ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Στο απροχώρητο…

Σήμερα 11.00-14.00 είχα μάθημα στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Και λέω «είχα» γιατί
προχθές έμαθα πως τελικώς δεν έχω. Όπως δεν «είχα» μάθημα, πλην μιας φοράς,
από το τέλος Νοεμβρίου.

ΑΓΝΟΩ τους λόγους που η πανεπιστημιακή εκπαίδευση σταμάτησε εδώ και τόσο
καιρό. Όσο κι αν γνωρίζω τα προσχήματα με βάση τα οποία ο καθένας, και για
ψύλλου πήδημα, κλείνει τα πανεπιστήμια. Το «μέσο πάλης» «κατάληψη» υποτίθεται
πως εφαρμόζεται μόνο σε οριακές περιπτώσεις. Υποτίθεται επίσης ότι οι
διεκδικήσεις για καλύτερη εκπαίδευση προϋποθέτουν ανοιχτά εκπαιδευτικά
ιδρύματα. Δεν θυμάμαι, όμως, ποτέ στα δεκαπέντε χρόνια της πανεπιστημιακής μου
θητείας να έχω ολοκληρώσει τη δουλειά μου δίχως καταλήψεις. Τώρα όμως η
κατάσταση έφτασε στο απροχώρητο. Εκπαίδευση ώρα μηδέν και εθνική παιδεία υπό
το μηδέν.

Είναι αδύνατον να κατανοήσουμε τι ακριβώς μας συμβαίνει σήμερα, αν δεν
μεταφερθούμε από το Πανεπιστήμιο στον χώρο της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.
Μιας εκπαίδευσης που δεν παρέχει τις προϋποθέσεις της Παιδείας. Και μιας
εκπαίδευσης που την καταντήσαμε μηχανή μετατροπής της οικονομικής ανισότητας
σε κοινωνική ανισότητα: το παιδί, δηλαδή, που προέρχεται από μία φτωχή
οικογένεια μέσω της δημόσιας εκπαίδευσης μετατρέπεται σε άτομο αδύναμο να
συμμετάσχει όχι μόνο στην οικονομική, αλλά και στην κοινωνική ζωή του τόπου.

Τρίτη μεσημέρι 13.30 έξω από το Πάντειο, στην κλεισμένη Λεωφόρο Συγγρού
παρελαύνουν είκοσι μαθητές με σπασμένα θρανία στα χέρια τους. Οδηγοί και
περαστικοί τους βρίζουν, το ίδιο κάνουν και οι μαθητές. Εικόνες αποσύνθεσης.
Τι πρέπει όμως να γίνει;

α) Πρέπει οπωσδήποτε να υποχρεώνουμε όποιον μιλά για την εκπαίδευση
(γονιούς, καθηγητές, μαθητές, πολιτικούς) να αναλαμβάνει τις ευθύνες του για
την κατάντια, καταγγέλλοντας πρώτα τον εαυτό του.

β) Πρέπει απαραιτήτως να διασώσουμε την παρούσα μεταρρύθμιση που
παρέχει λύση στα σημερινά αδιέξοδα της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Επί
δεκαετίες το εκπαιδευτικό μας σύστημα δεν προσέφερε τίποτα. Τα παιδιά κατ’
ουσίαν προετοιμάζονταν για τον μήνα των πανελλαδικών εξετάσεων στα 4 ή 5
μαθήματα των δεσμών, παπαγαλίζοντας σελίδες τις οποίες διδάσκονταν στα
φροντιστήρια και που τις ξεχνούσαν μετά. Με τη μεταρρύθμιση που προωθείται, η
Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση παίρνει στα χέρια της τα παιδιά της και η διαδικασία
της μάθησης, αντί να προσανατολίζεται στον μήνα των πανελλαδικών εξετάσεων,
διαχέεται στα δύο τελευταία χρόνια των σπουδών στο Λύκειο και σε όλη την ύλη.
Συνεπώς, η εκπαίδευση θα σοβαρέψει και τα παιδιά θα πάρουν μεγαλύτερα εφόδια
για την ζωή τους. Η εκπαίδευση θα μπορέσει να δώσει αργότερα περισσότερες
ευκαιρίες στα παιδιά του δημόσιου σχολείου, δημιουργώντας συνθήκες σχετικής
ισότητας. Το όφελος θα είναι σοβαρό ατομικά για τον μαθητή που θα εισέλθει
αργότερα στην αγορά εργασίας, αλλά και για την Ελλάδα γενικότερα. Η ακύρωση
αυτής της μεταρρύθμισης θα ήταν καταστροφή.

γ) Η ποσότητα και η ποιότητα των αντιδράσεων εναντίον της μεταρρύθμισης
επιβάλλει να ακολουθηθεί από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς εδώ και τώρα μία
πολιτική αμοιβαίων υποχωρήσεων με βάση τον νόμο της μεταρρύθμισης. Η
πεμπτουσία των αλλαγών πρέπει να αποσκοπεί στο να παρασχεθεί ο κατάλληλος
χρόνος για την καλύτερη εφαρμογή του νόμου. Χρόνος προσαρμογής μέσα στον οποίο
θα βελτιωθεί και η υλικοτεχνική υποδομή της εκπαίδευσης. Όποιος τορπιλίζει
αυτή τη διαδικασία βγάζει τον εαυτό του έξω από την έννοια του δημόσιου και
εθνικού συμφέροντος. Οι δημαγωγοί, οι ψεύτες και οι καιροσκόποι της πολιτικής
πρέπει να απομονωθούν. Ας στεγανοποιήσουμε τα αυτιά και τη συνείδησή μας.

δ) Δεν έχει σημασία ποιος θα εφαρμόσει τη μεταρρύθμιση. Η Νέα
Δημοκρατία με την πρόταση μομφής κατά του υπουργού Παιδείας μπλοκάρισε την
κυβέρνηση, κλείνοντάς της την πόρτα των υποχωρήσεων ως προς το πρόσωπο του
υπουργού Παιδείας. Αυτή, όμως, η κίνηση τακτικισμού δεν εξυπηρετεί τα
συμφέροντα της εκπαίδευσης και της χώρας και έτσι δεν δεσμεύει κανέναν. Ούτε
τα πρόσωπα των πολιτικών ούτε οι τακτικισμοί ούτε οι συντεχνίες ούτε τα
πολιτικά παιχνίδια ενδιαφέρουν τη χώρα. Τη χώρα ενδιαφέρει η λειτουργία της
εκπαίδευσης και η προώθηση της μεταρρύθμισης.

Η κατάσταση έχει φτάσει στο απροχώρητο, κανείς μας δεν αντέχει άλλες
καθυστερήσεις. Η λύση πρέπει να προκύψει τώρα ή, έστω, τις επόμενες ώρες.

Ο Ανδρέας Ν. Λοβέρδος είναι αναπληρωτής καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο
Πάντειο Πανεπιστήμιο.