ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Όψεις της Ελλάδας

Οι χειμερινές εξορμήσεις στην ελληνική ύπαιθρο και μάλιστα εκτός του πλαισίου
των εορτών μάς δίνουν την ευκαιρία να ανακαλύψουμε το πραγματικό πρόσωπο της
χώρας, αυτό που συχνά η τουριστική περίοδος συγκαλύπτει και συχνά παραμορφώνει.

ΒΡΕΘΗΚΑ για λίγες ημέρες στη Σκιάθο, για λόγους επαγγελματικούς. Ένα από τα
ωραιότερα κατά τεκμήριο νησιά της Ελλάδας, με τις ονειρεμένες παραλίες που
κοσμούν τους τουριστικούς οδηγούς διεθνώς και την καταπράσινη ενδοχώρα.
Εντυπωσιακό το τοπίο αν το συγκρίνεις με την αγριότητα και τη φτωχή βλάστηση
των γειτονικών Κυκλάδων. Εκείνο όμως που οι Κυκλάδες και πολλά από τα
Δωδεκάνησα κράτησαν, η αρχιτεκτονική των οικισμών και ενσωμάτωσή τους στη
διαδικασία της παραγωγής του τοπίου, λείπει παντελώς από τη Σκιάθο. Παλιοί και
νέοι οικιστές, έχοντας καταστρέψει όποιο στοιχείο τούς συνέδεε με την
παράδοση, επιδόθηκαν σε άναρχη οικοδομική δραστηριότητα, σαν κι αυτήν που
συναντάμε στις περισσότερες πόλεις της Ελλάδας. Ο νησιωτικός χαρακτήρας έτσι
υποχωρεί και η ομοιομορφία της ασχήμιας παίρνει τη θέση της γραφικής επαρχίας
που οι περισσότεροι από μας πρωτογνώρισαν μέσα από τις σελίδες του
Παπαδιαμάντη. Οι διάσημες σήμερα Κουκουναριές, την εποχή του μεγάλου Σκιαθίτη
συγγραφέα δεν ήταν παρά ένα σημείο στον χάρτη που το έβλεπαν από μακριά όσοι
έκαναν τον περίπλου του νησιού και στο Κάστρο δεν έφθαναν παρά αποφασισμένοι
προσκυνητές και σκληροτράχηλοι κτηνοτρόφοι.

Θα ήταν άδικο βέβαια αν ξεχνούσα τον δήμαρχο και τη φιλοξενία του, όσο και την
προσπάθειά του να με ξεναγήσει στο νησί. Όμως η Σκιάθος, όπως και τα
περισσότερα τουριστικά νησιά, δεν είναι για χειμερινούς επισκέπτες. Μετά
δυσκολίας θα βρεθεί ξενοδοχείο με θέρμανση, πρωινό δεν σερβίρεται ως περιττή
πολυτέλεια και τα εστιατόρια έχουν βάλει λουκέτο περιμένοντας το Πάσχα. Ένα
νησί που το καλοκαίρι φιλοξενεί δεκάδες χιλιάδες τουρίστες από τα πέρατα της
Γης, δεν μπορεί στη λεγόμενη νεκρή περίοδο να συντηρήσει ούτε μια καφετέρια
και όσοι από τους μόνιμους κατοίκους του μπορούν φεύγουν κι αυτοί για
χειμερινές διακοπές ή για συμπληρωματική απασχόληση στα αστικά κέντρα. Αυτός ο
τόπος που τον μισό χρόνο ξεχειλίζει από ζωή, τον άλλο μισό τής γυρίζει το
πρόσωπο, γίνεται απόκοσμος, θλιβερός, έρημος, εγκαταλελειμμένος.

Όμως, υπάρχει και η άλλη όψη. Λίγες ημέρες πριν επισκέφθηκα το Βάμμο. Ένα
χωριό βορειοανατολικά από τα Χανιά, που ήταν κάποτε κεφαλοχώρι και που σιγά
σιγά η ιστορία το έριξε στο περιθώριο. Όμως, δεν έχασε την ψυχή του. Η φλόγα
που συνέχιζε να υπάρχει στις καρδιές των ανθρώπων, πέρασε και στις νεώτερες
γενιές. Μια ομάδα από αυτούς, με ρίζες στο παρελθόν και νοσταλγία για τον
όμορφο τόπο των παιδικών τους χρόνων, έστησε μια τουριστική επιχείρηση. Όχι
σαν όλες τις άλλες. Όχι σαν τον τουρισμό της αρπαχτής και της ευκαιρίας που
αφήνει πίσω του ερείπια.

Η Βάμμος Α.Ε. βρίσκεται πάντα εκεί και θα σας δεχτεί και τις δύσκολες ακόμη
ημέρες του χειμώνα. Θα σας φιλοξενήσει στους παραδοσιακούς ξενώνες που
φτιάχτηκαν με μεράκι και αυτοχρηματοδότηση από ντόπιους τεχνίτες και ντόπια
υλικά. Θα σας σερβίρει νόστιμο μαγειρεμένο φαγητό στο μικρό και κατακάθαρο
εστιατόριο της επιχείρησης. Θα σας κεράσει ρακί στο παλιό, αλλά ανακαινισμένο
μπακάλικο με τα ξύλινα πατώματα, τις παλιές φωτογραφίες στους τοίχους και την
πρόσχαρη κοπέλα που το κρατάει ζωντανό (εκεί θα βρείτε εξαιρετικά τοπικά και
κρητικά προϊόντα, πολλά από τα οποία έχουν καλλιεργηθεί βιολογικά). Θα σας
δώσουν χρήσιμες πληροφορίες στο μικρό τουριστικό γραφείο που διατηρούν στην
είσοδο του χωριού και δεν θα διστάσουν να βγουν μαζί σας στον δρόμο για να σας
δείξουν πού πέφτει το παλιό ερειπωμένο μοναστήρι.

Θα ψάξουν, τέλος, τα κλειδιά για να σας δείξουν το εξαιρετικά φροντισμένο
καφενείο, με το τζάκι και τη μοναδική θέα, που ανοίγει τις πόρτες του τα
Σαββατοκύριακα στους λίγους, μα απαιτητικούς, επισκέπτες που αγαπούν την καλή
μουσική και την καλή φωτογραφία (είχε έκθεση όταν εμείς το επισκεφθήκαμε).
Εκεί θα βρείτε την Ελλάδα που αντιστέκεται.