Αποφασισμένοι ευρωπαϊστές Ντελόρ – Σημίτης

Ο Ντελόρ με τον Ντασσέν σε ένα διάλειμμα του σεμιναρίου

ΕΝΑΣ δρων πολιτικός ­ για την ακρίβεια, Πρωθυπουργός ­ με λόγο διανοουμένου
και ένας «απόμαχος» της πολιτικής σε ρόλο εν ενεργεία διανοουμένου ένωσαν τις
δυνάμεις τους για να περιγράψουν την Ευρώπη που θέλουν. Ο Κώστας Σημίτης και ο
Ζακ Ντελόρ επιχείρησαν, το βράδυ του Σαββάτου, να είναι «φιλόδοξοι και
ρεαλιστές», σύμφωνα με τον Γάλλο, ή… συγκεκριμένοι ουτοπιστές, σύμφωνα με
τον Έλληνα. Παρ’ όλα αυτά, οι δύο πολιτικοί δεν απέφυγαν τον… πειρασμό να
αναφερθούν στην «τρέχουσα» επικαιρότητα της Ένωσης: από την κίνηση αβρότητας
του Ζακ Ντελόρ προς τη χώρα όπου βρίσκεται ­ η προσπάθεια που καταβάλλει η
Ελλάδα για να ενταχθεί στη νομισματική ένωση είναι θαρραλέα και μια ελληνική
επιτυχία θα είναι και επιτυχία της Ευρώπης. Μέχρι την εκτός χειρογράφου
αναφορά τού Κώστα Σημίτη στις αποφάσεις και τους όρους του Λουξεμβούργου ­
αναφορά που ενδεχομένως να θεώρησε επιβεβλημένη μετά το άνοιγμα του κ. Ντελόρ
στην Τουρκία, την οποία ενέταξε στις χώρες που διεκδικούν την είσοδό τους στην Ένωση.

Κλείνοντας τις εργασίες του διήμερου σεμιναρίου για την αναζήτηση της
ευρωπαϊκής ταυτότητας (διοργάνωση από το ΕΚΕΜ και το «Notre Europe»), οι κ.κ.
Σημίτης και Ντελόρ τοποθετήθηκαν για τη σημερινή συγκυρία ­ και τις σημερινές
προκλήσεις ­ της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και με την έννοια αυτή ο λόγος τους ήταν
πολύ διαφορετικός από εκείνον που εκφώνησαν πριν από περίπου ενάμιση χρόνο,
και πάλι στην Αθήνα: τότε, η προσοχή τους ήταν στραμμένη στην υλοποίηση της
ΟΝΕ και στις ευκαιρίες που αυτή προσφέρει. Προχθές, η έμφαση ήταν στο «μετά» ­
δηλαδή στο πολιτικό σχήμα που πρέπει να επιδιωχθεί στο πλαίσιο της Ένωσης.

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Η ευρωπαϊκή ταυτότητα, είπε ο κ. Ντελόρ, δεν μπορεί να είναι μια αναγωγή τού
εθνικισμού σε ανώτερο επίπεδο ­ και το ευρωπαϊκό οικοδόμημα είναι γέννημα
εθελοντικών συνενώσεων και προσχωρήσεων. Ως εκ τούτου, η ευρωπαϊκή και η
εθνική ταυτότητα δεν είναι πράγματα αντιφατικά ­ και οι πολίτες είναι πολίτες
και του έθνους και της Ένωσης.

Ο Ζακ Ντελόρ αναφέρθηκε εκτενώς στο εγχείρημα της διεύρυνσης και στα κριτήρια
που πρέπει να πρυτανεύσουν για την προσχώρηση μιας χώρας. Στο πλαίσιο αυτό,
έκανε λόγο για τα «αμοιβαία οφέλη», αφού η Ένωση δεν θέλει να είναι μια λέσχη
πλουσίων, αλλά μια κοινωνία αλληλεγγύης. Αντιστοίχως, έδωσε έμφαση στο
κριτήριο της δημοκρατίας ­ «ένα μέλος που παραβιάζει τα ανθρώπινα δικαιώματα
χάνει το δικαίωμα να είναι μέλος της οικογένειας», είπε ο πρώην πρόεδρος της
Κομισιόν και το ακροατήριο εξέλαβε την αναφορά αυτή ως «φωτογράφηση» της Τουρκίας.

Πάντως, ο Ζακ Ντελόρ δεν περιορίσθηκε στο «οραματικό» στοιχείο της Ευρώπης ­
και με αιχμές προς τους διαδόχους του περιέγραψε ένα θεσμικό σχήμα λειτουργίας
της Ένωσης, στο οποίο θα υπάρχει μια «διπλή νομιμότητα», από το Συμβούλιο και
το Ευρωκοινοβούλιο. Υποστήριξε επίσης πως οι χώρες που θέλουν να προχωρήσουν
στην ενοποιητική διαδικασία πρέπει να μπορούν να το πράξουν. «Η Ευρώπη είναι
αιώνια και αλλάζει συνέχεια», είπε ο γνωστός και ως «ψυχή» της ευρωπαϊκής ενοποίησης.

Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ

Ο Πρωθυπουργός, που πήρε τη σκυτάλη του «ευρωπαϊκού λόγου» στη συνέχεια,
εμφανίσθηκε ως προσγειωμένος, πλην αποφασισμένος, ευρωπαϊστής. Υπογράμμισε
έτσι πως στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής προσπάθειας «ο πολίτης κάθε χώρας θα έχει
στο ανεπτυγμένο σύνολο περισσότερες δυνατότητες και ευκαιρίες απ’ ό,τι έχει
σήμερα», αλλά τόνισε και ότι «χρειάζονται κοινωνικές αλλαγές, ότι θα πρέπει να
αντιμετωπισθούν αποτελεσματικά τα φαινόμενα ανεργίας και κοινωνικού αποκλεισμού».

Κάνοντας σαφές ότι η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας δεν είναι κάτι που μπορεί
να ανατραπεί, υποστήριξε πως τα ανεξέλεγκτα φαινόμενα που τη συνοδεύουν
μπορούν να αντιμετωπισθούν μόνον από την Ευρώπη ως σύνολο ­ και «τα κράτη-έθνη
της Ευρώπης μόνα τους δεν μπορούν». Αντιστοίχως, επεσήμανε πως το κράτος-έθνος
υποχωρεί, όπως υποχωρεί και το ενδιαφέρον του πολίτη για την κεντρική πολιτική
σκηνή, ενώ η εξουσία μεταφέρεται σε περισσότερα επίπεδα και κέντρα λήψης των
αποφάσεων. Και στο σημείο αυτό ο Κώστας Σημίτης τόνισε πως «απάντηση σε αυτά
τα προβλήματα δεν θα είναι προνόμιο μιας μόνο χώρας».