Λεπτές ισορροπίες

Οι σχέσεις των «μεγάλων δυνάμεων της Ευρώπης», που συνήθως εμφανίζονται μάλλον
αρμονικές, δεν είναι πάντοτε εύκολες ­ και η περίοδος αυτή φαίνεται ότι είναι
αρκετά ρευστή.

Σρέντερ, Μπλερ, Ζοσπέν. Το «τρίγωνο» λειτουργεί, αλλά με προβλήματα και διαφορές απόψεων

ΟΙ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ, τον τελευταίο καιρό, έχουν μεγαλώσει με αφορμή το αίτημα της
Γερμανίας για μείωση των εισφορών της και την ιδιάζουσα στάση της Αγγλίας, που
παραμένει αρνητική απέναντι στο ευρώ.

Ένας πρόσθετος παράγοντας ρευστότητας είναι η διαρκώς μεταβαλλόμενη ποιότητα
των σχέσεων της κάθε χώρας αλλά και όλων μαζί με την υπερατλαντική υπερδύναμη,
τις ΗΠΑ, η οποία μάλιστα, εδώ και λίγο καιρό, είναι εξαιρετικά ανήσυχη για τις
επιπτώσεις του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος στο δολάριο.

Η χθεσινή συνάντηση των υπουργών Οικονομικών Γαλλίας και Γερμανίας στη Βόννη
ήταν μια ακόμη αφορμή να εκνευριστούν οι Βρετανοί. Ο σοσιαλιστής Ντομινίκ
Στρος-Καν και ο σοσιαλδημοκράτης Όσκαρ Λαφοντέν υιοθέτησαν κοινή γραμμή με
χαρακτήρα «κρατικού παρεμβατισμού», κατά το Πρακτορείο Ρώυτερ, με σκοπό ­ όπως
τονίζουν ­ να ενισχυθεί η οικονομική ανάπτυξη.

Η χροιά και ο τόνος των δηλώσεών τους πρέπει να ήταν πηγή ανησυχίας για την
κυβέρνηση Μπλερ, η οποία είναι εναντίον κάθε «υπαγόρευσης» πολιτικών και
οικονομικών μέτρων από τις Βρυξέλλες ή από τις άλλες μεγάλες πρωτεύουσες της Κοινότητας.

ΑΞΟΝΑΣ ΒΟΝΝΗΣ – ΠΑΡΙΣΙΩΝ

Χαρακτηριστικό του νέου κλίματος, πάντως, είναι η επιβεβαίωση του άξονα
Βόννης-Παρισίων, και μάλιστα σε επίσημους τόνους από τη νέα «αριστερή»
κυβέρνηση της Γερμανίας. Μιλώντας σε τιμητική εκδήλωση για τα γενέθλια του
Χέλμουτ Σμιτ ­ που έκλεισε την περασμένη εβδομάδα τα 80 του χρόνια ­ ο
καγκελάριος Γκέρχαρτ Σρέντερ αισθάνθηκε την ανάγκη να ορκιστεί, περίπου, ότι
θα έκανε το παν ώστε να μην υπάρξει ποτέ κλίμα έντασης με τη Γαλλία.

«Θα προστατεύσουμε τις γερμανογαλλικές σχέσεις ­ είπε. Αυτό είναι υπόσχεση».

Πολλοί ξαφνιάστηκαν από τη δήλωση αυτή, από έναν πολιτικό που πριν από ένα
χρόνο ακόμη δεν έχανε ευκαιρία να δείξει τη δυσφορία του για τις υποχρεώσεις
που επέβαλλε στη Βόννη η διατήρηση αρμονικών σχέσεων με ορισμένους εταίρους
της, και προπάντων με τους Γαλάτες.

