«Παραμένω εξεγερμένος»

Η είσοδος του Ντανιέλ Κον-Μπεντίτ στον γαλλικό πολιτικό στίβο δεν ανησύχησε
μόνο την «πλουραλιστική Αριστερά» που κυβερνά τη χώρα και βλέπει τώρα στους
οικολόγους έναν υπολογίσιμο αντίπαλο για τις προσεχείς ευρωεκλογές. Ο πρώην
ηγέτης του Μάη εξοργίζει και μερικούς διανοουμένους.

«Άμεση λύση!» Νεαροί διαδηλωτές στη Μασσαλία ζητούν να αντιμετωπιστεί ριζικά το πρόβλημα της ανεργίας

«ΠΑΡΑΜΕΝΩ ο αλλοτινός εξεγερμένος, η ανεργία και η φτώχεια είναι αβάσταχτες,
αλλά ως μεταρρυθμιστής που είμαι θέλω να συμβάλω σήμερα, κι όχι στο προσεχές
μέλλον, στην εξάλειψή τους. Στη μάχη αυτή, τα κινήματα των ανέργων, των
αστέγων, των μεταναστών, αποτελούν απαραίτητα όπλα. Αγωνίζονται κι αυτοί με
τον ίδιο ριζοσπαστικό τρόπο για άμεσες αλλαγές».

Έτσι κατέληγε η ανοιχτή επιστολή που έστειλε πριν από λίγες εβδομάδες ο
Κον-Μπεντίτ μέσω της «Λιμπερασιόν» στον Πιερ Μπουρντιέ, έναν από τους πιο
γνωστούς και πιο μαχητικούς διανοουμένους της Γαλλίας. Αφορμή για την επιστολή
του αποτέλεσε η άρνηση του Μπουρντιέ να λάβει μέρος σε μια τηλεοπτική συζήτηση
με τον Κον-Μπεντίτ που θα μεταδιδόταν από το κανάλι ARTE και στη συνέχεια θα
δημοσιευόταν στον Τύπο. Μέσα από την επιστολή αυτή, όμως, διεφάνησαν δύο
αντιλήψεις για την πολιτική, δύο στάσεις ζωής σε τελευταία ανάλυση, η μία
περισσότερο «πρακτική» και προσανατολισμένη στα άμεσα προβλήματα, η άλλη πιο
θεωρητική, πιο ιδεολογική, πιο αδιάλλακτη.

Ο ΑΛΛΟΤΕ «ΚΟΚΚΙΝΟΣ ΝΤΑΝΙ»

Η δημοκρατία ­ γράφει ο άλλοτε «κόκκινος Ντάνι» ­ έχει ανάγκη από πραγματικές
συγκρούσεις, πραγματικές συζητήσεις, ο πολιτικός και πνευματικός αγώνας δεν
μπορεί να εκφυλιστεί χωρίς κίνδυνο στις εκδικητικές προκηρύξεις μερικών
ηρωικών τύπων που αντιστέκονται στη «μονόδρομη σκέψη», αυτή τη θαυμαστή
εφεύρεση που δεν λέει τίποτα. Αυτοί οι γενναίοι υπερασπιστές των καταπιεσμένων
σε μετατρέπουν πολύ γρήγορα σε «εχθρό του λαού» που τον χρησιμοποιεί ο
κοσμοπολίτικος καπιταλισμός, σε αποστάτη, σε πράκτορα της αστικής τάξης και
του ιμπεριαλισμού, όπως έγραφε κάποτε η «Ουμανιτέ».

Ο σημερινός αριστερός, συνεχίζει ο Ντανιέλ Κον-Μπεντίτ, δεν είναι κατ’ ανάγκη
αντίθετος προς την ανεξαρτησία των κεντρικών τραπεζών. Στο κάτω-κάτω, μια
υπερ-φιλελεύθερη σαν τη Μάργκαρετ Θάτσερ ήταν πολύ ικανοποιημένη με μια
«εξαρτημένη» κεντρική τράπεζα. Η Αριστερά της Νότιας Κορέας αγωνίζεται για μια
ανεξάρτητη τράπεζα γιατί θυμάται πώς είχε χρησιμοποιήσει την τράπεζα το
στρατιωτικό καθεστώς. Την εποχή της ενοποίησης της Γερμανίας, ο καγκελάριος
Κολ επέβαλε στην ανεξάρτητη Μπούντεσμπανκ, που ήταν αντίθετη, την ισοτιμία του
μάρκου στη Δυτική και την Ανατολική Γερμανία.

