Αγνοούμε τις διεθνείς συμβάσεις

Τα ελληνικά δικαστήρια αγνοούν τις διεθνείς συμβάσεις που έχει κυρώσει η χώρα
μας, και ιδίως την Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

ΟΙ ουσιαστικές διατάξεις αυτής της Σύμβασης θα έπρεπε να ενταχθούν στο
Ελληνικό Σύνταγμα, ώστε να αποφεύγονται «συγκρούσεις» δικαστικών κανόνων και
καταδίκες της χώρα μας από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (στο Στρασβούργο).

Την πρόταση για μεγαλύτερο «άνοιγμα» της Ελλάδας στη διεθνή έννομη τάξη, μέσω
συνταγματικών αλλαγών, υποβάλλει ο καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου Γιώργος
Παπαδημητρίου, σε συνέδριο που ξεκίνησε χθες στο Ναύπλιο και ολοκληρώνεται
αύριο, με τη συμμετοχή κορυφαίων δικαστών και συνταγματολόγων και αντικείμενο
τη θέση της χώρας μας στο κορυφαίο δικαστικό όργανο που εδρεύει στο Στρασβούργο.

ΦΤΩΧΟΣ ΣΥΓΓΕΝΗΣ

Ο κ. Παπαδημητρίου στην εισήγησή του επισημαίνει ότι ακόμη και σήμερα, 13
χρόνια από τη στιγμή που η χώρα μας αναγνώρισε την υποβολή ατομικών προσφυγών
στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, τα ελληνικά δικαστήρια εξακολουθούν κατά κανόνα να
μην εξετάζουν τυχόν παραβιάσεις των διατάξεων της ΕΣΔΑ.

«Η εικόνα της αξιοποίησης της ΕΣΔΑ παραμένει κατά κανόνα ισχνή…», τονίζει.
«Η Σύμβαση εξακολουθεί να παραμένει ο “φτωχός συγγενής” στο σύστημα προστασίας
των δικαιωμάτων του ανθρώπου που ισχύει στη χώρα μας…».

Κατά τον κ. Παπαδημητρίου τα ελληνικά δικαστήρια συνήθως δεν λαμβάνουν υπόψη
τους κανόνες της ΕΣΔΑ, ακόμη και όταν «η προσεκτική μελέτη της νομολογίας του
Δικαστηρίου του Στρασβούργου οδηγεί με βεβαιότητα στο συμπέρασμα ότι η υπαγωγή
του προβλήματος στο Δικαστήριο θα οδηγήσει αναπόδραστα στην καταδίκη της Ελλάδας».

Και υπό αυτά τα δεδομένα, προτείνει ­ μέσω πρωτοβουλιών των ανωτάτων
δικαστηρίων ή και με συνταγματικές αλλαγές ­ να θεμελιωθεί η υποχρέωση των
ελληνικών δικαστηρίων να εξετάζουν αυτεπαγγέλτως τυχόν παραβίαση των διατάξεων
της ΕΣΔΑ στις υποθέσεις που καλούνται να εκδικάσουν. Για το ζήτημα, μάλιστα,
θα μπορούσε να υπάρξει και νομοθετική ρύθμιση, ώστε «να μην ανατρέξουμε σε
αργόσυρτες λύσεις».

Ακόμη ο κ. Παπαδημητρίου επισημαίνει στην εισήγησή του ότι σε περίπτωση
«σύγκρουσης» διατάξεων της Σύμβασης με το Ελληνικό Σύνταγμα θα πρέπει να
δεχθούμε την υπεροχή του συνταγματικού κανόνα, αφού πρώτα αναζητήσουμε
ερμηνείες των σχετικών διατάξεων που να οδηγούν σε αποφυγή της σύγκρουσης.

Και σε ένα επόμενο στάδιο, προτείνει να προχωρήσουμε σε συνταγματικές αλλαγές,
ώστε «με ρητή συνταγματική διάταξη οι ουσιαστικοί κανόνες της Σύμβασης να
αποκτήσουν περιωπή συνταγματικού κανόνα…».

ΟΙ ΚΟΡΥΦΑΙΟΙ

Σημειώνεται ότι των εργασιών του σημαντικού νομικού συνεδρίου στο Ναύπλιο θα
προεδρεύσουν ο πρόεδρος του Αρείου Πάγου Στεφ. Ματθίας και οι καθηγητές του
Συνταγματικού Δικαίου Δημ. Τσάτσος, Αριστ. Μάνεσης και Γ. Κασιμάτης, ενώ για
τη θέση του Έλληνα δικαστή στο Δικαστήριο του Στρασβούργου θα μιλήσει ο
αντιπρόεδρος του Δικαστηρίου, καθηγητής Χρ. Ροζάκης.