ΓΙΑΝΝΟΣ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ Μείωση επιτοκίων 5 με 6 μονάδες σε δύο χρόνια

Κλείνει αισίως πέντε χρόνια στη θέση του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και
παρ΄ ότι αμφισβητούμενος αρκετές φορές από κορυφαία στελέχη του ΠΑΣΟΚ μπορεί
να υπερηφανεύεται ότι έχει ήδη το ρεκόρ του μακροβιότερου στη θέση αυτή
υπουργού. Αλλά το ρεκόρ λίγο τον ενδιαφέρει: γι’ αυτόν το στοίχημα ζωής είναι
η ένταξη της χώρας στην ΟΝΕ. Σε μία πρόσφατη συνεδρίαση της Κυβερνητικής
Επιτροπής, και σε μία στιγμή έντονης αντιπαράθεσης με την υπουργό Ανάπτυξης
Βάσω Παπανδρέου, ο Γιάννος Παπαντωνίου είπε, απευθυνόμενος προς όλους, ότι
«εγώ είμαι υπουργός Εθνικής Οικονομίας και εγώ θα βάλω τη χώρα στην ΟΝΕ».

Σήμερα, 15 μήνες πριν από το τέλος της προενταξιακής περιόδου, ο ίδιος
δηλώνει κάτι παραπάνω από αισιόδοξος. Αλλά όχι για πολύ. Προειδοποιεί ότι
μπορεί «να είναι σαφές ότι η οικονομία πάει καλά», αλλά «υπάρχει και ένα κλίμα
ευφορίας που αν δεν ελεγχθεί, θα μπορούσε να οδηγήσει και σε απόκλιση από τους
στόχους μας».

Ο Γιάννος Παπαντωνίου δεν προσπαθεί να αμβλύνει τις αντιδράσεις τις οποίες
συνάντησε η οικονομική πολιτική που ακολουθήθηκε έως τώρα: πιστεύει όμως ότι
αυτή η πολιτική ήταν μονόδρομος. Όταν ανέλαβε, επισημαίνει, «τον Μάιο του ’94
η ελληνική οικονομία ήταν μια οικονομία κοντά στα όρια της χρεοκοπίας. Είχαμε
τεράστια ελλείμματα, ένα φοβερό δημόσιο χρέος, πληθωρισμό 14% και μια σειρά
από άθλιους οικονομικούς δείκτες». Και προσθέτει ότι «έπρεπε να ασκηθεί μια
πολύ σφικτή και δύσκολη, αυστηρή οικονομική πολιτική».

Αυτό που του αναγνωρίζουν, ακόμη και εκείνοι που δεν αποδέχονται τις
πρακτικές του ως υπουργού Εθνικής Οικονομίας είναι ότι όντως έχει καταφέρει να
δημιουργήσει συνθήκες σταθερότητας και ανάπτυξης στην οικονομία. Και το
αποδίδουν στην επιμονή του σε ένα συγκεκριμένο πλάνο πολιτικών αποφάσεων, το
οποίο ακολουθεί με ευλάβεια. Ο ίδιος θεωρεί ότι η οποιαδήποτε χαλάρωση τώρα θα
μπορούσε να τα τινάξει όλα στον αέρα, και το σημαντικό για την απόδοσή του
είναι ότι έχει τη στήριξη του Πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη. Στους πολιτικούς
κύκλους είναι γνωστό ότι η στήριξη αυτή είναι δεδομένη και πολυποίκιλη, και
όχι πάντα ευρέως δημοσιοποιημένη. Άλλοι την αποδίδουν στις κινήσεις τακτικής
του Πρωθυπουργού στην εσωκομματική σκακιέρα και άλλοι στο γεγονός ότι η ΟΝΕ
είναι και για τον κ. Σημίτη το στοίχημα της ζωής του. Μπαίνουμε, κερδίζει
μάλλον τις εκλογές. Δεν μπαίνουμε, χάνει τις εκλογές, και χάνει και όλα τα υπόλοιπα…

