ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Κίνδυνος τουρκικής επίθεσης

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών δήλωσε πρόσφατα πως έστω και εάν οι πύραυλοι
S-300 δεν εγκατασταθούν στην Κύπρο αλλά στην Κρήτη, αυτό «θα έχει σοβαρές συνέπειες».

ΕΙΝΑΙ φανερό πως η Τουρκία εκλαμβάνει την Ελλάδα ως «κράτος περιορισμένης
κυριαρχίας»: με απύθμενη πολιτική αναίδεια προσδιορίζει τον τύπο των οπλικών
μας συστημάτων και τον τόπο εγκατάστασής τους. Συνήθως, στάσεις και
συμπεριφορές αυτής της μορφής σηματοδοτούν διπλωματική και πολιτική
προετοιμασία σχεδιαζόμενης στρατιωτικής επίθεσης, ενδεχόμενο το οποίο δεν
έχουμε την πολυτέλεια να αγνοήσουμε ή να υποτιμήσουμε. Εάν δεν αποτρέψουμε ένα
ολέθριο στρατιωτικό πλήγμα, κανείς δεν θα θρηνήσει για την καταστροφή που θα
υποστούμε. Από καιρό έπρεπε να είχαμε κατανοήσει πλήρως πως μόνο η ισορροπία
διπλωματικής και στρατιωτικής ισχύος διασφαλίζει το συμφέρον επιβίωσης. Για τα
τρίτα κράτη, ακόμα και για τους κοινοτικούς μας εταίρους, ορθό και (διεθνές)
δίκαιο είναι ό,τι συμφέρει. Στη διεθνή πολιτική «τα νομικά επιχειρήματα έχουν
αξία όταν εκείνοι που τα επικαλούνται είναι περίπου ισόπαλοι σε δύναμη και ότι
ο ισχυρός επιβάλλει ό,τι του επιτρέπει η δύναμή του και ο αδύνατος υποχωρεί
όσο του επιβάλλει η αδυναμία του» (Θουκυδίδης V/89).

Η όξυνση της τουρκικής επιθετικότητας και το επεισόδιο των S-300 υποδηλώνουν
ανεπάρκειες της δικής μας αποτρεπτικής στρατηγικής. Φανερώνουν έλλειμμα
στρατιωτικής ισχύος, ατέλειες στη διασύνδεση των διπλωματικών μέσων με τη
στρατιωτική ισχύ και σχεδόν παντελή απουσία στρατηγικού σχεδιασμού. Η
στρατηγική ενός σύγχρονου κράτους στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας
αρχίζει με τον ορισμό των ζωτικών εθνικών συμφερόντων. Αυτά τα συμφέροντα
σχετίζονται με συμπεριφορές και ενέργειες του εχθρού, οι οποίες θέτουν σε
κίνδυνο το εθνικό συμφέρον επιβίωσης, δηλαδή την κυριαρχική μας ακεραιότητα,
την ικανότητά μας να αποτρέψουμε μεγάλο στρατιωτικό πλήγμα και την ικανότητά
μας να προστατεύσουμε τους εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες της Κύπρου.

Στοιχειώδης προϋπόθεση ανάπτυξης εθνικής στρατηγικής είναι να δοθούν
απαντήσεις σε ορισμένα βασικά ερωτήματα που αφορούν προσανατολισμούς και
οριοθετήσεις ως προς αυτά τα ζητήματα: Ποιο είναι το σημείο πέραν του οποίου η
ανισορροπία διπλωματικής και στρατιωτικής ισχύος καθιστά την Ελλάδα έρμαιο της
πολιτικής βούλησης του αντιπάλου; Πόσο επικίνδυνος είναι ένας αντίπαλος του
οποίου ο στρατός καθημερινά ασκεί βία και ο οποίος δεν θα δίσταζε, εάν άνοιγε
παράθυρο ευκαιρίας, να μας επιτεθεί στρατιωτικά; Ποια είναι τα όρια
στρατιωτικών και διπλωματικών ενεργειών της Άγκυρας πέραν των οποίων εκτιμάται
ότι διατρέχουμε κίνδυνο καταστροφικού στρατιωτικού κτυπήματος;

Εξάλλου, η παθητική στάση και ο εφησυχασμός των δέκα τελευταίων χρόνων,
υποδηλώνουν ένα ακόμη μεγάλο πρόβλημα: Δεν κατανοούμε πως οικονομική ευημερία
χωρίς ασφάλεια είναι πύργος κτισμένος πάνω στην άμμο. Είναι επικίνδυνη
ψευδαίσθηση τυχόν άποψη πως μπορούμε να εκπληρώσουμε ευγενείς επιδιώξεις όπως
η οικονομική – κοινωνική – καθεστωτική σταθερότητα και η συμμετοχή στη
ευρωπαϊκή ολοκλήρωση (ΟΝΕ κ.τ.λ.) χωρίς αποτελεσματική εθνική στρατιωτική
ικανότητα κατά της τουρκικής απειλής.

Η Τουρκία αδίστακτα οικοδομεί την ισχύ της με σκοπό την περιφερειακή ηγεμονία.
Αποτυχία μας να αποκαταστήσουμε στρατιωτική και διπλωματική ισορροπία, αυξάνει
τις πιθανότητες τουρκικής στρατιωτικής επίθεσης και εν δυνάμει ακυρώνει τα
σχέδιά μας για πρόοδο, ευημερία και ομαλή συμμετοχή στους διεθνείς
οργανισμούς. Παρά τις πολλές αφελείς απόψεις που εκφράστηκαν στο παρελθόν, η
διαδικασία ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης δεν θωρακίζει αμυντικά και πολιτικά τα μέλη
της. Αντίθετα, το ειδικό βάρος ενός εκάστου κράτους – μέλους και η θέση που
κατέχει στην πολιτική και θεσμική ιεραρχία της Κοινότητας, είναι συνάρτηση της
εθνικής του στρατιωτικής και πολιτικής ευρωστίας και της ικανότητάς του να
διασφαλίσει την κρατική του κυριαρχία.

Η εγχώρια βιομηχανία παραγωγής μάταιων ελπίδων, ψευδαισθήσεων και ευσεβών
πόθων, αποπροσανατολίζει με ολέθρια, ενδεχομένως, αποτελέσματα: «Η ελπίδα,
παρηγοριά την ώρα του κινδύνου, όσους την έχουν από περίσσια δύναμη, κι αν
τους βλάψει δεν τους καταστρέφει, όσοι όμως στηριγμένοι πάνω της, τα παίζουν
όλα για όλα ­ γιατί απ’ τη φύση της είναι σπάταλη ­ μονάχα όταν αποτύχουν τη
γνωρίζουν, όταν πια, για εκείνον που έκαμε τη γνωριμία της, δεν έχει απομείνει
τίποτε για να τον προφυλάξει απ’ αυτήν» (Θουκυδίδης V/103).

Ο Παναγιώτης Ήφαιστος είναι αναπληρωτής καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και
Στρατηγικών Σπουδών στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.