Το μάθημα των Θρησκευτικών

Από τους θεολόγους – καθηγητές Ιωάννη Κ. Αγγελόπουλο (Πειραματικό Λύκειο Παν.
Αθηνών), Στέφανο Κουμαρόπουλο (2ο Γυμνάσιο Αγ. Δημητρίου), Αριστείδη Κούρτη
(Λύκειο Καρέα), Σάββα Τσομπανέλλη (4ο Λύκειο Αλίμου) πήραμε την ακόλουθη επιστολή:

«ΔΙΑΒΑΣΑΜΕ στα “ΝΕΑ” (15.12.1998) ότι σε διάλογο του υπουργού Παιδείας με
μαθητές Λυκείων τού προετάθη η μείωση των ωρών διδασκαλίας των Θρησκευτικών
στη Β’ Λυκείου από δύο σε μία, ώστε να υπάρχει χρόνος για καλύτερη διδασκαλία
άλλων μαθημάτων (αναφέρεται η Χημεία) και ότι ο κ. υπουργός φέρεται να
συμφώνησε με αυτή την άποψη.

Διαπιστώνουμε μετά λύπης μας για άλλη μια φορά την προχειρότητα με την οποία
προσεγγίζονται τα εκπαιδευτικά μας θέματα από το αρμόδιο υπουργείο. Λες και τα
προβλήματα που ανέδειξε η εφαρμογή της εκπαιδευτικής μεταρρυθμίσεως θα λυθούν
ως διά μαγείας με τη μείωση ή τον εξοβελισμό των Θρησκευτικών!

Κατανοούμε πλήρως τη στάση και την τοποθέτηση κάποιων μαθητών μας· σε μια
κοινωνία διεκδικήσεων και με σύνθημα ζωής την ήσσονα προσπάθεια, είναι φυσικό
να ζητούνται εκπτώσεις από τη διδακτέα και εξεταστέα ύλη. Η διαπραγμάτευση,
όμως, από τους μαθητές τού πόσο και ποια ύλη μαθημάτων θα πρέπει να υπάρχει
στο σχολείο ακυρώνει όλους τους σχεδιασμούς των υπευθύνων. Οι μαθητές πάντοτε
θα χαίρονται όταν δεν θα κάνουν μαθήματα. Είναι η φυσιολογική αντίδραση κάθε
ανθρώπου που αρνείται εκουσίως να παιδευθεί αγνοώντας τη δυναμική της
παιδεύσεως – μορφώσεως.

Μια πιθανή συρρίκνωση του μαθήματος των Θρησκευτικών θα σήμαινε μεγάλη
υστέρηση της παιδείας μας σε νόημα ζωής. Γιατί:

– Ποιο άλλο μάθημα θα εμπνεύσει ανώτερες ηθικές αξίες και ιδανικά; Σε ποιο
άλλο μάθημα θα διδαχθούν την αγάπη προς τον συνάνθρωπο κάθε φυλής και
καταγωγής; Ποιο μάθημα θα τους διδάξει τις αρχές της υγιούς κοινωνικοποίησης,
την “τέχνη της αγάπης”, όπως περιγράφεται στον ύμνο της αγάπης του Αποστόλου Παύλου;

– Ποιο άλλο μάθημα θα απαντούσε στα μηνύματα SOS που εκπέμπουν οι νέοι μας
καθημερινά (μηδενισμός, έλλειψη σκοπού ζωής, βία, απόγνωση); Φαντάζεται κανείς
ότι η απόγνωσή τους είναι προϊόν υστέρησης σε εξειδικευμένες γνώσεις Χημείας;
Τι άλλο θα δώσει απάντηση στο κάλεσμα αυτό των νέων, αν δεν καταφέρουμε εμείς
οι θεολόγοι να αρθρώσουμε με τα λόγια και την ζωή μας νόημα ζωής;.

– Ποιο είναι το όραμα παιδείας που φιλοδοξείτε, κύριοι του υπουργείου, να
καλύψει τις βαθύτερες ανάγκες ζωής του σημερινού νέου; Σας αρκεί μήπως, μια
τεχνοκρατική εκπαίδευση; Αν ναι, τότε οφείλετε απέναντι στον ελληνικό λαό έναν
ξεκάθαρο λόγο.

Αξίζει να επισημανθεί ότι στα περισσότερα κράτη της Ενωμένης Ευρώπης
διατηρείται το μάθημα των Θρησκευτικών ως υποχρεωτικό.

Το μάθημα των Θρησκευτικών δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως θρησκευτική
προπαγάνδα ούτε ως πλύση εγκεφάλου. Η πρόταση ζωής του μαθήματος είναι μια
πρόκληση και πρόσκληση ελευθερίας. Σήμερα διεξάγεται διάλογος και όχι
μονόλογος με τους νέους. Η παρέμβαση του θεολόγου είναι πρωτίστως ένα “άγγιγμα ψυχής”.

Πριν από χρόνια είχε ληφθεί κάποια απόφαση για τον εξοβελισμό του μαθήματος
των Αρχαίων Ελληνικών από το Γυμνάσιο. Χρειάστηκε να περάσουν χρόνια για να
επανέλθουμε σε μια πιο νηφάλια αντιμετώπιση και να τα επανεισαγάγουμε
αναβαθμισμένα. Ένα ενδεχόμενο τέτοιο λάθος και ως προς το μάθημα των
Θρησκευτικών δεν θα είχε μόνο γλωσσικές συνέπειες, αλλά βαθύτερες και πιο ουσιαστικές.

Εάν θέλουμε η παιδεία να είναι απλώς η παροχή χρηστικών γνώσεων και η
προετοιμασία των νέων για την παραγωγή, τότε μαζί με τα Θρησκευτικά θα πρέπει
να καταργηθούν και άλλα “άχρηστα μαθήματα”. Το ζητούμενο είναι ποια παιδεία
μορφώνει πολίτες κοινωνίας και ποια κατασκευάζει άτομα παραγωγής».