Γιάννος Παπαντωνίου: Από τον επόμενο προϋπολογισμό αρχίζουν οι παροχές, με τη μορφή ελαφρύνσεων στις χαμηλότερες οικονομικά κοινωνικές ομάδες

ΚΑΛΟΣ ομιλητής, καλός συζητητής και ανοικτός χαρακτήρας, ο Γιάννος Παπαντωνίου
δηλώνει ευθαρσώς «πολιτικό τέκνο» του Ανδρέα Παπανδρέου, εν γνώσει των…
συνεπειών που θα μπορούσε να έχει μία τέτοια δήλωση σε ένα πολιτικό περιβάλλον
που κάνει ό,τι μπορεί για να σβήσει από τη μνήμη του την προσφορά του ιδρυτή
του ΠΑΣΟΚ.

«Τρέφω, δηλώνει, απέραντο σεβασμό και εκτίμηση στον άνθρωπο ο οποίος έχει
εισφέρει πολλά στην ελληνική πολιτική. Του οφείλω πάρα πολλά και προσωπικά,
διότι, όπως ξέρετε, αυτός με βοήθησε στα πρώτα μου βήματα στην πολιτική».
Στηρίζει πάντως τον Κώστα Σημίτη, όπως τον στήριξε και στο θέμα της ανάδειξής
του στην πρωθυπουργία τον Ιανουάριο του 1996.

«Στήριξα, λέει, τον Κ. Σημίτη, επειδή έτσι πίστευα ότι έπρεπε να κάνω, αλλά
αυτό δεν σημαίνει ότι είχα εναντίωση με άλλες ομάδες του ΠΑΣΟΚ». Και αναφέρει,
με έμφαση: «Δεν κρύβω και τονίζω πάντοτε την πολύ ζεστή σχέση που είχα με τον
Α. Παπανδρέου και με ανθρώπους που στήριξαν και στηρίζουν τη μνήμη του Α. Παπανδρέου».

ΓΙΑ ΟΦΕΛΟΣ ΤΙΝΟΣ

Γόνος οικογενείας με αριστερές, δημοκρατικές καταβολές, ο υπουργός Εθνικής
Οικονομίας δείχνει να μην ενοχλείται όταν του επισημαίνεται ότι «για αρκετούς
από το ΠΑΣΟΚ είστε ένας δεξιός. Είστε δεξιός, κύριε υπουργέ;».

«Όχι, απαντάει, αισθάνομαι σοσιαλιστής». Και υποστηρίζει με πάθος ότι αυτή η
πολιτική που ακολουθείται τώρα από την κυβέρνηση στην οικονομία ­ ακόμη και οι
ιδιωτικοποιήσεις ­ είναι σοσιαλιστική. Και όσο για το πώς μπορεί να θεωρηθούν
οι ιδιωτικοποιήσεις σοσιαλιστική πολιτική, η απάντησή του είναι πως οι
ιδιωτικοποιήσεις γίνονται προς όφελος του κοινωνικού συνόλου και των
εργαζομένων, άρα…

ΛΙΤΟΤΗΤΑ ΤΕΛΟΣ

Το καλό νέο, πάντως, που ανακοινώνει μέσα από τη συνέντευξή του στα «ΝΕΑ»
είναι πως «λιτότητα τέλος», αυτό ήταν μέχρι και τον φετινό προϋπολογισμό. Από
τον επόμενο, αρχίζουν οι παροχές, με τη μορφή ελαφρύνσεων στις χαμηλότερες
οικονομικά κοινωνικές ομάδες. Και προαναγγέλλει ότι από το δεύτερο εξάμηνο του
1999, αρχίζει αποκλιμάκωση των επιτοκίων, τα οποία μέσα σε διάστημα δύο χρόνων
θα εναρμονισθούν με τα επιτόκια που ισχύουν στην Ευρώπη ­ πράγμα που σημαίνει
ότι η μείωση θα είναι της τάξεως των 5-6 μονάδων.

ΕΚΤΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΩΝ

Μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΠΑΣΟΚ, φέρεται ως ένα από τα τρία, τέσσερα
μέλη της κυβέρνησης που θα εισέλθουν στο νέο Εκτελεστικό Γραφείο του ΠΑΣΟΚ,
που θα προέλθει από το 5ο Συνέδριο του κόμματος. Παραδέχεται ότι όχι μόνο τον
ενδιαφέρει, αλλά πιστεύει ότι μπορεί να συμβάλλει στη λειτουργία του ανώτερου
καθοδηγητικού οργάνου του κόμματος.

Αλλά επισημαίνει ότι «εγώ δεν μπήκα ποτέ στη λογική των μηχανισμών και
συσχετισμών» και αναφέρει «δεν θέλω να προσδιοριστεί η εκλογή μου από τέτοιους συσχετισμούς».

Και όσο για το μέλλον, το προσωπικό του μέλλον, τις φιλοδοξίες του, «θα δείξει
η ζωή τα επόμενα βήματα», δηλώνει με αφοπλιστική ειλικρίνεια…

«ΜΕ ΤΟ σπαθί μας» πρέπει να μπούμε στην ΟΝΕ, δηλώνει ο Γιάννος Παπαντωνίου και
αποκηρύσσει όλους αυτούς που κάνουν λόγο για ένταξη με «πολιτική
διαπραγμάτευση», αν δεν μπορέσει η χώρα να εκπληρώσει τα κριτήρια.

«Δεν υπάρχει καμία δυνατότητα πολιτικής διαπραγμάτευσης, διότι η Συνθήκη του
Μάαστριχτ είναι διατυπωμένη με μεγάλη νομική ακρίβεια και δεν αφήνει περιθώρια
διαπραγμάτευσης. Αλλά και να θέλαμε, που δεν θέλουμε, δεν θα μπορούσαμε.
Δεύτερον, δεν θέλουμε. Και δεν θέλουμε, διότι οποιαδήποτε διαπραγμάτευση
σημαίνει ένα πάρε-δώσε. Το λέει και η λέξη. Και εμείς δεν θέλουμε να μπούμε σε
κανένα πάρε-δώσε με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Θέλουμε να μπούμε με το σπαθί μας.

Και, τρίτον, δεν τη χρειαζόμαστε. Γιατί στα βασικά κριτήρια είμαστε ήδη μέσα.
Το έλλειμμα, το χρέος είναι μέσα στα όρια και μέσα στις στάσεις που διαγράφει
η Συνθήκη. Η δραχμή είναι σταθερή και είναι μέσα στον Μηχανισμό
Συναλλαγματικών Ισοτιμιών.

Άρα, ούτε μπορούμε ούτε θέλουμε ούτε χρειαζόμαστε. Είναι η τριπλή απάντηση που
δίνω στο ερώτημά σας».

ΕΛΑΦΡΥΝΣΕΙΣ ΤΟ ’99

Ο κ. Παπαντωνίου αναφέρει ότι ο πληθωρισμός είναι σήμερα το μόνο ουσιαστικά
κριτήριο που δεν εκπληρώνει η χώρα. Γι’ αυτό, υποστηρίζει, αποφασίστηκε και
εφαρμόστηκε έμμεση φορολογία.

Του χρόνου ­ αναφέρει ­ που θα έχουμε χαμηλό πληθωρισμό, θα προχωρήσουμε σε
ελαφρύνσεις στη φορολογία εισοδήματος με μία μεγάλη αναμόρφωση του φορολογικού
μας συστήματος που θα περιλαμβάνει και τιμαριθμοποίηση της φορολογικής
κλίμακας και βεβαίως αύξηση των αφορολογήτων ορίων.

Για όλα αυτά βεβαίως είναι νωρίς να κάνουμε συγκεκριμένες εξαγγελίες, γιατί θα
προκύψουν μέσα από έναν διάλογο που θα ξεκινήσει με τη ΓΣΕΕ και τους άλλους
κοινωνικούς εταίρους τους πρώτους μήνες του ’99 και θα έχει ως κύριο θέμα την
αναμόρφωση της φορολογίας εισοδήματος και τη βελτίωση της θέσης των μισθωτών
και των συνταξιούχων».

