Τέσσερις για μία θέση

Αν ο Ζακ Σαντέρ είχε κάποια κρυφή ελπίδα ότι θα ήταν δυνατό να διαδεχτεί τον
εαυτό του μόλις τελειώσει, σ’ ένα χρόνο περίπου, η θητεία του ως προέδρου της
Κομισιόν, τώρα πια μάλλον δεν πρέπει να ελπίζει.

Πρόντι, Γκονζάλες, Κολ, Λαφοντέν. Οι «υποψήφιοι». Και οι τέσσερις είναι ηγέτες με πανευρωπαϊκή ακτινοβολία. Ποιος απ’ όλους θα διαδεχθεί τον Σαντέρ;

ΟΙ πιθανότητές του είναι πολύ κοντά στο μηδέν. Ο αγώνας για τη διαδοχή έχει
ουσιαστικά αρχίσει και οι συνθήκες δεν φαίνεται να ευνοούν τον Σαντέρ.

Οι συζητήσεις και οι διαβουλεύσεις δίνουν και παίρνουν από τώρα ­ και ας μην
υπάρχει ακόμη κανένας υποψήφιος επισήμως. Οι υποψήφιοι δεν έχουν καν προταθεί,
και μερικοί από όσους προκαταβολικά αναφέρονται είναι πιθανό την τελευταία
στιγμή να αποποιηθούν την αγαθή προαίρεση των υποστηρικτών τους.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υιοθέτησε ήδη από τις 13 Ιανουαρίου με ισχυρότατη
πλειοψηφία ­ 427 ψήφων έναντι 90 ­ σχέδιο απόφασης που είχε προτείνει ο
Γερμανός Χριστιανοδημοκράτης Έλμαρ Μπροκ, σύμβουλος του πρώην καγκελαρίου Κολ,
κατά την οποία στην επιλογή του προέδρου της Επιτροπής στο μέλλον «θα πρέπει
να λαμβάνεται υπόψη και το αποτέλεσμα των ευρωπαϊκών εκλογών καθώς και οι
προτιμήσεις των ευρωπαϊκών κομμάτων».

Ο Ζακ Ντελόρ πρότεινε, μέσω του ιδρύματός του «Η Ευρώπη μας», το κάθε
ευρω-κόμμα να προτείνει συγκεκριμένα πριν από την εκλογή προέδρου τον δικό του
υποψήφιο. Ταυτόχρονα, η Ευρωβουλή παρακάλεσε ήδη τις κυβερνήσεις των 15 να μη
γνωστοποιήσουν τις προτιμήσεις τους στη σύνοδο κορυφής της Κολωνίας, στις 3
Ιουνίου, όπως σκόπευαν να κάνουν, αλλά να περιμένουν να γίνει πρώτα η εκλογή
του νέου Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΕΞΟΥΣΙΩΝ

Το Συμβούλιο Υπουργών και οι κυβερνήσεις δεν μπορούν να αγνοήσουν αυτό το
αίτημα. Στη νέα Συνθήκη του Άμστερνταμ, που θα τεθεί σε ισχύ ως το καλοκαίρι
(αρκεί να ολοκληρωθεί επιτέλους και στη Γαλλια η διαδικασία κύρωσής της),
προβλέπεται για πρώτη φορά ότι ο υποψήφιος που θα επιλεγεί τελικά από το
Συμβούλιο Υπουργών θα πρέπει να έχει την έγκριση και του Ευρωπαϊκού
Κοινοβουλίου, προτού μάλιστα συγκροτηθεί η νέα Κομισιόν.

Η γενική τάση είναι να ενισχυθούν οι εξουσίες του προέδρου επί των άλλων μελών
της Επιτροπής, αλλά και να εξασφαλιστεί ένας κάποιος έλεγχος των ευρωβουλευτών
επί της Συνθήκης του Μάαστριχτ ­ κάτι που ως τώρα δεν είχαν.

