Όχι στην ιταλοποίηση

Φεμινιστικά ανοίγματα, έστω και με δόσεις, κάνει το ΠΑΣΟΚ, θεσπίζοντας την
ποσόστωση κατά 20% της συμμετοχής των γυναικών σε όλα τα Όργανα του Κινήματος,
ενώ απορρίπτει, και γραπτώς, την πρόταση για συμμαχικές κυβερνήσεις. Αυτά
είναι τα βασικότερα ίσως στοιχεία των προτεινομένων κειμένων για τον
προσυνεδριακό διάλογο που δόθηκαν στη δημοσιότητα. Σημαντικές αλλαγές στην
οργανωτική φυσιογνωμία του ΠΑΣΟΚ περιλαμβάνει η πρόταση για το νέο Καταστατικό
του Κινήματος που δόθηκε στη δημοσιότητα. Δραστική μείωση του αριθμού των
μελών του Εκτελεστικού Γραφείου (13 με τον πρόεδρο και τον γραμματέα, αντί για
19), θέσπιση νέων Οργάνων, όπως το Περιφερειακό Συμβούλιο και η Περιφερειακή
Επιτροπή, περιορισμός των αριθμών των μελών της Νομαρχιακής Επιτροπής κ.ά. Στο
σχέδιο των πολιτικών θέσεων του κόμματος γίνεται αναφορά στα νέα κοινωνικά
στρώματα που δημιουργούνται και προς τα οποία οφείλει να απευθυνθεί το ΠΑΣΟΚ,
και τονίζεται ότι υπάρχει γενικότερη ανάγκη ανασύνθεσης του προοδευτικού
χώρου. Σχετικά με το ΠΑΣΟΚ, το σχέδιο αναφέρει ότι το ΠΑΣΟΚ οφείλει να
αναγεννηθεί και να μην καταστεί κόμμα μαζών και αξιωματούχων, αλλά κόμμα
ενεργών πολιτών.

ΝΑΙ στις «προγραμματικές συγκλίσεις» χωρίς ηγεμονισμούς μεταξύ των κομμάτων
του ευρύτερου χώρου της Κεντροαριστεράς λέει το ΠΑΣΟΚ, με το σχέδιο των
Πολιτικών Θέσεων που διένειμε ο Πρωθυπουργός κ. Κ. Σημίτης στα μέλη του
Εκτελεστικού Γραφείου και της Κυβερνητικής Επιτροπής.

Μάλιστα, γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στον «νέο προοδευτικό κοινωνικό
συνασπισμό», για τον οποίον αναγνωρίζεται ότι «δεν υπάρχει η ψευδαίσθηση ότι
μπορεί να ταυτίζεται με ένα κόμμα».

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στο κείμενο, «ο μόνος δρόμος για μας είναι μία
πολιτική ανοικτών θυρών, χωρίς ηγεμονισμούς και προαπαιτούμενα, με στόχο
ουσιαστικές συγκλίσεις στον ευρύτερο χώρο της Κεντροαριστεράς, πάνω στα μεγάλα
προβλήματα του τόπου, με προγραμματικές και πολιτικές συμφωνίες που
διαμορφώνονται ανάμεσα σε κόμματα, κινήσεις πολιτών, παρατάξεις και χώρους,
από μηδενική βάση».

Ωστόσο, το ΠΑΣΟΚ καθιστά σαφές ότι η ανασύνθεση του ευρύτερου προοδευτικού
χώρου της ελληνικής Αριστεράς, που είναι μία βαθιά κοινωνική διεργασία,
διευκολύνεται από άμεσο και ουσιαστικό διάλογο στην κορυφή και όχι απλώς
πολιτική διαπραγμάτευση για διανομή εξουσιών.

Με την έμμεση αυτή διατύπωση, το ΠΑΣΟΚ θέλει να αποκλείσει τα περί συμμαχικών
κυβερνήσεων. Μάλιστά, σε ό,τι αφορά το εκλογικό σύστημα, στο κείμενο
υπογραμμίζεται ότι «στις πάγιες αρχές και διατάξεις του πρέπει να διασφαλίζει
την κατά το δυνατόν αναλογικότερη εκπροσώπηση, αλλά και να αποφεύγει δύο
κινδύνους: την “ιταλοποίηση” της πολιτικής ζωής με τον κατακερματισμό των
πολιτικών δυνάμεων, αλλά και την “ενσωμάτωση” του διπολισμού σε ένα σύστημα
απλής διαχείρισης και νομής της εξουσίας, υπό τον έλεγχο εξωθεσμικών ή άλλων κέντρων».

Σε ό,τι αφορά το ίδιο το κυβερνών κόμμα, στο σχέδιο του κειμένου των Πολιτικών
Θέσεων αναφέρεται ότι «δεν μπορεί να είναι κόμμα μαζών» ή «κόμμα
αξιωματούχων», αλλά «σχηματισμός αυτόνομων και ενεργών πολιτών».

