντως ευρύς
και άλλα έχουν προωθηθεί, άλλα όχι (βλέπε πίνακα).

Κυβερνητικές πηγές στην Αθήνα άφηναν να εννοηθεί ότι το πλέγμα αυτό είναι
δύσκολο να προχωρήσει πριν από τη Σύνοδο Κορυφής τον Απρίλιο στην Ουάσιγκτον,
όπου θα επικυρωθεί η ενεργοποίηση της νέας δομής του ΝΑΤΟ. Η Αθήνα, με τις
μέχρι τώρα συμφωνίες που πέτυχε σε επίπεδο υπουργών, κατάφερε να ακυρώσει την
προσπάθεια της Άγκυρας να μην ενεργοποιηθεί το Στρατηγείο της Λάρισας μαζί με
τα υπόλοιπα. Έτσι, μέχρι τον Απρίλιο, και επειδή δεν θέλει να προσθέσει άλλα
σημεία τριβής με την Άγκυρα, δεν επιδιώκει να δώσει σ’ αυτή τη φάση άλλο, πιο
γρήγορο, τόνο στη συζήτηση για τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης. Άλλωστε,
έτσι κι αλλιώς, τα δύσκολα έρχονται μετά τον Απρίλιο, που αφορούν επιμέρους
ρυθμίσεις για τα στρατηγεία. Με κυριότερη αυτή για το ηλεκτρονικό Σύστημα
Εναερίου Ελέγχου ACCS, στην υλοποίηση του οποίου η Ελλάδα διατηρεί τουλάχιστον επιφυλάξεις.

* Η απόφαση του ΝΑΤΟ για ταυτόχρονη ενεργοποίηση των στρατηγείων, με παράκαμψη
των τουρκικών εμποδίων, προϋπέθετε τη συμφωνία Αθήνας – Άγκυρας για τη
χρηματοδότηση των αναγκαίων έργων υποδομής. Το θέμα αυτό λίμναζε για χρόνια,
καθώς οι δύο χώρες μπλόκαραν η μία τα έργα της άλλης και χρειάστηκαν πολλές
συζητήσεις υπό τον πρόεδρο της στρατιωτικής επιτροπής για να επιτευχθεί
συμφωνία απεμπλοκής.

Ήδη έχει προχωρήσει αρκετά η προετοιμασία των «πακέτων» έργων που ζητεί η κάθε
πλευρά για την υποστήριξη της λειτουργίας των στρατηγείων της (επικοινωνίες,
αυτοματισμοί κ.λπ.) αλλά και την ανάπτυξη των δυνάμεων, που για την περίπτωση
της Ελλάδας αφορά τη Βόρεια Ελλάδα, από τη Λάρισα και πάνω.

Το ύψος των κονδυλίων που αφορούν στην Ελλάδα ανέρχεται σε περίπου 40 δισ. και
στην Τουρκία 60 δισ. δραχμές. Τα περισσότερα απ’ αυτά που προωθεί η Ελλάδα ­
και πέραν των έργων για τις επικοινωνίες ­ έχουν και «κοινωνική» διάσταση,
καθώς αφορούν επεκτάσεις ή βελτιώσεις αεροδρομίων (που θα χρησιμοποιούνται και
ως πολιτικά, όπως της Λάρισας και της Θεσσαλονίκης), λιμανιών, δρόμων, ραντάρ κ.λπ.

Στην επίσημη ατζέντα του κ. Σολάνα τα ελληνοτουρκικά δεν περιλαμβάνονται, όπως
διαβεβαιώνεται από τις Βρυξέλλες. Τουλάχιστον στο μέρος που στη συζήτηση θα
είναι παρόντες και οι Θ. Πάγκαλος και Α. Τσοχατζόπουλος.

Σκοπός του κ. Σολάνα είναι να διερευνήσει τις θέσεις της Αθήνας για την
προοπτική της Συμμαχίας στον 21ο αιώνα εν όψει της Συνόδου στην Ουάσιγκτον τον
Απρίλιο. Κάτι, άλλωστε, που θα κάνει σ’ όλες τις πρωτεύουσες.

Το κύριο, όμως, βάρος ο κ. Σολάνα θα το ρίξει στο θέμα του Κοσσυφοπεδίου
καθώς, όπως διαβεβαιώνουν από τις Βρυξέλλες, η Συμμαχία υπολογίζει πολύ τη
γνώμη της Αθήνας και τον ρόλο που μπορεί να παίξει στις εξελίξεις.

ΛΙΓΟΤΕΡΕΣ είναι τώρα οι πιθανότητες για μια ένοπλη αναμέτρηση στο Αιγαίο
μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του διευθυντή της CIA.
Την ίδια στιγμή, ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών
«διαμαρτυρήθηκε» για δηλώσεις των κ.κ. Πάγκαλου και Κακλαμάνη, υποστηρίζοντας
ότι «οι τάσεις αναζήτησης έντασης επανέρχονται και πάλι στην επιφάνεια στην Ελλάδα».

«Η κατάσταση είναι καλύτερη στο Αιγαίο», δήλωσε ο διευθυντής των αμερικανικών
μυστικών υπηρεσιών, Τζορτζ Τένετ, καταθέτοντας σε επιτροπή της Γερουσίας, για
τις συνθήκες που επικρατούν σε πολλές περιοχές έντασης σε όλον τον κόσμο.

«Η ένταση παραμένει, αλλά οι πιθανότητες για μια στρατιωτική αναμέτρηση μεταξύ
Ελλάδας και Τουρκίας έχουν μειωθεί, τώρα που ο πρόεδρος Κληρίδης συμφώνησε
στην εγκατάσταση των ρωσικών SA-10 (σ.σ.: πρόκειται για τους γνωστούς μας
S-300) στην Κρήτη», πρόσθεσε ο κ. Τένετ.

Στην Άγκυρα, ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, Σερμέτ
Ατάτζανλι, χαρακτήρισε δηλώσεις του Θόδωρου Πάγκαλου και του Απόστολου
Κακλαμάνη «μη υγιείς και αντιφατικές» ­ και υποστήριξε ότι «οι ανοησίες αυτές
δεν αρκούν για την απόκρυψη του γεγονότος ότι η Ελλάδα είναι η μοναδική χώρα
στον κόσμο που αρνείται κάθε είδος διαλόγου».

Ειδικότερα, για τις δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών, ο κ. Ατάτζανλι εξέφρασε
τη «διαμαρτυρία» του, διότι «παραβλέπουν το καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης που
έχει ορισθεί με διεθνείς συμφωνίες για τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου». Και
πρόσθεσε πως «η Ελλάδα από τη δεκαετία του ’60 εξοπλίζει τα νησιά και
παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο», ενώ «καμία δικαιολογία δεν μπορεί να λυτρώσει
την Ελλάδα από την ευθύνη να σεβασθεί το Διεθνές Δίκαιο».