ΚΩΣΤΑΣ ΛΑΛΙΩΤΗΣ Συμμαχικές κυβερνήσεις από το 2000

Έχουν περάσει μερικά χρόνια από την εποχή που ο Κώστας Λαλιώτης προσδιόρισε
για λόγους που είναι εύκολα αναγνωρίσιμοι, ότι «το 2000 θα είναι 49 ετών».
Σήμερα, δύο χρόνια πριν από το 2000, είναι 47 ετών, και δηλώνει «πολύ
σοφότερος» για τους ανθρώπους. Μιλάει λίγο ­ ποτέ άλλωστε δεν μιλούσε πολύ ­
και δημόσια, ακόμη λιγότερο. Από την τελευταία του συνέντευξη έχουν περάσει
σχεδόν έξι μήνες, και όταν τού επισημαίνεται ως γεγονός, ζητάει κατανόηση,
διότι δεν του αρέσει να του λένε «ότι λύνει τη σιωπή του».

Προτιμάει να δηλώνει «παρών» κάθε στιγμή που θεωρεί ότι οι ευπαθείς ισορροπίες
στο ΠΑΣΟΚ διαταράσσονται ­ έτσι βγήκε τον περασμένο Μάιο και στήριξε τον Κώστα
Σημίτη, δηλώνοντας ότι είναι αναμφισβήτητος πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, προκαλώντας
τις έντονες αντιδράσεις της εσωκομματικής αντιπολίτευσης και των υποστηρικτών
τού Άκη Τσοχατζόπουλου. Οι επικρίσεις δεν τον αγγίζουν, υποστηρίζουν οι φίλοι
του ­ έχει άλλωστε ορκισμένους φίλους, όπως και εχθρούς. «Και δεν τον
αγγίζουν», όπως σημειώνει ένας από αυτούς, «γιατί ο Κώστας έχει συνείδηση της
παράταξης. Μην ξεχνάτε, είναι μαζί με τον Ά. Τσοχατζόπουλο η ιστορική ηγεσία
τού ΠΑΣΟΚ»…

Διατύπωσε πρώτος αυτός τη θεωρία του «2 συν 4» χρόνια στην εξουσία, και στη
σημερινή συνέντευξή του στα «ΝΕΑ» επιμένει σ’ αυτήν ­ τη θεωρεί «νικηφόρα για
το ΠΑΣΟΚ και ελπιδοφόρα για τη χώρα». Και αυτό παρά το γεγονός ότι διατυπώνει
συγκεκριμένη και σαφή πρόταση για συμμαχικές κυβερνήσεις με τα κόμματα της
Κεντροαριστεράς, προσδιορίζοντας ότι θεωρεί ως συνιστώσες αυτής της υπόθεσης
τον ΣΥΝ και το ΔΗΚΚΙ.

«Είναι μια πρόταση που έχω κάνει ήδη από το 1986», δηλώνει, για να μη θεωρηθεί
προφανώς ότι η πρότασή του έχει να κάνει με το δυσμενές για το ΠΑΣΟΚ εκλογικό
αποτέλεσμα των δημοτικών και νομαρχιακών εκλογών. Θα ήταν, άλλωστε, ένδειξη
ηττοπάθειας και δεν θέλει να δώσει τέτοια διάσταση στην πρότασή του.
Ξεκαθαρίζει μάλιστα ότι μιλάει για μετά το 2000, μετά τις εθνικές εκλογές, που
όπως πιστεύει θα τις κερδίσει το ΠΑΣΟΚ.

Θεωρεί «καμπανάκι» για το ΠΑΣΟΚ το «δυσμενές αποτέλεσμα» των δημοτικών και
νομαρχιακών εκλογών, αλλά επισημαίνει ότι «μπορεί σε μια μάχη να είχαμε
απώλειες δυνάμεων, αλλά δεν χάσαμε τον πόλεμο». Χαρακτηρίζει «ψήφο
διαμαρτυρίας» την επιλογή των πολιτών έναντι του ΠΑΣΟΚ και είναι ενδεικτικό
ότι την αποδίδει στις ίδιες αιτίες που την απέδωσε και ο Πρωθυπουργός Κ.
Σημίτης: δηλαδή στην «καθημερινότητα» του πολίτη, με αιχμή την ανεργία, την
υγεία, τις συγκοινωνίες, τις δημόσιες υπηρεσίες και την ποιότητα ζωής.
Παραδέχεται, πάντως, ότι η ψήφος αυτή συνδέεται και με τις επιλογές των
προσώπων, όπως επίσης και με τα πρόσωπα που εκπροσωπούν το ΠΑΣΟΚ τοπικά και με
τη γενικότερη συμπεριφορά και τη στάση τους.