Παράλληλα, αναφέρεται ότι το ΠΑΣΟΚ οφείλει να κατοχυρώνει την αυτονομία του
απέναντι στη διαπλοκή συμφερόντων, καθώς και ότι επιχειρεί να επαναφέρει την
«πολιτική στο προσκήνιο».

Είναι ενδιαφέρουσα η αναφορά στην πολιτική ενότητα ­ το κείμενο λέει όχι στις
τάσεις και τις προσωπικές στρατηγικές ­ αλλά και στην ανάγκη «επιστροφής στην
κοινωνία», με την άμεση εσωκομματική δημοκρατία και την αποκέντρωση.

Σέ ό,τι αφορά τις κοινωνικές δυνάμεις που ­ κατά το ΠΑΣΟΚ ­ συγκροτούν το «νέο
προοδευτικό κοινωνικό συνασπισμό», στο κείμενο υπογραμμίζεται ότι «τη βάση,
τον πυρήνα αυτού του συνασπισμού εξακολουθούν να αποτελούν οι δυνάμεις της
εργασίας, τα ασθενέστερα στρώματα του πληθυσμού, αυτές που υπήρξαν πάντοτε η
ραχοκοκαλιά του ΠΑΣΟΚ. Δηλαδή οι εργάτες, οι μισθωτοί, τα αγροτικά στρώματα,
οι μικρομεσαίοι επαγγελματίες, οι άνεργοι, οι συνταξιούχοι». Γίνεται όμως
αναφορά στα νέα στρώματα «που γεννά η νέα εποχή των επιχειρηματιών, των
επιστημόνων της εξειδικευμένης εργασίας», για τις οποίες τονίζεται ότι
«μπορούν να συμβάλουν αποφασιστικά στην παραγωγική ανασυγκρότηση και τον
εκσυγχρονισμό του τόπου».

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο κοινωνικό κράτος και στον κίνδυνο επέκτασης της
«νέας φτώχειας» και του κοινωνικού αποκλεισμού.

ΔΡΑΣΤΙΚΗ μείωση του αριθμού των μελών του Εκτελεστικού Γραφείου του ΠΑΣΟΚ
προβλέπει η πρόταση για την αλλαγή του καταστατικού του κόμματος, που δόθηκε
στη δημοσιότητα. Το νέο Ε.Γ. θα αποτελείται από τον πρόεδρο, τον γραμματέα της
Κεντρικής Επιτροπής και 11 μέλη, από τα οποία τουλάχιστον τα τρία δεν θα
ασκούν κυβερνητικά καθήκοντα. Η θέσπιση αυτού του ασυμβίβαστου προκαλεί ήδη
συνωστισμό υποψηφίων για την κατάληψη των οκτώ θέσεων από ισάριθμα κυβερνητικά
στελέχη. Η θέσπιση επίσης της ποσόστωσης του 20% στη συμμετοχή των γυναικών σε
όλα τα όργανα του κόμματος δημιουργεί έναν επιπρόσθετο πονοκέφαλο, καθώς δεν
διασαφηνίζεται επαρκώς αν στο νέο Ε.Γ. θα μετέχουν δύο γυναίκες όπως έως τώρα
ή τρεις.

ΠΟΙΟΙ ΜΕΝΟΥΝ ΕΚΤΟΣ

Σε ό,τι αφορά τις οκτώ κυβερνητικές θέσεις στο νέο Ε.Γ., που στην ουσία είναι
επτά, λόγω της σίγουρης συμμετοχής της Βάσως Παπανδρέου, αναμένεται πραγματική
μάχη, αφού υπάρχουν ήδη τρεις ισχυρές υποψηφιότητες στελεχών που δεν μετέχουν
τώρα στο Ε.Γ. Πρόκειται για τους Αλέκο Παπαδόπουλο, Γιάννο Παπαντωνίου και
Ευάγγελο Βενιζέλο, που έχουν εκφράσει την επιθυμία να μετάσχουν στο όργανο,
και η επιθυμία τους αυτή φαίνεται να συμβαδίζει και με τις γενικότερες
επιδιώξεις του Πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη για την ανανέωση της φυσιογνωμίας του Ε.Γ.

