Η ομορφιά του «πιο ύπουλου ρέματος»

Θανάσιμη παγίδα. Μοιραία έμελλε να γίνει για τον 25χρονο Ανέστη η προσπάθεια να περάσει το επικίνδυνο φαράγγι στην Πάρνηθα. Γλίστρησε σε έναν από τους καταρράκτες και βρήκε τραγικό θάνατο

ΟΝΟΜΑΖΟΤΑΝ αρχικά φαράγγι του Κελαδώνα, μετά πήρε την ονομασία φαράγγι της
Γκούρας και σήμερα πια είναι γνωστό ως το ρέμα της Γιαννούλας. Πρόκειται για
το πιο επικίνδυνο σημείο της Πάρνηθας, ενός κατά τα άλλα προσιτού και εύκολου βουνού.

Οι πιο απόκρημνες πλευρές του βρίσκονται δυτικά, εκεί κοντά στη Μονή Κλειστών,
και όπως εξηγεί ο κ. Επαμεινώνδας Νίκας, πρόεδρος του Ορειβατικού Συλλόγου
Αχαρνών, ο οποίος γνωρίζει σπιθαμή προς σπιθαμή την περιοχή, «το φαράγγι της
Γκούρας ή της Γιαννούλας είναι ένα “ύπουλο” και επικίνδυνο ρέμα, όπου μπορεί
πολύ εύκολα να εγκλωβιστεί κανείς, χωρίς καλά καλά να το καταλάβει».

Για όσους έχουν περπατήσει την Πάρνηθα, για όσους γνωρίζουν την ομορφιά αλλά
και τα επισφαλή μυστικά της, το ρέμα της Γιαννούλας, εκεί όπου παγιδεύτηκαν οι
δύο νεαροί ορειβάτες, δεν επιτρέπει πειραματισμούς, παράτολμες απόπειρες και
ανοργάνωτες εξορμήσεις.

ΟΙ ΚΑΤΑΡΡΑΚΤΕΣ

«Το φαράγγι πηγαίνει προς τα κάτω, κι όσο προχωρά οι δυσκολίες αυξάνονται»,
λέει ο κ. Νίκας. «Ο πολύς κόσμος πιστεύει πως για να ξεφύγεις από το βουνό
πρέπει να κατέβεις. Έτσι, κάνουν το λάθος και μπαίνουν στο φαράγγι. Αρχικά η
διαδρομή έχει μικρούς καταρράκτες που τους προσπερνάς εύκολα, με μικρά
πηδήματα. Όσο προχωρά κανείς, όμως, συναντά όλο και μεγαλύτερους… Σε κάποια
σημεία μπορεί να σκαρφαλώσει, σε κάποια άλλα όχι. Εκεί, έχει πια εγκλωβιστεί,
δεν μπορεί να γυρίσει πίσω. Γι’ αυτό λένε πως όποιος μπαίνει μέσα στο φαράγγι,
χωρίς να έχει προετοιμαστεί και εξοπλιστεί κατάλληλα ή χωρίς να γνωρίζει τις
ιδιοτροπίες του, δεν βγαίνει».

Ομάδες από τον Ορειβατικό Σύλλογο Αχαρνών, αλλά και από όλους σχεδόν τους
ορειβατικούς συλλόγους, έχουν κατά καιρούς διασχίσει το ίδιο φαράγγι.
Αποτελούνται όμως από πολλούς και έμπειρους ορειβάτες. Είναι όλοι τους
εξοπλισμένοι με σχοινιά και προτιμούν να επισκεφτούν την περιοχή κατά τους
μήνες Μάιο και Ιούνιο, όταν το ρέμα έχει πολύ νερό και το κρύο δεν είναι τόσο τσουχτερό.

Οι ορειβατικές αυτές ομάδες δεν χωρίζονται ποτέ και για κανέναν λόγο. Σύμφωνα
με ανθρώπους που ασχολούνται χρόνια με την ορειβασία, το τραγικό λάθος των δύο
νεαρών ήταν ότι χώρισαν. «Είναι λάθη αφελή, από απερισκεψία ή αμέλεια, και
συνήθως προέρχονται από ανθρώπους που δεν γνωρίζουν ένα βουνό ιδιόρρυθμο, όπως
είναι η Πάρνηθα», λέει χαρακτηριστικά ο κ. Διομήδης Χατζίσης, επίτιμος
πρόεδρος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Ορειβασίας και Αναρρίχησης. «Η έκταση του
βουνού είναι πάρα πολύ μεγάλη και χάνεσαι εύκολα. Ανεβαίνεις και κατεβαίνεις
διαρκώς, αποπροσανατολίζεσαι πολύ εύκολα».

ΟΙ ΠΥΞΙΔΕΣ

Επικίνδυνο φαράγγι. Το «πέρασμα της Κασσάνδρας» έμελλε να γίνει για τους δύο φίλους η διάσχιση του φαραγγιού της Γιαννούλας. Ένα από τα δυσκολότερα σημεία, που ήταν άκρως επικίνδυνο, λόγω των καιρικών συνθηκών των τελευταίων ημερών

Ο πρώην δασάρχης της Πάρνηθας, ο κ. Δημήτρης Ντινόκας, ο οποίος γνωρίζει την
περιοχή σαν το σπίτι του, ξέρει πολύ καλά ότι το ρέμα της Γιαννούλας είναι το
πιο όμορφο αλλά και το πιο επικίνδυνο σημείο του βουνού. «Είναι βαθύ, σε
μερικά σημεία φτάνει μέχρι και τα 500 μέτρα βάθος και ο τόπος είναι βραχώδης
και δύσβατος. Το μεγαλύτερο πρόβλημα όμως, γενικά στην Πάρνηθα, είναι η
ομίχλη. Ακόμη και οι πιο έμπειροι ορειβάτες χάνονται πολύ εύκολα, αν δεν έχουν
πυξίδες ακριβείας και πολύ καλό εξοπλισμό».