Η δήλωση Σρέντερ προκάλεσε εντύπωση για έναν ακόμη λόγο: Η Γερμανία επιδιώκει
να πείσει τις Βρυξέλλες για την ανάγκη να μειωθεί η εισφορά της στην Ένωση,
προοπτική στην οποία η Γαλλία αντιδρά. Τα λόγια του Σρέντερ σήμαιναν μήπως ότι
εγκαταλείπεται η επιδίωξη αυτή;

Η αλλαγή τόνου αφορά και τον υπουργό Εξωτερικών Γιόσκα Φίσερ. Πέρυσι, ο Φίσερ
είχε δηλώσει ξεκάθαρα ότι δεν μπορούσε να καταλάβει πώς (επί καγκελαρίου Κολ)
η Γερμανία και η Γαλλία κατάφερναν να συνεννοούνται, υπονοώντας ότι σε πολλά
θέματα τα συμφέροντά τους ήταν αντίθετα.

«Για μένα αποτελεί θαύμα το γεγονός ότι συνεργαζόμαστε με τη Γαλλία», είχε πει.

Πολιτικοί αναλυτές στη Βόννη και στο Παρίσι πιστεύουν ότι η Γερμανία των
σοσιαλδημοκρατών, όπως και εκείνη του Κολ, πιο πριν, το έχει πάρει απόφαση ότι
αν θέλει να εξακολουθήσει να παίζει σημαντικό ρόλο στην Ευρώπη, δεν μπορεί να
το πετύχει παρά μόνον ως μέρος ενός άξονα με τη Γαλλία. Διαφορετικά, θα
συναντούσε πιθανότατα περισσότερες αντιδράσεις.

ΤΟ ΤΡΙΓΩΝΟ Αγγλίας – Γαλλίας – Γερμανίας εμφανίζεται τον τελευταίο καιρό
εξασθενημένο στη βρετανική γωνία του, κυρίως λόγω της μη συμμετοχής τού
Λονδίνου στο ευρώ.

Αυτό όμως έχει απροσδόκητες συνέπειες στη σχέση της Ευρώπης με τις ΗΠΑ. Η
περίφημη «παραδοσιακή σχέση» της Βρετανίας με την Ουάσιγκτον έχει διαταραχθεί.
Η κυβέρνηση του Λονδίνου ήταν μέχρι πέρυσι αντιπροσωπευτικός συνομιλητής εκ
μέρους της Κοινότητας για τις ΗΠΑ. Τώρα δεν είναι πια.

Η Ευρώπη του ευρώ εκφράζεται πολύ πιο έγκυρα από τη Γερμανία ή τη Γαλλία, και
η Αμερική βλέπει πλέον την Ευρώπη, ακριβώς, ως «Ευρωλάνδη», όπως ήδη την
αποκαλούν ­ ειρωνικά αλλά και ανήσυχα ­ τα μίντια στις ΗΠΑ.

Η χώρα όμως η οποία για τους Αμερικανούς υποσκέλισε ουσιαστικά τη Βρετανία ως
«Ευρωπαίος συνομιλητής» τους είναι περισσότερο η Γερμανία παρά η Γαλλία. Η
Ουάσιγκτον δεν ενθουσιάστηκε καθόλου από τη δήλωση του Λιονέλ Ζοσπέν την
περασμένη βδομάδα, ότι με το ευρώ η Ευρώπη «εκφράζει την επιθυμία της να
απαλλαγεί από την κυριαρχία του δολαρίου».

Ενώ ο Πράσινος υπουργός Εξωτερικών της Βόννης, Γιόσκα Φίσερ, βρίσκεται σε φάση
φιλοαμερικανικής έκστασης: Η αποψή του, όπως είχε πει και πριν αναλάβει το
υπουργείο, είναι ότι «την Αμερικη τη χρειαζόμαστε, αν μη τι άλλο ως αντίβαρο
έναντι της Ρωσίας και για λόγους ευρωπαϊκής ασφάλειας». Και πρόσθετε: «Η
Γαλλία δεν συμμερίζεται αυτή την άποψη, κι έτσι πρέπει να αντισταθμίσουμε εμείς».