Οι Έλληνες διαφέρουν και στο… στρες

Μπορεί να το αντιλαμβανόμαστε όλοι από καιρού εις καιρόν, αλλά τώρα η
επιστήμη το επιβεβαιώνει: η δουλειά είναι ο υπ’ αριθμόν 1 παράγοντας στρες για
όλους τους εργαζομένους σε γραφείο, απανταχού της Γης. Και, βέβαια, είναι
επίσης πηγή στρες για τους Έλληνες, που, όμως, δεν την θεωρούν πρώτη αιτία άγχους.

ΜΟΝΟΝ οι συμπατριώτες μας, απ’ όλους τους συναδέλφους τους σε Ανατολή και
Δύση, βάζουν ως πρώτη πηγή στρες τα οικονομικά προβλήματα…

Πάνω από τους μισούς υπαλλήλους γραφείου σε όλο τον κόσμο λένε ότι η δουλειά
προκαλεί στη ζωή τους το μεγαλύτερο στρες, πολύ περισσότερο από όσο οι
οικονομικές στενοχώριες, οι οικογενειακές σχέσεις, οι εντάσεις στο σπίτι,
ακόμη και οι καταστάσεις αρρώστιας, των ίδιων ή κάποιου μέσα στην οικογένεια.
Κι αυτό τους οδηγεί σε κάποιας μορφής «αποστασιοποίηση» ή αδιαφορία, με
αποτέλεσμα τις απουσίες από την εργασία.

Ας σημειωθεί ότι το 33% των Ελλήνων παραπονείται για τις συνθήκες και το
περιβάλλον μέσα στο οποίο δουλεύει, ενώ μόνο το 7% των εργαζομένων σε άλλες
χώρες παραπονέθηκε γι’ αυτό.

Η ΕΡΕΥΝΑ

Μεγάλη έρευνα ­ η μεγαλύτερη που έγινε ποτέ με αυτό το αντικείμενο ­, την
οποία διενήργησε η επιστημονική εταιρεία ARISE, αναζήτησε τις πηγές του στρες
σε 5.000 εργαζομένους σε 16 χώρες. Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά:

* Το 54% έβαζε τη δουλειά στο γραφείο ως τον πρώτο παράγοντα στρες, 29% τα
οικονομικά προβλήματα και 20% τα οικογενειακά προβλήματα.

* Ένας στους τρεις (32%) εργαζομένους στο γραφείο ομολόγησε ότι η δουλειά τού
προκαλεί άγχος και σχεδόν οι μισοί (46%) από αυτούς που απάντησαν είπαν ότι το
επίπεδο του άγχους στη δουλειά χειροτέρευε τα τελευταία δύο χρόνια.

* Πάνω από ένας στους τρεις εργαζομένους (34%) είπαν ότι δεν θα επέλεγαν ξανά
την ίδια καριέρα αν είχαν την επιλογή. Σημάδι το οποίο οι επιστήμονες που
έκαναν την έρευνα θεωρούν ανησυχητικό, γιατί, όπως λένε, «αυτή η μορφή
αντίδρασης είναι συχνά ένα πρώιμο δείγμα άγχους που μπορεί να οδηγήσει σε
παθητικότητα και κακή υγεία».

Η δυσαρέσκεια από την εργασία, όπως παρατηρούν οι ερευνητές, είναι εξίσου
μοιρασμένη ακόμη και σε άτομα που βρίσκονται στο απόγειο της καριέρας τους.
Είναι χαρακτηριστικό ότι ένα 26% ανώτατων στελεχών και ένα 21% διευθυνόντων
συμβούλων δήλωσε ότι δεν θα επέλεγε την ίδια καριέρα αν είχε επιλογή.

Η κύρια αιτία του άγχους στο γραφείο ήταν η εντατικοποίηση της δουλειάς, ενώ
το 50% παραπονιόταν είτε ότι υπήρχε πολλή δουλειά, είτε ότι το προσωπικό ήταν
περιορισμένο. Το φαινόμενο αυτό, λένε οι ερευνητές, είναι χειρότερο σε μεγάλες
επιχειρήσεις. Εν τούτοις, παρατηρούν μία πολύ εντυπωσιακή διαφορά: οι
μεγαλύτεροι σε ηλικία εργαζόμενοι παραπονούνται λιγότερο από τους νεώτερους
και δείχνουν να αντιμετωπίζουν τη ζωή πιο αισιόδοξα.

ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ

Το κάπνισμα, ως μέσο αντιμετώπισης του στρες, είναι το εθνικό σπορ των Ελλήνων
­ που έρχονται αναμφισβήτητα πρώτοι. Βέβαια, προσπαθούν να τους συναγωνιστούν
οι Ισπανοί, οι Δανοί και οι Γάλλοι, αλλά μη φοβάστε, αυτή την πρωτιά κανείς
δεν μπορεί να μας την πάρει. Στην άλλη άκρη πάλι οι Αμερικανοί, που δεν πίνουν
καφέδες και δεν καπνίζουν.

Φαίνεται ότι αυτό το «σπορ» κουράζει τόσο τους Έλληνες, που δεν ασχολούνται με
κανένα άλλο σπορ ή άσκηση, παρέα με τους Ισπανούς και, εδώ, τους Αμερικανούς.
Αντιθέτως, η φυσική άσκηση είναι το υπ’ αριθμόν 1 αγχολυτικό στη Γερμανία και
στην Αγγλία.