«Σύνθημα» των ορειβατών είναι πως «δεν υπάρχει επικίνδυνο βουνό, αλλά
επικίνδυνοι… ορειβάτες». Το λένε και το ξαναλένε όλοι, όταν μαθαίνουν για
περιπτώσεις ανθρώπων που χάνονται, με τον πιο άδικο και τον πιο τραγικό τρόπο.
«Όλα τα βουνά έχουν δυσκολίες», λέει ο κ. Θεόδωρος Κλαουδάτος, πρόεδρος του
Ελληνικού Ορειβατικού Συλλόγου Αθηνών. «Γι’ αυτό θα πρέπει να είναι κανείς
έμπειρος και να ξέρει πώς να βαδίσει. Το πιο απόκρημνο σημείο είναι πράγματι
το φαράγγι της Γκούρας, στη Χασιά. Αν επιχειρήσεις να το κατέβεις χωρίς
σχοινιά, ο κίνδυνος είναι πολύ μεγάλος».

ΤΟ ΛΑΘΟΣ

Τραγικό λάθος θεωρεί και ο κ. Δημήτρης Γεωργούλης, πρόεδρος της Ελληνικής
Ομοσπονδίας Ορειβασίας, την επιπολαιότητα δύο ανθρώπων που ξεκίνησαν μόνοι
τους να διασχίσουν ένα τόσο δύσκολο πέρασμα, όπως αυτό στο ρέμα της
Γιαννούλας. Σύμφωνα μάλιστα με τον κ. Κώστα Τσιβελέκα, πρόεδρο του Αθηναϊκού
Ορειβατικού Συλλόγου, «κάθε ορειβάτης θα πρέπει να εντάσσεται σε ομάδα.
Ιδιαίτερα στο συγκεκριμένο φαράγγι, αυτό της Γκούρας, που έχει περάσματα
αναρριχητικά και πολλά πηγάδια. Εκεί απαιτούνται γνώσεις τεχνικές για να το περάσεις».

* Οι ορειβάτες πρέπει πάντα να έχουν μαζί τους πυξίδα για να βρίσκουν τον
προσανατολισμό τους και να μη χάνονται.

* Ιδιαίτερα το χειμώνα, ο εξοπλισμός τους θα πρέπει να είναι πλήρης και
κατάλληλος. Θα πρέπει να έχουν μαζί τους τουλάχιστον δύο ζευγάρια χοντρές και
ζεστές κάλτσες, ειδικά μποτάκια ορειβασίας, αδιάβροχο, και φυσικά ζεστά ρούχα.

* Στην ομάδα των ορειβατών θα πρέπει πάντα να υπάρχει κάποιος έμπειρος. Ένας
αρχηγός που θα γνωρίζει το βουνό αλλά και θα έχει μεγαλύτερη πείρα από τους
υπόλοιπους σε αντίστοιχες αναβάσεις.

* Η διανυκτέρευση στο βουνό δεν ενδείκνυται. Αν όμως παραστεί ανάγκη, οι
ορειβάτες δεν θα πρέπει ούτε να ξαπλώσουν, ούτε να κουρνιάσουν αλλά να
βρίσκονται σε διαρκή κίνηση, καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας.

* «Να περπατάς με το μυαλό». Αυτή είναι η υπ’ αριθμόν ένα συμβουλή και βασική
αρχή των έμπειρων ορειβατών. Το κάθε βήμα θα πρέπει να αποφασίζεται ύστερα από
ώριμη σκέψη κι αφού ληφθούν υπόψιν όλοι οι παράγοντες: οι καιρικές συνθήκες, η
κούραση, η ώρα της ημέρας κ.λπ.

Η ΟΜΙΧΛΗ

* Αν πέσει ομίχλη, οι ορειβάτες θα πρέπει να γυρίσουν αμέσως πίσω. Οι καιρικές
συνθήκες, ιδίως οι ξαφνικές, δεν θα πρέπει να αψηφώνται ποτέ.

* Ο στόχος του να φτάσει κανείς στην κορυφή θα πρέπει να αναθεωρείται, αν οι
συνθήκες δεν το επιτρέπουν. Είναι μεγάλο λάθος οι ορειβάτες να παλεύουν πάση
θυσία για να πετύχουν τον στόχο της κορυφής.

* Ακόμη κι αν έχει κανείς περάσει από τις σχολές ορειβασίας των σχετικών
σωματείων, δεν σημαίνει πως είναι έτοιμος να κάνει ανάβαση σ’ ένα εύκολο ή
δύσκολο βουνό. Στις σχολές μαθαίνει κανείς τα πρώτα βήματα, κι από εκεί κι
έπειτα έχει πολύ δρόμο μέχρι να θεωρηθεί έμπειρος.

* Οι ορειβάτες, πριν ξεκινήσουν την ανάβαση, θα πρέπει να ενημερώνουν το
τοπικό Δασαρχείο, έτσι ώστε κάποιος να έχει το νου του, να βγει έγκαιρα προς
αναζήτηση, αν χρειαστεί.

* Δεν είναι δειλία να γυρίσει κανείς πίσω ή να ματαιώσει ένα σχέδιο ανάβασης.
Αντίθετα είναι τραγικό λάθος, ακόμη και για έμπειρους ορειβάτες, να
υπερεκτιμούν τις δυνάμεις τους και να μην υπολογίζουν τον καιρό ή τα
επικίνδυνα σημεία.