Θέλει να πιστεύει ότι στο ΠΑΣΟΚ θα αξιοποιηθεί σωστά και το μήνυμα των
δημοτικών εκλογών και το πώς εξελίχθηκαν τα γεγονότα της περασμένης Τρίτης στη
Βουλή με την ψήφο εμπιστοσύνης. Είναι γνωστό ότι συνέβαλε και ο ίδιος
αποφασιστικά στην θετική για το ΠΑΣΟΚ κατάληξη αυτής της ιστορίας, που έφερε
τη χώρα στο χείλος δραματικών καταστάσεων. Και όσοι τον γνωρίζουν καλά,
διαπίστωναν την δυσφορία του στην Κεντρική Επιτροπή κάθε φορά που ανέβαιναν οι
τόνοι, ένθεν και ένθεν, φοβούμενος ίσως ότι το ενωτικό κλίμα που πήγε να
εδραιωθεί, θα καταστραφεί. Τελικά, όλα πήγαν καλά, υπήρξε και η συνάντηση Κ.
Σημίτη – Ά. Τσοχατζόπουλου, και ο ίδιος μπορεί τώρα να δηλώνει σίγουρος ότι
«αποτελεί κοινή πεποίθηση όλων μέσα στο ΠΑΣΟΚ ότι όλοι μαζί ενωμένοι θα
δώσουμε με σιγουριά και αισιοδοξία τις μάχες που έρχονται και κορυφώνονται
στις κρίσιμες αναμετρήσεις των ευρωεκλογών και των βουλευτικών εκλογών».

Τα έργα. Στοίχημα ζωής για τον υπουργό ΠΕΧΩΔΕ είναι το Μετρό της Αθήνας

Πέντε χρόνια υπουργός ΠΕΧΩΔΕ, μετράει κάθε ημέρα τον χρόνο του στην κλεψύδρα
των μεγάλων έργων. Θέλει να συνδέσει το όνομά του με έργα που θα μείνουν στην
ιστορία της χώρας και, εκτός απροόπτου, φαίνεται ότι θα το επιτύχει. Γι’ αυτό,
άλλωστε, υποστηρίζουν πολλοί ότι παραμένει σ΄ αυτό το ανθρωποβόρο υπουργείο,
παρά τις εισηγήσεις ακόμη και πολύ δικών του ανθρώπων «να τα παρατήσει» ή «να
αλλάξει πόστο». Είναι το στοίχημα της ζωής του, να κυλήσει το Μετρό στις ράγες
στα τέλη του 1999, και να προσγειωθεί το πρώτο αεροπλάνο στο αεροδρόμιο των
Σπάτων το 2001.

Πεισματάρης, σκληρός όταν πρέπει, κατηγορείται από όσους δεν τον συμπαθούν ως
μετρ στις παρασκηνιακές κινήσεις. Σίγουρα, πάντως, είναι μετρ στην
επικοινωνιακή πολιτική. Και βεβαίως διαθέτει και το χάρισμα τού να προβλέπει
σωστά τις εξελίξεις, «διαβάζοντας» τους πολιτικούς οιωνούς ­ τώρα η καινούργια
θεωρία που διατυπώνει έχει να κάνει με το εκκρεμές του «κοινωνικού κέντρου».
Που έως το 1996 κινιόταν προς την Κεντροαριστερά και τώρα, μετά τις δημοτικές,
άρχισε «αργόσυρτα» να μετακινείται προς την Κεντροδεξιά «σηματοδοτώντας την
απήχηση προσώπων της δημόσιας ζωής, όπως ο Δ. Αβραμόπουλος και ο Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος»…

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΕΧΩΔΕ θεωρεί ότι οι διαχωριστικές γραμμές του παρελθόντος «έχουν
μεταλλαχθεί, έχουν διαφοροποιηθεί, έχουν αρχίσει να σβήνουν». Αλλά
υποστηρίζει: «Αυτή βεβαίως η κατάσταση δεν ισοδυναμεί με αμνησία και με
λοβοτομή των πολιτών, γιατί ο ελληνικός λαός δεν ήταν και δεν πρόκειται να
γίνει λωτοφάγος».

