ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Το τέλος της «Πασιονάρια»

«Η χώρα στην οποία ζούμε δεν είναι αυτή που ονειρευτήκαμε. Ο δρόμος προς την
ελευθερία αποδείχθηκε πολύ πιο μακρύς απ’ ό,τι περιμέναμε». Γκαλίνα
Σταροβόιτοβα, σε μια από τις τελευταίες της δηλώσεις.

Πάνδημη συγκίνηση. Χωρίς την Γκαλίνα Σταροβόιτοβα, η Ρωσία δεν θα είναι πια η ίδια

«Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ αληθινή δημοκράτισσα». «Η φωνή της λογικής». «Η Πασιονάρια της
Ρωσίας». «Η πιο διαυγής φωνή της περεστρόικα». «Η αδιάφθορη». Ο διεθνής Τύπος
δεν φείδεται χαρακτηρισμών για τη ρωσίδα βουλευτή Γκαλίνα Σταροβόιτοβα, που
δολοφονήθηκε την περασμένη Παρασκευή έξω από το σπίτι της, στην Πετρούπολη, σε
ηλικία 52 ετών. Δεν είναι βέβαια το πρώτο θύμα της βίας που μαστίζει τη χώρα
της: έξι βουλευτές και δεκάδες άλλες προσωπικότητες έχουν δολοφονηθεί από το
1994 στη Ρωσία. Η Γκαλίνα, όμως, είναι η πρώτη πολιτική προσωπικότητα που το
κίνητρο της δολοφονίας της δεν έχει καμιά σχέση με επιχειρηματικές συναλλαγές.
Και μ’ αυτή την έννοια, ο θάνατός της είναι η πρώτη καθαρά πολιτική δολοφονία
στη μετακομμουνιστική Ρωσία.

Συνεργάτις τόσο του Γκορμπατσώφ όσο και (τα πρώτα χρόνια) του Γιέλτσιν,
ένθερμη υποστηρίκτρια των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και φίλη του Ζαχάρωφ,
βουλευτής Πετρούπολης από το 1995 και ηγετικό στέλεχος του μικρού κόμματος
«Δημοκρατική Ρωσία», η Γκαλίνα είχε αποκτήσει εχθρούς σε πολλά στρατόπεδα. Οι
κομμουνιστές τη μισούσαν, όχι μόνο γιατί καταδίκασε την πρόσφατη αντισημιτική
υστερία του κομμουνιστή βουλευτή Αλμπέρτ Μακασώφ, αλλά και επειδή αποκάλυψε
ένα σκοτεινό κύκλωμα χρηματοδότησης του κόμματος εν όψει των προεδρικών
εκλογών του 2000. Οι υπερεθνικιστές τη φοβόντουσαν, αφού θα ήταν αντίπαλος του
Βλαντίμιρ Ζιρινόφσκι στις εκλογές του Σεπτεμβρίου του 1999 για τη θέση του
κυβερνήτη της περιοχής. «Ο Ζιρινόφσκι μπορεί να κερδίσει γιατί είναι
πλούσιος», είχε πει στη «Λιμπερασιόν». «Στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές
πουλούσε κάθε θέση υποψηφίου στις λίστες του αντί μισού εκατομμυρίου δολαρίων.
Σκεφτείτε το: οι θέσεις ήταν σαράντα». Λέγεται ακόμη ότι η Γκαλίνα βρισκόταν
πολύ κοντά στην ταυτότητα των υπευθύνων ενός από τα εντυπωσιακότερα εγκλήματα
των τελευταίων ετών στην Πετρούπολη: τη δολοφονία του αντιδημάρχου της Μιχαήλ
Μανέβιτς, τον Ιούλιο του 1997.

Πολλοί θα ήθελαν, έτσι, να τη βγάλουν από τη μέση. Αυτή η δολοφονία, όμως,
προκαλεί διαφορετικές αντιδράσεις από τις προηγούμενες. Οι άνθρωποι που
παρέστησαν χθες στην κηδεία της, όλοι εκείνοι που συρρέουν στο σπίτι της για
να αποθέσουν λουλούδια, αναρωτιούνται τι θα απογίνει τώρα η Ρωσία. Οι
αισιόδοξοι πιστεύουν ότι οι δημοκρατικές δυνάμεις (;) επιτέλους θα ενωθούν για
να αντιμετωπίσουν τους κακοποιούς, τους μεγιστάνες, τους σταλινικούς και τους
φασίστες. Οι απαισιόδοξοι φοβούνται ότι η Ρωσία βρίσκεται στα πρόθυρα μιας
σύγκρουσης ανάμεσα στους σλάβους εθνικιστές και τους φιλοδυτικούς. Όλοι όμως
ξέρουν ότι χωρίς την Γκαλίνα, η χώρα δεν θα είναι η ίδια.

«Η ελευθερία έχει μια γοητευτική ιδιότητα», έλεγε η γενναία εθνολόγος μια από
εκείνες τις συναρπαστικές μέρες του 1990. «Όσο περισσότερη έχεις, τόσο
περισσότερη θέλεις». Μόνο που το τίμημα ­ το ήξερε καλά ­ είναι συχνά ο θάνατος.