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας δείχνει να μην εφησυχάζει από το κλίμα ηρεμίας
που παρουσιάζεται στις διεθνείς αγορές και αναφέρει ότι ανά πάσα στιγμή μπορεί
να ξεσπάσει κρίση. Αναφέρει όμως ότι «γι’ αυτό ο προϋπολογισμός του ’99 είναι
χτισμένος με μεγάλα περιθώρια ασφαλείας, ακριβώς εν όψει μιας τέτοιας
ενδεχόμενης κρίσης. Και όφειλα να το πω αυτό και στη Βουλή και στην κοινή
γνώμη, για να ξέρουμε πού βαδίζουμε.

Ότι δεν είναι όλα δεδομένα ούτε είναι όλα κερδισμένα ακόμα. Ακόμα υπάρχει
προσπάθεια και πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί».

ΣΤΑΔΙΑΚΗ ΜΕΙΩΣΗ

Σημειώνει ότι η πτώση των επιτοκίων θα είναι σταδιακή και εξηγεί:

«Η καμπύλη δεν θα είναι ευθύγραμμη. Θα είναι κάπως κυρτωμένη, ακριβώς γιατί
θέλουμε να κερδίσουμε χρόνο για τον πληθωρισμό. Αλλά θα πάμε εκεί. Είναι θέμα
δύο ετών για να φθάσουμε στα πολύ χαμηλά αυτά επίπεδα και φυσικά δεν θα πάμε
απότομα. Δεν θα πάμε από το 13 στο 6 σε μια μέρα. Θα πάμε στη διάρκεια των
επόμενων μηνών.

Η μείωση των επιτοκίων μέσα στην επόμενη διετία κατά 5-6 μονάδες, όπως σας
είπα προηγουμένως, θα εξοικονομήσει στον προϋπολογισμό περίπου 600 έως και 700
δισ., που θα διατεθούν ακριβώς για την στήριξη του κοινωνικού κράτους».

ΑΝΥΠΟΧΩΡΗΤΟΣ

Αρνείται ότι υπήρχε άλλος δρόμος από αυτόν που ακολουθείται στην οικονομία τα
τελευταία πέντε χρόνια: «Εάν ξεπερνούσαμε τα όρια αυτά και κάναμε, ας πούμε,
περισσότερες παροχές, γιατί αυτό ζητούσαν να κάνουμε, το αποτέλεσμα ποιο θα
ήταν; Το αποτέλεσμα θα ήταν διπλό. Πρώτον, θα είχαμε χειρότερη οικονομία,
δηλαδή παραπάνω πληθωρισμό, παραπάνω ελλείμματα, άρα θα κάναμε βήματα πίσω
αντί μπροστά και δεύτερον, θα αποτυγχάναμε στο ραντεβού του ’99 για την ένταξη
στην ΟΝΕ.

Και ρωτάω. Ποιος υπουργός Εθνικής Οικονομίας θα μπορούσε να αντέξει την
κριτική τότε, αν αποτύγχανε;».

ΠΟΛΛΑ στελέχη της κυβέρνησης και του ΠΑΣΟΚ έχουν κατά καιρούς επικρίνει
ανοιχτά τον Γιάννο Παπαντωνίου για τις αποφάσεις του σχετικά με την οικονομική
πολιτική και ειδικά για το ότι αυτή δεν έχει κοινωνικές αναφορές.

«Εγώ δεν έχω ακούσει τέτοια κριτική ­ αναφέρει ­ και πρέπει να σας πω ότι και
συζητήσεις στο Υπουργικό Συμβούλιο για τον προϋπολογισμό, εναλλακτικές
προτάσεις για παροχές, για φορολογικές ελαφρύνσεις για το έλλειμμα δεν έχουν ακουστεί.

Η ΚΟΝΤΡΑ

Υπάρχουν, βεβαίως, εκτός αιθούσης διάφορα σχόλια, στην Κεντρική Επιτροπή
κ.λπ., για το κοινωνικό πρόσωπο, αλλά συγκεκριμένες προτάσεις για παροχές και
ελαφρύνσεις που εξασφαλίζουν όμως τους στόχους που έχουμε θέσει για την ισχυρή
οικονομία, τον χαμηλό πληθωρισμό και την ένταξη στην ΟΝΕ, δεν έχουν ακουστεί».