Κι ακόμη, υπενθυμίζει ο Κον-Μπεντίτ, όλος ο κόσμος αναγνωρίζει ότι η
ανεξάρτητη Κεντρική Τράπεζα της Αμερικής εφαρμόζει μια πολιτική με την οποία
θα συμφωνούσαν και οι φανατικότεροι κεϋνσιανοί.

Τα πράγματα είναι λοιπόν πιο πολύπλοκα απ’ ό,τι φαίνονται. Μια ανεξάρτητη
τράπεζα μπορεί να είναι λιγότερο ανεξάρτητη απ’ ό,τι νομίζουν οι ειδικοί. Μια
«εξαρτημένη» τράπεζα μπορεί θαυμάσια να υπηρετεί τον πιο ακραίο νεοφιλελευθερισμό.

Ο αριστερός μπορεί να θέτει κι άλλα ερωτήματα σε σχέση, ας πούμε, με τον
δημόσιο χαρακτήρα ορισμένων επιχειρήσεων ή με το συνταξιοδοτικό πρόβλημα. Θα
πρέπει δηλαδή ­ αναρωτιέται ο επιστολογράφος ­ να τον χαρακτηρίζουν γι’ αυτόν
τον λόγο κάθε φορά «κλώνο των νεοφιλελευθέρων»;

Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ του Μπουρντιέ ήλθε αυτή την εβδομάδα, πάλι από τις στήλες της
«Λιμπερασιόν». «Ο λόγος που αρνήθηκα μια τηλεοπτική συζήτηση με τον Ντανιέλ
Κον-Μπεντίτ», γράφει ο Γάλλος διανοούμενος, «είναι ότι αυτή η συζήτηση, που
είχε εξεταστεί πριν από ένα χρόνο, άλλαζε χαρακτήρα από τη στιγμή που εκείνος
ορίστηκε επικεφαλής ενός κόμματος στις ευρωεκλογές. Με τον τρόπο αυτό
μετετράπη σε ένα στοιχείο της προεκλογικής εκστρατείας. Πολύ περισσότερο
μάλιστα που έσπευσε να ανακοινώσει στις εφημερίδες την υποψηφιότητά του χωρίς
να περιμένει να επικυρωθεί από τα όργανα».

πί της ουσίας των θεμάτων που θίγει ο συνομιλητής του, ο Μπουρντιέ ­ δυστυχώς
­ δεν υπεισέρχεται. Αρκείται να σημειώσει ότι ο ίδιος δεν απηύθυνε ποτέ τις
κατηγορίες στις οποίες αναφέρεται ο Κον-Μπεντίτ. Άλλοι το έκαναν.

Είναι αλήθεια, βέβαια, ότι το περιοδικό που διευθύνει, το «Inrockuptibles»,
δεν είναι και τόσο φιλικό προς τον ηγέτη των Πρασίνων.

Από πότε, όμως, ο διευθυντής ενός εντύπου ταυτίζεται με τις απόψεις των
συνεργατών του και πρέπει να δικαιολογηθεί γι’ αυτές; Μήπως η αντίληψη αυτή
παραπέμπει περισσότερο στα παραδοσιακά πολιτικά κόμματα, με τα οποία ούτε ο
ίδιος ούτε ο Κον-Μπεντίτ έχουν ή θέλουν να έχουν σχέση;

Είναι καιρός, καταλήγει ο Μπουρντιέ, να καταλάβουν όλοι ότι μια δήλωση μπορεί
να είναι σημαντική κι ας προέρχεται από έναν ανώνυμο και, αντίθετα, να είναι
απολύτως ασήμαντη και ανιαρή κι ας την έχει κάνει ο εξουσιοδοτημένος
εκπρόσωπος ενός υπουργείου, μιας εκκλησίας ή ενός κόμματος.

Η συζήτηση θα συνεχιστεί. Κι όσο πλησιάζουν οι ευρωεκλογές, θα γίνεται όλο και
πιο

ενδιαφέρουσα.