Θα «πληρώσει» το δολάριο

Το δολάριο πληρώνει την πτώση της τιμής του πετρελαίου και τις προσδοκίες για
ένα ισχυρό ευρώ. Το αμερικανικό νόμισμα κατρακύλησε την περασμένη εβδομάδα
έναντι του μάρκου και του φράγκου.

ΑΥΤΗ η χρονιά επιφύλαξε ένα μάλλον δυσάρεστο τέλος για τις διεθνείς
χρηματοπιστωτικές αγορές. Το χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης έκλεισε την
εβδομάδα που πέρασε με απώλειες. Το ίδιο και τα ασιατικά χρηματιστήρια. Με
πτώση έκλεισαν και οι κυριότερες αγορές κεφαλαίου στην Ευρώπη. Όμως, η πιο
θεαματική εξέλιξη παρατηρείται στις διεθνείς χρηματαγορές, όπου το δολάριο
υποχωρεί συνεχώς έναντι του γερμανικού μάρκου και του γαλλικού φράγκου.

Για την εξασθένιση του δολαρίου «ενοχοποιούνται» πολλοί παράγοντες. Ο ένας
είναι το κλίμα πολιτικής αβεβαιότητας στις ΗΠΑ, που συνδέεται με τη διαδικασία
καθαίρεσης του προέδρου Κλίντον. Ο άλλος εντοπίζεται στη μείωση των τιμών των
πρώτων υλών, που το κυριότερο νόμισμα διαπραγμάτευσής τους είναι το δολάριο. Η
τιμή του πετρελαίου έχει φτάσει στο χαμηλότερο επίπεδο της τελευταίας δωδεκαετίας.

Ολοένα και περισσότεροι αναλυτές εκτιμούν ότι το ευρώ, αμέσως μετά τη γέννησή
του, θα μπορούσε να γνωρίσει μία περίοδο εξαιρετικού σφρίγους. Σε συνέντευξή
του στην εφημερίδα «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής
Τράπεζας Βιμ Ντούιζενμπεργκ για πρώτη φορά επέστησε την προσοχή για τους
κινδύνους ενός υπερτιμημένου ευρώ. Μέχρι τώρα, οι νομισματικές αρχές έμοιαζαν
να απολαμβάνουν την ισχύ του ενιαίου ευρωπαϊκού νομίσματος. «Στην παρούσα
κατάσταση, δεν αποκλείω το ευρώ να είναι ένα ισχυρό νόμισμα», δηλώνει ο
Ντούιζενμπεργκ, «αλλά δεν θέλουμε τα επιτόκια να υπονομεύσουν την
ανταγωνιστικότητα των χωρών της ζώνης του ευρώ έναντι του υπόλοιπου κόσμου».

Οι φόβοι για «απογείωση» του ευρώ συνδέονται με την αναμενόμενη αναδιάρθρωση
των διεθνών χαρτοφυλακίων και τη μεταφορά των τοποθετήσεων από μετοχές σε
δολάρια σε μετοχές σε ευρώ. Το νέο ευρωπαϊκό νόμισμα θα μπορούσε να
ανταγωνιστεί ταχύτατα το δολάριο ως αποθεματικό νόμισμα.

Σήμερα, ποσοστό 61% του αποθεματικού των κεντρικών τραπεζών είναι σε δολάρια,
έναντι 14% σε μάρκα.

Η αναδιάρθρωση των αποθεματικών είναι κάτι που αφορά κυρίως τις ασιατικές
κεντρικές τράπεζες. Την περασμένη Πέμπτη, οικονομικός σύμβουλος της κινεζικής
κυβέρνησης επιβεβαίωσε ότι το ένα τρίτο των αποθεματικών της κινεζικής
κεντρικής τράπεζας (που υπολογίζονται σε 150 δισ. δολάρια) θα είναι σε ευρώ
εντός της προσεχούς τριετίας.

Η πτώση του δολαρίου είναι άλλη μία «κακή είδηση» για τις ευρωπαϊκές
οικονομίες, που ήδη εμφανίζουν σημάδια κόπωσης: γιατί, σύμφωνα με τους
οικονομολόγους, μία πτώση του «πράσινου νομίσματος» κατά 10% κοστίζει 0,3-0,5%
ανάπτυξης στη γαλλική οικονομία.

Οι πιο απαισιόδοξοι «βλέπουν» ένα αποπληθωριστικό σενάριο: ο δείκτης τιμών
καταναλωτή παρέμεινε αμετάβλητος τον Νοέμβριο, ενώ σε ετήσια βάση βρίσκεται
στο χαμηλότερο επίπεδο από το 1957. Ο κίνδυνος είναι η μείωση των τιμών των
βιομηχανικών προϊόντων να υποχρεώσει τις επιχειρήσεις σε περιορισμό του
κόστους, μειώσεις των μισθών και απολύσεις εργαζομένων. Η αποπληθωριστική
ψύχωση, που πηγάζει από την κατάσταση η οποία παρατηρείται στην Ασία ­ κυρίως
στην Ιαπωνία, την Κίνα και το Χονγκ Κονγκ, όπου η υποχώρηση των τιμών
συνοδεύεται από μείωση της κατανάλωσης και των μισθών ­ ευνοεί τη χαλάρωση των επιτοκίων.

Έστω και αν οι περισσότεροι οικονομολόγοι δεν πιστεύουν στο σενάριο του
καταστροφικού αποπληθωρισμού στη Δυτική Ευρώπη, η παγκόσμια οικονομική
επιβράδυνση είναι αρκετή για να ανησυχήσει τους παράγοντες των αγορών.

Πρόσφατη έρευνα της οικονομικής συγκυρίας, που διεξήχθη από την αμερικανική
κεντρική τράπεζα, αποκάλυψε μείωση της εξαγωγικής δραστηριότητας και κάμψη των
λιανικών πωλήσεων και έδειξε ότι η αμερικανική ανάπτυξη αντιμετωπίζει άμεση απειλή.