ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Στη Βουλή, απόψε

Με τα σχολεία να ισορροπούν μεταξύ μαθημάτων και καταλήψεων, η Βουλή θα
συζητήσει απόψε, σε επίπεδο αρχηγών, το πρόβλημα της Παιδείας.

ΛΙΓΟ-πολύ ξέρουμε ήδη τι θα ακούσουμε: Ο υπουργός έχει δείξει ότι πιστεύει
ειλικρινά στη μεταρρύθμισή του, και την πίστη του αυτή προφανώς θα την
υπερασπίσει για άλλη μια φορά. Ο Πρωθυπουργός, πάλι, έχει δείξει ότι δεν αγαπά
τη μέθοδο των αποδιοπομπαίων τράγων, συνεπώς προεξοφλείται ότι θα προσφέρει,
για άλλη μια φορά, την οφειλόμενη στήριξη στον υπουργό του. Όσο για τα άλλα
πολιτικά κόμματα, αν είχαν κάτι ουσιαστικό να πουν ­ πέραν του αιτήματος να
ανασταλεί ο νόμος και να αρχίσει ένας διάλογος, στον οποίο, όμως, αν κληθούν
δεν θα προσέλθουν ­ θα το είχαν πει ήδη.

Υπάρχει, λοιπόν, περιθώριο για εκπλήξεις στην αποψινή συζήτηση; Ας μην απογοητευόμαστε.

Θα ήταν, για παράδειγμα, ήδη μια ευχάριστη έκπληξη, αν ο κυβερνητικός λόγος
εγκατέλειπε το τροπάριο των «υποκινήσεων». Τη θεωρία, δηλαδή, πως για την
πολύμηνη αναταραχή στα σχολεία φταίνε κάποια κόμματα που υποκινούν τους
μαθητές ­ ως εάν οι μαθητές, στη μεγάλη τους πλειοψηφία, έδιναν δεκάρα
τσακιστή για τα κόμματα, ή ως εάν τα κόμματα σε μια δημοκρατία θα έπρεπε να
υποκινούν τους πολίτες μόνον σε ανά τετραετία προσέλευση στις κάλπες.

Αλλά ούτε η «υποκίνηση» είναι παράπτωμα για τα κόμματα που την αποπειρώνται
ούτε εξηγεί τον θυμό των μαθητών.

Όπως δεν τον εξηγεί και η άλλη, προσφιλής στον υπουργό, θεωρία, ότι φταίει η
ελλιπής ή παραπλανητική ενημέρωση των μαθητών για το περιεχόμενο του νόμου
του. Όπως δεν τον εξηγούν και όλα όσα συνήθως ακούμε για το ετήσιο έθιμο των
καταλήψεων ­ το οποίο από άλλους αποδίδεται στη φυγοπονία των μαθητών, από
άλλους στο εφηβικό άγχος και την αναζήτηση ταυτότητας ή πολιτικής ενηλικίωσης,
και από άλλους σε καταχθόνιες συνωμοσίες μηχανορράφων φροντιστών.

Θα ήταν μια έκπληξη ευχάριστη αν η κυβέρνηση αναγνώριζε ότι οι αντιδράσεις των
μαθητών, πέρα από πολιτικές υποκινήσεις και συνδικαλιστικές σκοπιμότητες, δεν
είναι «παράπτωμα» αναιδών και αμαθών νέων, αλλά σύμπτωμα κρίσης, μιας κρίσης
που διαρκεί χρόνια τώρα, ξεπερνά τα ελληνικά σύνορα, και δεν θα τεθεί στο
αρχείο, ακόμη κι αν οι καταλήψεις μαραθούν, κοπώσεως και φόβου βοηθούντων, και
τα μαθήματα κακήν-κακώς ξαναρχίσουν.

Θα ήταν, επίσης, έκπληξη, μεγαλύτερη κι ακόμη πιο ευχάριστη, αν οι της
αντιπολίτευσης δεν δήλωναν αθώοι του αίματος αυτού και έτοιμοι να εγγράψουν
την κρίση του Λυκείου ­ μια κρίση στην οποία έφαγαν τα μούτρα τους ο ένας μετά
τον άλλον τόσοι υπουργοί, τόσων διαφορετικών κυβερνήσεων, δεκαπέντε χρόνια
τώρα ­ στη ατζέντα της πολιτικάντικης αντιδικίας και των προεκλογικών
αψιμαχιών. Ή, αν η αποψινή συζήτηση δεν άρχιζε και δεν τελείωνε μέσα στα
συνήθη όρια της κοινοβουλευτικής ρητορικής, όπου ο κάθε αρχηγός απευθύνεται
στο δικό του μόνο ακροατήριο και συναντά τον λόγο του άλλου μόνον για κάποιους
διαξιφισμούς πρωτοσέλιδης κατανάλωσης.

Κατά τα άλλα, θα μπορούσε η αποψινή συζήτηση να μας φωτίσει τουλάχιστον, αν,
ανεξάρτητα από την τύχη της ή την τύχη του εμπνευστή της, ήταν σωστή ή λάθος η
μεταρρύθμιση Αρσένη;

Έθεσα το ερώτημα σε παλιό, έμπειρο και αμέτοχο των πρόσφατων παθών
εκπαιδευτικό. Κι εκείνος μου απάντησε αφοπλιστικά: «Φοβούμαι ότι το ερώτημα
δεν είναι αν ο συγκεκριμένος νόμος, που στηρίζεται πάντως σε μια σωστή
διάγνωση της ασθένειας του σχολείου, προσφέρει επαρκή θεραπεία.

Το ερώτημα είναι αν εδώ στην Ελλάδα θεωρούμε ότι μπορούμε να δώσουμε με έναν
νόμο στο γόνατο απάντηση στον διάλογο για την όψη του σχολείου του 21ου αιώνα,
που απασχολεί όλο τον πολιτισμένο κόσμο. Κι ακόμη σοβαρότερο είναι το ερώτημα
αν μια μεταρρύθμιση, ακόμη κι αν είναι σωστή, μπορεί να εφαρμοστεί δίχως την
εμπιστοσύνη των μαθητών, που ασφαλώς είναι αθώοι, και δίχως τη συμπαράσταση
των καθηγητών, που μολονότι δεν είναι διόλου αθώοι, είναι απαραίτητοι».