Αλλά, τι συμβαίνει όταν οι μικρές καθημερινές «φυγές» δεν είναι αρκετές για να
καταπραΰνουν το στρες μας;

«Το στρες, τονίζει ο καθηγητής Ντέιβιντ Γουόρμπαρτον, ιδρυτής της ARISE και
διευθυντής του Ψυχοφαρμακολογικού Τμήματος του Πανεπιστημίου του Ρέντιγκ,
μειώνει τις άμυνες του οργανισμού και κάνει τα άτομα πιο επιρρεπή σε πολλές
ασθένειες, ακόμη και στο κοινό κρυολόγημα. Αντίθετα, όπως έδειξαν κλινικές
μελέτες, η με μέτρο απόλαυση ανακουφίζει από το άγχος και αυξάνει την
αντίσταση σε ασθένειες».

Όπως έδειξε η έρευνα:

* Ένας σε κάθε πέντε υπαλλήλους (18%) παραδέχθηκε ότι είχε λείψει από το
γραφείο εξαιτίας του στρες, ποσοστό που ανέβαινε στο 28% στο Χονγκ Κονγκ και
στο 27% στις ΗΠΑ, ενώ αντίθετα έπεφτε στο 5% στην Ισπανία.

* Η «κοπάνα» λόγω στρες δεν αφορά μόνο τους κατώτερους υπαλλήλους, αλλά
διατρέχει όλη την ιεραρχία, έως τα ανώτερα διευθυντικά στελέχη. Οι Ευρωπαίοι
δυσκολεύονται να το παραδεχθούν, αντίθετα με τους Αμερικανούς, Αυστραλούς και
Ασιάτες συναδέλφους τους. Παρόλο που και εδώ οι γυναίκες μοιάζουν να είναι πιο
ειλικρινείς και να το παραδέχονται περισσότερο από τους άνδρες.

ΟΙ ΜΟΝΑΧΙΚΟΙ

Ένα πολύ ενδιαφέρον σημείο που φάνηκε από την έρευνα είναι ότι οι μοναχικοί
άνθρωποι (διαζευγμένοι, χωρισμένοι και χήροι) απέχουν συχνότερα από τη δουλειά
λόγω στρες απ’ όσο οι παντρεμένοι ­ που φαίνεται ότι είναι πιο εξοικειωμένοι
μ’ αυτό…

Άρα, καταλήγει ο δρ Γουόρμπαρτον, «η άνευ τύψεων παράδοση στην αγαπημένη σας
“θεραπεία”, όπως ένα φλιτζάνι τσάι ή καφέ, ένα ποτήρι κρασί ή μπίρα, ένα
τσιγάρο, μία σοκολάτα ή άλλες λιχουδιές, ανακουφίζει από το άγχος και
καλυτερεύει την απόδοση. Οι επιχειρήσεις θα μπορούσαν να γλιτώσουν εκατομμύρια
με αυξημένη παραγωγικότητα μέσω μείωσης του άγχους στα γραφεία».

Αυτό επιβεβαιώνεται και από τις απαντήσεις των ερωτηθέντων, το 90% των οποίων
συμφώνησε με τη δήλωση πως «οι άνθρωποι πρέπει να κάνουν αυτό που τους
ικανοποιεί, αλλά με μέτρο».

ΟΙ ΕΡΕΥΝΗΤΕΣ εξέτασαν, επίσης, τους τρόπους που επιλέγουν οι αγχωμένοι
εργαζόμενοι (των γραφείων, πάντα) για να ανακουφίσουν το άγχος τους, εντός και
εκτός γραφείου.

«Προκειμένου να μαλακώσουν την πίεση που αισθάνονται από το στρες της
δουλειάς, λένε οι ερευνητές, οι άνθρωποι δείχνουν μια ξεκάθαρη διάθεση να
“παραδοθούν” σε “προϊόντα απόλαυσης”».

Έτσι, βρήκαν ότι:

* Το 68% κάνει διάλειμμα για τσάι ή καφέ.

* Το 50% πίνει αναψυκτικό.

* Το 27% καπνίζει.

* Το 27% τρώει κέικ, μπισκότα ή νόστιμους μεζέδες.

* Το 5% πίνει ένα αλκοολούχο ποτό κατά τη μεσημεριανή διακοπή για φαγητό.

Εν τούτοις, ο ανθρώπινος παράγοντας φαίνεται να παίζει πρωταρχικό ρόλο στην
καταπράυνση του στρες.

Από αυτούς που απάντησαν, πάνω από το 81% είπε ότι προτιμά να μιλά ή να
αστειεύεται με τους συναδέλφους του, ενώ τα «προϊόντα απόλαυσης» έπαιξαν και
εδώ το ρόλο τους. Ένα φλιτζάνι καφέ ή τσάι, ένα ποτηράκι κρασί κ.ά. ζέσταιναν
ακόμη περισσότερο την κατάσταση.

«Τα “προϊόντα απόλαυσης”, λέει ο δρ Γουόρμπαρτον, παίζουν σημαντικό ρόλο όταν
οι άνθρωποι έχουν άγχος. Όταν οι άνθρωποι πέφτουν θύματα του κακού και
αγχωτικού εργασιακού περιβάλλοντος, που είναι σύνηθες αυτή τη 10ετία, έχουμε
την εμφάνιση ενός συνδρόμου που θα το ονόμαζα “οπισθοδρόμηση ικανοποίησης” και
τότε αρκετά άτομα στρέφονται, αρκετά λογικά, στο αγαπημένο τους “ανθυγιεινό,
αλλά νόστιμο” προϊόν, για να τους βοηθήσει να αντιμετωπίσουν το άγχος.

Αν υποκύψουν με σύνεση στον πειρασμό, θα ξεπεράσουν ευκολότερα τις δύσκολες
στιγμές και θα τους κάνει καλό».