ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Συμ-πο(νει)ρευόμαστε;

Δε νοσταλγώ πια… χειροβομβίδες ρίχνω και καγχάζω ­
αιώνες τώρα, συλλαβίζοντας τη θάλασσα

Γιώγια Σιώκου. Η αναπαράσταση του ανέφικτου

ΤΩΡΑ που καταφέραμε (να βάλουμε) να μαλώσουνε οι γονείς με τα παιδιά τους,
τους γείτονες και τους δασκάλους, οι ταξιτζήδες με τ’ αμούστακα αγόρια και οι
τσαμπουκάδες με τα 15χρονα κορίτσια, τώρα που (αυτο)υπονομεύσαμε τους
δημοκρατικούς μας θεσμούς, καθώς το ένα κόμμα κατηγορεί μέσα στη Βουλή το άλλο
για αυταρχισμό, «καπέλωμα» των νέων, εντυπωσιασμό, αριβισμό, τυχοδιωκτισμό,
αστυνομοκρατία, τώρα που μερικοί άρχισαν να κατανοούν ότι πίσω από τις
μαθητικές κινητοποιήσεις ελλοχεύει η διάψευση, το χαμένο όνειρο, η
περιθωριοποίηση της οικογένειάς τους (που εύλογα αντανακλά στη «φιλοσοφία
ζωής» των παιδιών), τώρα μήπως ήρθε η στιγμή να πάρουμε ανάσα και να κάνουμε
έναν πρώτο απολογισμό («νεκρών» ηγεσιών και «τραυματισμένων» αξιών);

1 Η μόνιμη κρίση νομιμοποίησης του ελληνικού σχολείου καταλήγει
σε διάφορα επεισόδια εκπαιδευτικής κρίσης, που αναδεικνύουν τις δυσκολίες
κοινωνικοποίησης ή ενσωμάτωσης των μαθητών συνολικά στον «νέο κόσμο».

2 Οι εκπαιδευτικοί έχουν από καιρό πάψει να νιώθουν «δάσκαλοι» και οι
γονείς μόλις προ διμήνου αντελήφθησαν (ή ­ έστω ­ συνειδητοποίησαν) πόσο
εγκλωβισμένα ήσαν (και είναι) τα παιδιά τους μέσα σ’ ένα αδιέξοδο και ανιαρό
σχολικό σύστημα και σε μια ανασφαλή και ανταγωνιστική κοινωνία.

3 Τα κόμματα επιχειρούν να φωτίσουν την κατάσταση με το «εκλογικό»
καλειδοσκόπιο και να τη χειριστούν με βάση την κομματική ηθική τακτική και πειθαρχία.

4 Η κυβέρνηση (απ)έδειξε ότι διαθέτει ή προβάλλει μαγικές λύσεις μόνο
όταν πρόκειται για αριθμούς, ενώ τα «χάνει» μόλις έχει να αντιμετωπίσει
ανθρώπους, γράμματα και ανθρώπους των γραμμάτων (ίσως διότι στις περιπτώσεις
αυτές δεν υπάρχει άνωθεν / έξωθεν «οδηγία» για να ακολουθηθεί πιστά ως δεξιά
λύση με κεντροαριστερή προοπτική).

5 Η κοινωνία μας γενικά μοιάζει να
μην είναι πια «μπετόν» αρραγές, αλλά τρύπιο δίχτυ. Κανείς δεν εμπιστεύεται
κανέναν (και) για οποιονδήποτε λόγο οι Αλβανοί μάς κοιτάνε περίεργα να
αλληλοκατηγορούμαστε, οι Ευρωπαίοι περιμένουν να δουν ποιος θα επιβιώσει από
αυτό τον «ιδιότυπο εμφύλιο», για να τον προσεγγίσουν. Οι Αμερικανοί μάς
ρίχνουν και λάδι στη φωτιά, άλλοτε με διπλωματικά τσαλ-ίμια κι άλλοτε με
patr(iot)ικές συμβουλές.