Ο κ. Λαλιώτης πιστεύει ότι:

«Μετά το τέλος του υπαρκτού σοσιαλισμού και τη χρεοκοπία των μύθων της
παραδοσιακής Αριστεράς, μέσα στην παρακμή και την υποχώρηση του
νεοφιλελευθερισμού και μέσα στη γενική αφασία της κλασικής σοσιαλδημοκρατίας,
το λεγόμενο “κοινωνικό κέντρο» αναδεικνύεται ως ο ζωτικός και προνομιακός
χώρος αναφοράς όλων των κομμάτων».

Η άποψή του είναι ότι το «κοινωνικό κέντρο» δεν έχει ξεχωριστή πολιτική
έκφραση και ακολουθεί την κίνηση του εκκρεμούς, πότε προς τα αριστερά και πότε
προς τα δεξιά:

«Στην Ελλάδα το 1990 το εκκρεμές σταμάτησε συγκυριακά στην Κεντροδεξιά. Το
1993, το 1994 και το 1996 στράφηκε προς την Κεντροαριστερά και έδωσε τις
μεγάλες νίκες στο ΠΑΣΟΚ. Στις δημοτικές εκλογές του 1998 φαίνεται ότι άρχισε
αργόσυρτα να μετακινείται και πάλι προς τα κεντροδεξιά, σηματοδοτώντας την
απήχηση προσώπων της δημόσιας ζωής, όπως ο κ. Δ. Αβραμόπουλος και ο
Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος».

ΟΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΤΟ «ΠΑΣΟΚ του μέλλοντός μας» δηλώνει ο κ. Λαλιώτης «οφείλει να λύσει
ορισμένους λογαριασμούς με τον εαυτό του». Και προσδιορίζει ότι «οι
λογαριασμοί με τον “εαυτό του” αφορούν την ενότητά του, τη συσπείρωσή του και
την ενίσχυση των δεσμών με τις λαϊκές δυνάμεις. Οι λογαριασμοί του επίσης
αφορούν την εδραίωσή του στην κεντρική θέση του πολιτικού συστήματος και την
καταλυτική του συμβολή στον μονιμότερο προσανατολισμό του “κοινωνικού Κέντρου”
προς την Κεντροαριστερά».

Αρκεί αυτό; «Όχι» απαντάει ο κ. Λαλιώτης.

«Εκτός από αυτούς τους λογαριασμούς με τον “εαυτό του” το ΠΑΣΟΚ οφείλει να
δημιουργήσει μέσα από ένα γόνιμο και ανοικτό διάλογο σχέσεις εμπιστοσύνης,
αλληλεγγύης και θετικής συνεργασίας σε όλους τους τομείς και ταυτόχρονα
οφείλει να αναζητήσει τις δυνατότητες προγραμματικής σύγκλισης με τα άλλα
κόμματα της Κεντροαριστεράς και της Αριστεράς, με προοπτική και κυβερνητικής συνεργασίας».

Αφού επισημαίνει τι ακριβώς γίνεται σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, δηλώνει:

«Θαρρώ όμως ότι και στην Ελλάδα έχουν ωριμάσει οι συνθήκες να γίνουν οι
αναγκαίες υπερβάσεις και να δοθούν οι δυνατότητες για μια προγραμματική
σύγκλιση με μακρόπνοη αλληλεγγύη και προοπτική.

Κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι, όπως και στις άλλες χώρες, έτσι και
στην Ελλάδα το ρεύμα του Δημοκρατικού Σοσιαλισμού, το ρεύμα της δημοκρατικής
και προοδευτικής Κεντροαριστεράς, το ρεύμα μιας σκεπτόμενης και σύγχρονης
Αριστεράς, το ρεύμα μιας δημιουργικής και ριζοσπαστικής οικολογικής Αριστεράς
είχε και έχει πολλές πολιτικές και κοινωνικές συνιστώσες που κανένα κόμμα δεν
μπορεί να τις μονοπωλήσει ή να τις υποκαταστήσει στο σύνολό τους».

ΣΥΝ, ΔΗΚΚΙ, ΚΚΕ

Προσδιορίζει ότι στην υπόθεση αυτή «ο ΣΥΝ και το ΔΗΚΚΙ αποτελούν μικρότερες
αλλά υπαρκτές και αυτόνομες συνιστώσες, που η κάθε μία, μέσα από τη διαδρομή
και τη μετεξέλιξή της, οριοθετεί κάθε φορά την ιδιαιτερότητά της και τον δικό
της ζωτικό χώρο, αναζητώντας κάθε φορά προϋποθέσεις και εγγυήσεις για
ευρύτερες συνεργασίες».

Ο κ. Λαλιώτης αντίθετα πιστεύει ότι το ΚΚΕ «εκπροσωπεί μια παραδοσιακή
συνιστώσα αδύναμη να αντιμετωπίσει το “σοκ του μέλλοντος” που γι’ αυτό όλο και
περισσότερο βυθίζεται στη μακαριότητα των δογμάτων, στην άρνηση της ευρωπαϊκής
ολοκλήρωσης και σε μια “αυτοκαταστροφική” απομόνωση».

Μόνο τους άλλους αφορά αυτή η υπόθεση; «Όχι», είναι η απάντησή του. Αφορά και
το ΠΑΣΟΚ που «οφείλει να υπερβεί το μοντέλο της μονοκομματικής άσκησης της
εξουσίας με όλες τις συνεπακόλουθες αρνητικές συνέπειες τόσο της κυβερνητικής
αυθεντίας όσο και της “αλαζονικής” και “καθεστωτικής” συμπεριφοράς».

Επισημαίνει με έμφαση ότι η συνεργασία δεν μπορεί να είναι θολό και αόριστο
σύνθημα, ότι δεν μπορεί να έχει προαπαιτούμενα και επισημαίνει ­ προς κάθε
κατεύθυνση ­ ότι:

«Η συνεργασία και η προγραμματική σύγκλιση διαφορετικών πολιτικών δυνάμεων της
Κεντροαριστεράς για να είναι αξιόπιστη απαιτεί αναγνώριση και σεβασμό των
ιδιαιτεροτήτων και του ρόλου κάθε κόμματος. Απαιτεί ουσιαστικό και γόνιμο
διάλογο χωρίς προαπαιτούμενα και προσχηματικές αρνήσεις.

Η διακυβέρνηση κάθε χώρας απαιτεί συνεκτικό και ιεραρχημένο και αξιόπιστο
πρόγραμμα με σαφείς ιεραρχήσεις, απαιτεί συνασπισμό εξουσίας με συνοχή, ενεργό
στήριξη και δεδομένη αλληλεγγύη, απαιτεί ευρύτερες κοινωνικές συναινέσεις και
συμμετοχικό ρόλο των πολιτών. Τα παραδείγματα των άλλων χωρών είναι υπαρκτά
και ελκυστικά. Ας απαντήσουμε θετικά και χωρίς περιστροφές στις προκλήσεις της
εποχής μας».

ΤΑ «ΚΑΡΤΕΛ»

ΙΣΤΟΡΙΚΟ πολιτικό παράδοξο θεωρεί ο Κ. Λαλιώτης την «εκλεκτική» συνεργασία
ανάμεσα στη Ν.Δ. και στο ΚΚΕ και υποστηρίζει πως έχει «συγκολλητική ύλη το ότι
“ο σκοπός αγιάζει τα μέσα” και μοναδική επιδίωξη τη φθορά της κυβέρνησης. Αυτό
όμως το ετερόκλητο και παράδοξο “καρτέλ του όχι” αποτελεί ένα νέο δεδομένο
στην πολιτική ζωή από τις δημοτικές εκλογές του 1986».