Παραδέχεται με τη φράση «είναι αλήθεια αυτό», ότι εκείνη που τον κοντράρει
περισσότερο είναι η Βάσω Παπανδρέου. Αλλά το αποδίδει στο γεγονός ότι ο Κ.
Σημίτης «άνοιξε τη συζήτηση μέσα στο κόμμα και την κυβέρνηση».

«Με τον Ανδρέα Παπανδρέου ­ δηλώνει ­ δεν υπήρχε πολύς διάλογος, διότι ήταν
μια πάρα πολύ ισχυρή προσωπικότητα που λειτουργούσε κάπως συντηρητικά σε ό,τι
αφορά όχι μόνο τα μεσαία, αλλά και τα κορυφαία στελέχη του κόμματος και της
κυβέρνησης.

Και οι αποφάσεις λαμβάνονταν μ’ έναν τρόπο, ο οποίος δεν σήκωνε και πάρα πολλή συζήτηση.

ΠΟΛΥ ΛΟΓΙΚΟ

Τώρα, με τον Κώστα Σημίτη, ακολουθούμε ένα άλλο μοντέλο διακυβέρνησης. Λέμε
όλοι τις απόψεις μας. Είναι φυσικό ότι και η Βάσω Παπανδρέου και ο Άκης
Τσοχατζόπουλος και ο Κώστας Λαλιώτης και άλλα στελέχη της κυβέρνησης και του
κόμματος όταν συζητάνε, λένε τις απόψεις τους. Το θεωρώ πάρα πολύ λογικό αυτό.
Σημασία έχει ότι στο τέλος συμφωνούμε και στηρίζουμε όλοι την πολιτική στην
οποία συμφωνούμε».

Και θεωρεί ότι η κ. Παπανδρέου έχει ένα λόγο παραπάνω:

«Είναι στον τομέα της οικονομίας και της ανάπτυξης και είναι φυσικό στον τομέα
αυτό να έχει απόψεις, τις οποίες να θέλει να εκφράσει. Δεν το θεωρώ αυτό
λάθος. Αντίθετα, το εκτιμώ ιδιαίτερα».

ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΕΣ

Σε ό,τι αφορά τις «γκρίνιες» που ακούγονται από άλλους υπουργούς, τις θεωρεί φυσικές.

«Προφανώς, υπάρχουν, όταν καταρτίζεται ο προϋπολογισμός και κόβεις κονδύλια.
Είναι προφανές ότι εκεί δέχομαι και επιστολές διαμαρτυρίας από συναδέλφους
υπουργούς, στους οποίους απαντώ όσο καλύτερα γίνεται. Δεν σας κρύβω ότι
υποχωρώ και σε κάποιες περιπτώσεις. Δέχομαι αιτήματα σε κάποιο βαθμό, δεν
είμαι άκαμπτος.

Ούτε θέλω να είμαι ούτε και μπορώ να είμαι άκαμπτος, γιατί σταθμίζω τις
ανάγκες του κάθε υπουργείου, αλλά από την άλλη μεριά δεν μπορώ να είμαι και
αρεστός σε όλους συνέχεια.

Άρα, υπάρχουν τέτοια προβλήματα, τα οποία όμως ξεπερνιούνται, όπως σε κάθε
άλλη κυβέρνηση».

ΜΕ ΤΙΣ ιδιωτικοποιήσεις το ΠΑΣΟΚ έκανε πολύ σημαντικά βήματα την τελευταία πενταετία.

­ Κάποτε ούτε θέλατε να ακούσετε.

«Κάποτε ούτε θέλαμε να ακούσουμε, πράγματι. Και εκ των πραγμάτων εγώ ήμουν
στην πρώτη γραμμή αυτής της ιδεολογικής μάχης, να πείσω στελέχη της
κυβέρνησης, να πείσω στελέχη του κόμματος, να πείσουμε μαζί με άλλους τα
συνδικαλιστικά στελέχη να στηρίξουν, να ανεχθούν μια τέτοια εξέλιξη. Αυτό,
είναι φυσικό να έχει ένα πολιτικό κόστος. Αλλά πιστεύω ότι αξίζει τον κόπο».