Στο μεταξύ, πάντως, άτυπα αλλά αρκετά επίμονα, έχουν αρχίσει να «κυκλοφορούν»
τέσσερες υποψηφιότητες για τον επίδοξο νέο «πατέρα της Ευρώπης».

Η σοβαρότερη απ’ όλες, αν πιστέψουμε όσα ακούγονται στις Βρυξελλες αλλά και σε
άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, φαίνεται να είναι του Ιταλού πρώην πρωθυπουργού
Ρομάνο Πρόντι. Η κυβέρνηση της Ιταλίας προωθεί έντονα την υποψηφιότητά του και
υπάρχουν πολλοί ευρωβουλευτές και άλλα στελέχη της Ευρωπαϊκης Ένωσης που
βλέπουν με πολύ καλό μάτι την ιδέα να διαδεχτεί τον Σαντέρ ο Πρόντι.

Το πρόβλημα στην περίπτωση Πρόντι είναι ότι ο πολιτικός αυτός δεν είναι τόσο
εκπρόσωπος ενός κόμματος όσο προϊόν συμβιβασμού μεταξύ περισσότερων πολιτικών
δυνάμεων από αυτές που κυριαρχούν στο ευρωπαϊκό φάσμα.

Και τούτο γιατί ο Πρόντι είναι, πράγματι, ιδιάζουσα περίπτωση. Ηγήθηκε
κυβέρνησης της κεντροαριστεράς, ενώ ο ίδιος είναι χριστιανοδημοκράτης.

Πρέπει όμως να περιμένουμε λίγες εβδομάδες ακόμη ώσπου να ξεκαθαρίσει το τοπίο
γύρω από τον πιθανό διάδοχο του Σαντέρ. Γιατί και οι άλλες τρεις υποψηφιότητες
είναι σημαντικές. Και παρ’ όλο που ο Πρόντι θεωρείται στο στάδιο αυτό φαβορί,
διόλου δεν αποκλείεται να επισκιασθεί στο τέλος από τους άλλους αστέρες.

ΚΑΙ ΤΑ τέσσερα ονόματα που ακούονται ήδη για τη θέση του προέδρου της Κομισιόν
από την ερχόμενη χρονιά είναι ηχηρότατα. Εκτός από τον Πρόντι, που θεωρείται
ότι καλύπτει ευρύτατο φάσμα (προς τα αριστερά και προς τα δεξιά), κάτι όμως
που μερικοί θεωρούν μειονέκτημα, όλοι οι άλλοι είναι πολύ πιο ξεκάθαρα ή το
ένα ή το άλλο. Ο Ισπανός σοσιαλιστής Φελίπε Γκονζάλες, σαφώς τοποθετούμενος
στην «εκσυγχρονιστική αριστερά», έχει πολλούς υποστηρικτές σε όλη την Ευρώπη,
και θεωρείται αποδεκτός και από την κεντροδεξιά. Οι Ισπανοί θέλουν να θεωρούν
βέβαιο ότι ο Γκονζάλες θα ειναι τελικά ο νέος πρόεδρος της Κομισιόν. Επίμονα
ακούγεται πάντα και το όνομα του Γερμανού σοσιαλδημοκράτη Όσκαρ Λαφοντέν. Ο
ίδιος το θέλει πολύ, η έξωθεν μαρτυρία γι’ αυτόν είναι σχετικά καλή, και ο
σημερινός υπουργός Οικονομικών θα είναι μια από τις πιο ισχυρές υποψηφιότητες
για τη θέση του Σαντέρ.

Σχετικα «νέο» όνομα για τον κορυφαίο αυτό ρόλο στην Ευρωπαϊκη Ένωση είναι ένα
όνομα κατά τα άλλα πολύ παλιό: του Χέλμουτ Κολ. Πολλοί Γερμανοί πιστεύουν σ’
αυτόν, αλλά και άλλοι Ευρωπαίοι. Είναι νωρίς ωστόσο για προβλέψεις.