Και προσθέτει: «Κατά τη γνώμη μου το μείζον πρόβλημα που ανέδειξαν αυτές οι
εκλογές είναι η αρνητική οροθέτηση των όμορων πολιτικών δυνάμεων ως προς το ΠΑΣΟΚ».

Ο Κ. Λαλιώτης σημειώνει ότι υπάρχουν «αρκετοί σταθμοί στην ιστορική έκβαση
αυτής της ετερόκλητης και παράδοξης στάσης του ΚΚΕ», υπενθυμίζοντας τα
συνθήματα «Τι Παπάγος, τι Πλαστήρας», «Τι Παπανδρέου, τι Μητσοτάκης», «Τι
Σημίτης, τι Καραμανλής».

Ενδιαφέρον έχει η αναφορά του στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ γι’ αυτό το θέμα (της
άρνησης δηλαδή των συνεργασιών από την Αριστερά): «Πολλοί στο ΠΑΣΟΚ προσπαθούν
με μια μονομερή λογική να ρίξουν το άδικο και την αποκλειστική ευθύνη στους
άλλους. Πιστεύω ότι έχει φτάσει η στιγμή μιας κριτικής θεώρησης και της δικής
μας στάσης που μέσα από μια στείρα μονοκομματική λογική έχει φτάσει στα όριά
της και σε ένα αδιέξοδο.

Η δική μου άποψη συνοψίζεται στη φράση “αν οι άλλοι έχουν άδικο, αυτό δεν
σημαίνει ότι έχουμε δίκιο εμείς”. Οφείλουμε να αναρωτηθούμε γιατί οι άλλοι
επιλέγουν μια τέτοια συμπεριφορά, μια ολομέτωπη πολιτική αντιπαράθεση και
συνολική άρνηση προς το ΠΑΣΟΚ σε όλα τα επίπεδα ­ κυβέρνηση, Τοπική
Αυτοδιοίκηση, συνεταιριστικό, συνδικαλιστικό κίνημα, κίνημα νέων, αγροτών, γυναικών».

ΟΙ ΕΚΛΟΓΕΣ

Ο Κ. Σημίτης. Ο Κ. Λαλιώτης συμφωνεί με τον Πρωθυπουργό για τις αιτίες της πτώσης του ΠΑΣΟΚ στις εκλογές

«ΜΗΝΥΜΑ προειδοποίησης», ένα «καμπανάκι» θεωρεί ο Κώστας Λαλιώτης για το ΠΑΣΟΚ
το αποτέλεσμα των εκλογών για την Αυτοδιοίκηση. Και ξεκαθαρίζει ότι το θεωρεί
«δυσμενές» και «κατώτερο των προσδοκιών μας».

«Οφείλουμε να το σεβαστούμε και να το αξιολογήσουμε και να προσαρμόσουμε τις
πολιτικές μας, να εντείνουμε τις προσπάθειές μας και την αποτελεσματικότητά μας.

Μπορεί σε μια μάχη να είχαμε απώλειες δυνάμεων, αλλά δεν χάσαμε τον πόλεμο,
γι’ αυτό οφείλουμε να αφυπνιστούμε και να προωθήσουμε το πρόγραμμά μας και τις
προτεραιότητές μας πιο γρήγορα και πιο αποφασιστικά».

Ο κ. Λαλιώτης υποστηρίζει ότι σε σχέση με τα ποσοστά του 1994 ή τις εθνικές
εκλογές του 1996 το ΠΑΣΟΚ είχε «μία μικρή αλλά αισθητή μείωση των δυνάμεών
του, περίπου 2-2,5 ποσοστιαίες μονάδες».

Ενδιαφέρον παρουσιάζει η εκτίμησή του για το αποτέλεσμα:

«Η διαφορά αυτή συνδέεται με μία ψήφο διαμαρτυρίας των πολιτών, ως προς
κρίσιμους τομείς της κυβερνητικής πολιτικής, που αφορούν τη ζωή και την
καθημερινότητα του πολίτη, με αιχμή την αντιμετώπιση της ανεργίας, τα δίκτυα
της υγείας και της πρόνοιας, την προσφορά αξιόπιστων υπηρεσιών στις
συγκοινωνίες και τις δημόσιες υπηρεσίες, στις παρεμβάσεις για την αναβάθμιση
της ποιότητας ζωής. Συνδέεται, επίσης, κατά περιοχές, με μία ψήφο
διαμαρτυρίας, ως προς τις επιλογές των προσώπων και ως προς τα πρόσωπα που
εκπροσωπούν το ΠΑΣΟΚ, τοπικά και με τη στάση, τη συμπεριφορά τους, την πράξη ή
την απραξία τους δεν συσπειρώνουν και δεν εμπνέουν τους πολίτες, αλλά αντίθετα
τους απωθούν.