Δεδομένης της σχεδόν βέβαιης ανάδειξης στο όργανο του Α. Τσοχατζόπουλου, του
Κ. Λαλιώτη, του Γ. Αρσένη και του Θ. Πάγκαλου, φαίνεται ότι μένουν εκτός του
νέου Ε.Γ. ο Μ. Παπαϊωάννου και ο Χρ. Πρωτόπαπας. Το πρόβλημα του ποια μέλη της
κυβέρνησης θα μετέχουν στο όργανο περιπλέκεται περισσότερο από τη συμμετοχή
των γυναικών. Η επιθυμία του Κ. Σημίτη, αλλά και πολλών άλλων, να μετέχει στο
νέο Ε.Γ. η υφυπουργός Άννα Διαμαντοπούλου, μπορεί να καταστεί δυνατή μόνο με
διασταλτική ερμηνεία της ποσόστωσης των γυναικών ­ ήτοι ότι μπορεί να μετέχουν
τρεις γυναίκες ­, αλλά «κολλάει» στον περιορισμό των οκτώ μόνο μελών από την
κυβέρνηση. (Η δεύτερη ή η τρίτη γυναίκα που θα μετέχει στο όργανο θα είναι
μάλλον η Μαρία Αρσένη, που είναι μέλος και του σημερινού Ε.Γ. Εκτός κι αν
προωθηθεί η πρώην γραμματέας της Νεολαίας ΠΑΣΟΚ Τόνια Αντωνίου).

* Η ανάδειξη στο Ε.Γ. της Μαρίας Αρσένη ή άλλης γυναίκας, μη κυβερνητικού
στελέχους, έχει επίπτωση και στον δεύτερο περιοριστικό όρο που θέτει η πρόταση
για το νέο καταστατικό: αφορά τη συμμετοχή τριών μη κυβερνητικών στελεχών, που
μοιραία περιορίζονται σε δύο. Εδώ πρόκειται για πραγματική «σφαγή», καθώς τις
δύο θέσεις θα διεκδικήσουν ο Στέφανος Τζουμάκας, ο Θεόδωρος Τσουκάτος, ο
Γιάννης Σουλαδάκης και ο Μιχάλης Νεονάκης, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το
γεγονός ότι και η εσωκομματική αντιπολίτευση θα προσπαθήσει να προωθήσει
τουλάχιστον ένα στέλεχός της. Ο Παντελής Οικονόμου, που είναι και τώρα μέλος
του Ε.Γ., διεκδικεί με αξιώσεις την επανεκλογή του.

ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ

Από εκεί και πέρα, η πρόταση για το καταστατικό καταγράφει μια σειρά από
αλλαγές στην οργανωτική δομή του Κινήματος, οι κυριότερες από τις οποίες είναι:

1 Η θέσπιση δύο καινούργιων οργάνων, του Περιφερειακού Συμβουλίου
(όργανο αντιπροσωπευτικό, αναπτυξιακού και προγραμματικού χαρακτήρα) και της
Περιφερειακής Επιτροπής (πρόκειται για περιφερειακή επιτροπή με υποχρεωτική
ελάχιστη αντιπροσώπευση από κάθε νομό).

2 Η αναβάθμιση του Νομαρχιακού Συμβουλίου, με την παραχώρηση σημαντικών αρμοδιοτήτων.

3 Ο περιορισμός σε 9 – 13 μέλη της σύνθεσης της Νομαρχιακής Επιτροπής,
και η ανάδειξη του γραμματέα της Ν.Ε. με καθολική ψηφοφορία.

4 Η καθιέρωση Δημοτικής Ολομέλειας (όργανο που θα διαχειρίζεται το
σύνολο της πολιτικής του ΠΑΣΟΚ σε επίπεδο δήμου).

5 Η θέσπιση Δικτύου Οργανώσεων Βάσης (τοπικές, θεματικές, κοινωνικού
χώρου, νεολαίας)

6 Η δημιουργία τράπεζας στελεχών σε νομαρχιακό επίπεδο.

ΑΝΑΝΕΩΣΗ

Επίσης, επανέρχεται, αλλά μάλλον για την τιμή των όπλων, η πρόταση του κ.
Σημίτη για την καταστατική θεσμοθέτηση της ανανέωσης των οργάνων του
Κινήματος. Ο Κ. Σημίτης είχε αναφέρει 30% στην προηγούμενη σύνοδο της Κ.Ε.,
στην πρόταση αναφέρεται 25%, αλλά καταγράφεται διαζευκτικά: αν δεν θεσπισθεί
καταστατικά, να «προβλέπεται η ανανέωση μόνο ως πολιτική κατεύθυνση». Πρόταση
που μάλλον θα υιοθετηθεί από το Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ.

* Στο μεταξύ, σύμφωνα με τον προγραμματισμό που ανακοινώθηκε μαζί με το
καταστατικό, το διήμερο 8 και 9 Ιανουαρίου θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα ­ και
όχι στη Θεσσαλονίκη ­ η σύνοδος της Κεντρικής Επιτροπής που θα εγκρίνει τα
κείμενα του προσυνεδριακού διαλόγου και θα ανοίξει και επίσημα τις
προσυνεδριακές διαδικασίες. Σύμφωνα με τον ίδιο προγραμματισμό, στις 28
Φεβρουαρίου θα πραγματοποιηθεί καθολική ψηφοφορία για την ανάδειξη των
αντιπροσώπων που θα λάβουν μέρος στο Συνέδριο, το οποίο θα γίνει από 18 ως 21
Μαρτίου στην Αθήνα.