ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Ελλάδα παρά ένα…

Το 1999 κρύβει μέσα του πολλές επετείους. Ενενήντα χρόνια από το Γουδί,
ογδόντα χρόνια από την απόβαση του ελληνικού στρατού στη Σμύρνη, εξήντα χρόνια
από την έναρξη του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου, πενήντα χρόνια από τον Γράμμο –
Βίτσι, δέκα χρόνια από την πτώση των «τειχών».

Ώσπου ο μπαρμπα-Θύμιος έπαθε θανατηφόρα ηλίαση ο Μήτσος Γράνας έφυγε για τη
/ Γερμανία και πια κανείς για εκμετάλλευση δεν ξαναμίλησε και καπιταλισμό. Η
ανασυγκρότηση, με τη βοήθεια του Μεγαλοδύναμου, όλο και / πήγαινε δεξιά.

Κ. Καλαπανίδα – Ο επιστάτης της ανασυγκρότησης

ΤΟ 1999 είναι ασφαλώς πιο σημαντική και πιο κρίσιμη χρονιά από το 2000, καθώς
φέτος οφείλουμε να κάνουμε τον απολογισμό και την αυτοκριτική μας, ώστε να
εισέλθουμε στον 21ο αιώνα χωρίς βάρη και ενοχές, καθαροί ή αποκαθαρμένοι.

Μια τέτοια διαδικασία ήταν και παραμένει άγνωστη και ήκιστα προσφιλής στους
Έλληνες. Το αιώνιο της φυλής δεν ενθαρρύνει ενδιάμεσες στάσεις. Πρωθυπουργοί
έρχονται και παρέρχονται, πενταετή γκρεμίζονται πριν καν εφαρμοστούν,
μεγαλεπήβολες μεταρρυθμίσεις τεμαχίζονται από την «μάχαιραν» λαθεμένων
κινήσεων, το διεθνές σκηνικό αλλάζει, αλλά εμείς, οι Έλληνες, αυτή η ασήμαντη
κουκκίδα στον μεγάλο (επικοινωνιακό) χάρτη του παγκόσμιου χωριού, μοιάζει ν’
αναλύουμε την κατάσταση με τον δικό μας, πρωτότυπο και πάντοτε δυσανάγνωστο τρόπο.

Κατ’ αρχάς δεν παραδεχόμαστε κανέναν ως ανώτερό μας, ως a priori αρχηγό.
Δοκιμάζουμε διάφορες «παραλλαγές», αλλά γρήγορα κουραζόμαστε και προτιμάμε να
τους στέλνουμε στα χρονοντούλαπα της Ιστορίας.

Κατά δεύτερο λόγο δεν αποδεχόμαστε καμία κοσμοθεωρία ανώτερη από την ελληνική
άποψη για την ζωή, την αξία της, το βαθύτερο νόημά της, τη σχέση της με τον
θάνατο. Κοιτάζουμε ειρωνικά ή και κρυφογελάμε με τα «μοντέλα κοινωνίας» των
ευρωπαϊκών μας εταίρων, αρνούμαστε να κάνουμε οποιαδήποτε σύγκριση,
απορρίπτουμε συλλήβδην σταθερούς κώδικες συμπεριφοράς, παγιωμένες ιεραρχίες.

Κατά τρίτο λόγο δεν δεχόμαστε τα status quo. Παθιαζόμαστε με τις ανατροπές.
Δεν μας πολυνοιάζει ποιο θα ‘ναι το πολιτικό ή κοινωνικοοικονομικό τίμημα.
Ζούμε και γλεντάμε με το να ζαλίζουμε τα ρολόγια, να μπερδεύουμε τις
κλεψύδρες, να περπατάμε με κλειστά τα μάτια στο τεντωμένο σκοινί της Ιστορίας.
Αυτό που μας καίει είναι να νιώθουν όλοι οι άλλοι πως τα computers και τα
Internet δεν κινδυνεύουν τόσο από τον «ιό του 2000» όσο από το «ελληνικό
δαιμόν-ιο» 2000 χρόνων.

Εύλογα θα αναρωτιέστε πώς συνδυάζονται όλα αυτά στην ελληνική ψυχή. Τι είδους
αμάλγαμα είναι τούτο που χωράει Αλκιβιάδη, Σωκράτη, Μακρυγιάννη, Ζορμπά; Με τι
είδους ανθεκτικό (και εκρηκτικό) υλικό μάς έχει εφοδιάσει η Ιστορία (και η
θεοδικία), ώστε να επιβιώνουμε κόντρα στις προβλέψεις των ειδικών και στις
αποφά(ν)σεις των διεθνών κέντρων εξουσίας; Πιο εύλογα, όμως, ακόμα θα
αναρωτιέστε πώς και ποιος θα εμπνευσθεί και θα δρομολογήσει τα μεγάλα, όταν
γύρω μας κυκλοφορούν διάφοροι μικροί και απρόσωποι.

Δεν υπάρχει ευθεία απάντηση. Υπάρχει, όμως, προσωπική ευθύνη. Δεν πρέπει να
εγκαταλείψουμε τον μπαρμπα-Θύμιο (του ποιήματος και της βιοπάλης) να πεθάνει
στο γιαπί, στον καταυλισμό, στην ανεργία. Δεν πρέπει ν’ αφήσουμε τον Μήτσο
Γράνα να φύγει για τη Γερμανία, για τη φυλακή, για το άσυλο. Δεν πρέπει να
σταματήσουμε να μιλάμε για την εκμετάλλευση ανθρώπων από άνθρωπο (ή και από
δίκτυα). Δεν πρέπει τέλος να επιτρέψουμε σ’ αυτά τα εκσυγχρονισμένα ρομποτάκια
να ανα-συγκροτήσουν τον πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό χάρτη της Ελλάδας
κρατώντας συνέχεια το μοιρογνωμόνιο και το μολύβι με το δεξί χέρι.

Το 1999 ας είναι η χρονιά του απολογισμού, που αυτή τη φορά θα κάνουν οι
πολίτες. Αυτοί που δεν αισθάνονται ενοχές (ή κόμπλεξ) για την Ελλάδα και την
ιστορική της πορεία. Αυτοί που δεν έχουν ανάγκη από προστάτες ή επιστάτες.
Αυτοί που δεν εμπιστεύονται τον διορισμένο συνήγορο ή τον «στημένο» παρήγορο.

Πενήντα χρόνια μετά το τέλος του Εμφυλίου είναι, νομίζω, ώρα για τους
πολιτικούς να συμφιλιωθούνε με τον ελληνικό λαό (τις αρετές και τις «αιχμές»
του) και ύστερα να δούνε πώς θα μας φιλιώσουνε με τους συμμάχους (ή ορθότερα
συν-αμάχους) της κεντρο(δεξιο)αριστεράς πλανηταρχοφοβίας.

Ο Γιάννης Πανούσης είναι καθηγητής της Εγκληματολογίας στο Τμήμα Επικοινωνίας
και ΜΜΕ στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.