6 Οι θεσμοί μας αδρανούν, καθώς οι περισσότεροι θεσμοφύλακες
είναι κολλητοί μίας χρήσης και όχι διαχειριστές κρίσεων.

Μέσα από το μαθητικό / φοιτητικό / εκπαιδευτικό κίνημα μαζί με το σύνθημα
«Κάτσε καλά…», πρέπει ν’ αφουγκραστούμε και τη μέχρι σήμερα σιωπηλή βοή των
αποκλεισμένων ανθρώπων, των υποβαθμισμένων περιοχών, των Ελλήνων που τους
πΟΝΕσαν οι στροφές της εθνικής και λοιπής πολιτικής, που δεν βρίσκουν χώρα και
χώρο να πουν τον καημό τους, ν’ ακουμπήσουν το κουράγιο (ή και τον φόβο) τους.

Δεν θα προσθέσω και άλλες μαγικές λύσεις για να βγούμε από την κρίση. Θα
επιμείνω όμως στις απόψεις που είχα εκφράσει και παλαιότερα από τη στήλη αυτή:

α. Η σχολική διαδικασία ανήκει στους εκπαιδευτικούς και στους μαθητές
και το πιστοποιητικό της ολοκλήρωσης του κύκλου αυτού συνιστά αυτοτελή τίτλο.

β. Το «ακαδημαϊκό απολυτήριο», ως προστάδιο πανεπιστημιακής /
ερευνητικής / διοικητικής εξέλιξης, συνιστά υποχρέωση του υπουργείου Παιδείας,
ώστε σε πανελλαδικό επίπεδο να διεξάγονται αξιόπιστες και αδιάβλητες εξετάσεις.

γ. Η διαδικασία εισαγωγής και ο αριθμός εισαγομένων στα πανεπιστημιακά
τμήματα αποτελούν ευθύνη των ίδιων των ΑΕΙ και δεν πρέπει ούτε να συναρτώνται
με τους βαθμούς του Λυκείου ούτε να εξαρτώνται από τις «παρεμβάσεις» του ΥΠΕΠΘ.

δ. Το Εθνικό Συμβούλιο Παιδείας πρέπει να συγκροτείται αποκλειστικά από
φορείς της εκπαίδευσης και κάθε χρόνο να αξιολογεί συνολικά την πορεία, τους
ρυθμούς και το «βάθος» των εκπαιδευτικών θεσμών, προσώπων και πραγμάτων.

ε. Πρέπει να δημιουργηθεί Μόνιμη Επιτροπή Παιδείας, διαπιστευμένη στη
Βουλή και αποτελούμενη από τους διατελέσαντες υπουργούς Παιδείας και
προσωπικότητες των Γραμμάτων, του Πολιτισμού, της Παιδείας γενικότερα. Αυτή η
Επιτροπή θα συμβάλει στη σύγκλιση των κομματικών απόψεων ώστε να βγει έξω από
το πολιτικό παιχνίδι (ή διακύβευμα) το μέλλον των παιδιών μας.

Η κοινωνία των πολιτών (εάν δεν καθεύδει ή δεν ευρωκερδοσκοπεί) πρέπει να
βοηθήσει αυτή τη στιγμή τον άκαμπτο πολιτικό κόσμο, πρώτον, να πειστεί ότι
κανείς (και για πολύ) δεν μπορεί να καπελώνει τους νέους και δεύτερον, ότι η
παιδεία έχει ανάγκη από δασκάλους και όχι από καθηγητα(γά)δες. Αν αποζητάμε
σταθερή διευθέτηση / διαχείριση και όχι συγκυριακή δι-έξοδο (υπουργών και
συνδικαλιστικών) ας ονειρευτούμε ένα αύριο με άρωμα Παιδείας και με
ευτυχισμένους μαθητές.

Ο Γιάννης Πανούσης είναι καθηγητής της Εγκληματολογίας στο Τμήμα
Επικοινωνίας και ΜΜΕ στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.