Τέλος, η μείωση των δυνάμεων έχει καθοριστική σχέση με τον κατακερματισμό και
τη διάσπαση του ΠΑΣΟΚ σε ορισμένες περιοχές».

ΔΕΝ ΕΙΣΕΠΡΑΞΕ η Ν.Δ. την φθορά του ΠΑΣΟΚ υποστηρίζει ο Κώστας Λαλιώτης και
δηλώνει ότι η άνοδός της οφείλεται στον «αρραβώνα» Ν.Δ. – Πολιτικής Άνοιξης.

«Η Ν.Δ. είχε μια οριακή άνοδο, περίπου 2,5% που συναρτάται κυρίως με την
ενίσχυση της δύναμης και του ρεύματος της ΠΟΛ.ΑΝ. Φαίνεται ότι οι δημοτικές
εκλογές ήταν η πράξη του “αρραβώνα” ανάμεσα στις ηγεσίες της Ν.Δ. και της ΠΟΛ.
ΑΝ., που κάποιοι φροντίζουν να μετεξελιχθεί σε “γάμο”, σε επιστροφή και
συμβίωση όλων στην ίδια στέγη, στο ίδιο κόμμα. Βεβαίως, ένας τέτοιος γάμος θα
περάσει μέσα από το “ναι” ή το “όχι” του κ. Μητσοτάκη, που με το “όχι” του
μπορεί να ετοιμάζει και εκπλήξεις».

ΤΑ ΑΛΛΑ ΚΟΜΜΑΤΑ

Για τα τρία μικρότερα κόμματα της αντιπολίτευσης, σημειώνει ότι κατέγραψαν τις
δυνάμεις τους «με οριακές διακυμάνσεις» και ότι τα αποτελέσματα «απέχουν πολύ
από τους εκλογικούς στόχους, τις εκτιμήσεις και τις προσδοκίες των ηγετών
τους». Υποστηρίζει επίσης:

«Τα μηνύματα του ΚΚΕ για “αντεπίθεση” και του ΔΗΚΚΙ για “αντίσταση” στην
κυβερνητική πολιτική του ΠΑΣΟΚ, η πρόταση του ΣΥΝ για απόρριψή της, είναι
σαφές ότι δεν έπεισαν τον λαό και δεν είχαν ανταπόκριση. Επίσης καταγράφεται
ως αδυναμία των συγκεκριμένων κομμάτων να εμπνεύσουν και να πείσουν τους
δύσπιστους αλλά και απαιτητικούς πολίτες, κυρίως του λευκού και του άκυρου και
δευτερευόντως της αποχής. Τα αυξημένα ποσοστά του λευκού, του άκυρου και της
αποχής είναι ψήφος με νόημα και σημασία για το ΠΑΣΟΚ. Κάποιοι πολίτες φωνάζουν
“εδώ είμαστε, σε άλλες αναμετρήσεις σάς στηρίξαμε, τώρα πρέπει να μας πείσετε,
πρέπει να μας συγκινήσετε και να μας εμπνεύσετε”. Για το ΠΑΣΟΚ η φωνή αυτών
των πολιτών είναι μια πρόκληση, μια πρόσκληση, ένα μεγάλο στοίχημα». Και προσθέτει:

«Το ΠΑΣΟΚ οφείλει να αφυπνιστεί και να ενεργοποιήσει τα αντανακλαστικά του,
γιατί στην πολιτική τίποτε δεν είναι δεδομένο με κληρονομικό δικαίωμα, αλλά
μια διαρκής κατάκτηση, γιατί οι πάντες και τα πάντα κρίνονται κάθε στιγμή».