ΠΟΙΟΝ ΩΦΕΛΕΙ

­ Δεν είναι πολύ σοσιαλιστική πολιτική οι ιδιωτικοποιήσεις…

«Δεν είναι σοσιαλιστική πολιτική η ιδιωτικοποίηση, αλλά τι είναι όμως
σοσιαλιστική πολιτική; Σοσιαλιστική πολιτική είναι μία πολιτική που ωφελεί τον
εργαζόμενο. Αν μέσα από τις ιδιωτικοποιήσεις και τις μετοχοποιήσεις έχουμε
οφέλη ως οικονομία και αυτά τα οφέλη αντί να τα δίνουμε, όπως κάνουν οι
συντηρητικοί, σε ελαφρύνσεις στους πλουσίους, που ήταν η πολιτική Ρήγκαν και
Θάτσερ, τα δίνουμε στην παιδεία, την υγεία και τις συντάξεις, αυτό είναι
ενίσχυση του κοινωνικού κράτους και ενίσχυση των λαϊκών εισοδημάτων».

ΟΛΟΙ ΠΑΣΟΚ

­ Σας κατηγορούν ως «δεξιό». Είστε δεξιός, κύριε υπουργέ;

«Αισθάνομαι σοσιαλιστής και θέλω να σημειώσω το εξής, ότι η δική μου πολιτική
καταγωγή είναι από την παραδοσιακή Αριστερά».

­ Δεν σας κατηγορώ. Τα ξέρετε αυτά, τα έχετε ακούσει…

«Το οποίο δεν ισχύει για πολλούς. Αλλά θέλω να σημειώσω το εξής: αυτοί οι
πολιτικοί χαρακτηρισμοί νομίζω ότι είναι και ξεπερασμένοι, αλλά και δεν
συμβάλλουν σε αυτό το κλίμα ενότητας, το οποίο πρέπει να βρεθεί.

Αυτό που είπε ο Κώστας Σημίτης είναι πολύ σωστό. Κανείς δεν είναι περισσότερο
ΠΑΣΟΚ από τον διπλανό του και αυτό πρέπει να τονίσουμε στο Συνέδριο. Κανείς
δεν είναι περισσότερο ΠΑΣΟΚ από τον άλλο. Όλοι είμαστε ΠΑΣΟΚ και στο ΠΑΣΟΚ δεν
περισσεύει κανείς».

ΠΕΡΙ ΗΓΕΣΙΑΣ

Κατά στον κ. Παπαντωνίου «δεν υπάρχει θέμα ηγεσίας στο ΠΑΣΟΚ, κανείς δεν
αμφισβητεί τον Κ. Σημίτη», και εύχεται στο συνέδριο να ενισχυθεί ο ηγετικός
του ρόλος, «διότι είναι απόλυτα αναγκαίος στη σημερινή εξέλιξη του ΠΑΣΟΚ».

Αναφέρει ότι επιθυμεί να μετάσχει στο νέο Εκτελεστικό Γραφείο και όταν
ερωτάται αν οι προσωπικές του φιλοδοξίες σταματούν με την ένταξη της χώρας
στην ΟΝΕ, απαντάει:

«Δεν θα απαντήσω στο ερώτημα, γιατί δεν θέλω να απαντάω σε ερωτήματα που είναι
πρόωρα. Το ποιες είναι οι επόμενες φιλοδοξίες μου θα το δείξει η ζωή η ίδια.
Θέλω να σταθώ στη φιλοδοξία που τώρα έχω, που είναι ακριβώς να συμβάλλω με
όλες μου τις δυνάμεις στην επίτευξη αυτού του μεγάλου εθνικού στόχου και θα
αφήσω τα επόμενα βήματα να τα προσδιορίσει η ίδια η εξέλιξη της ζωής».