Θύματα συζυγικής βίας

Ποτέ δεν θα μπορούσε κανείς να φανταστεί ότι στη Γαλλία, κοιτίδα του
Διαφωτισμού και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, το φαινόμενο θα έπαιρνε τέτοιες
διαστάσεις: και όμως, 400 γυναίκες πεθαίνουν κάθε χρόνο, θύματα της συζυγικής
βίας ­ πάνω από μία την ημέρα!

Μόνιμος φόβος. Η κακοποιημένη γυναίκα ζει σ’ έναν κόσμο σιωπής, φόβου, ντροπής και ταπείνωσης

ΕΝΑΣ κόσμος σιωπής, φόβου, ντροπής και ταπείνωσης. Αυτός είναι ο κόσμος των 2
– 3 εκατομμυρίων Γαλλίδων, που ­ σύμφωνα με τις εκτιμήσεις ­ κακοποιούνται
συστηματικά από τους συντρόφους τους. Αριθμός τρομακτικός, εφόσον αναλογεί στο
5% του γαλλικού πληθυσμού. Η κακοποιημένη γυναίκα προέρχεται από κάθε
κοινωνική τάξη. Μπορεί να είναι οποιαδήποτε: γειτόνισσα, συνάδελφος, γνωστή,
φίλη. Εκείνη που κανείς δεν μπορεί να φανταστεί ότι ζει έναν καθημερινό τρόμο.
Εκείνη που γνωρίζει ότι ο βασανιστής της ζει μαζί της, στο ίδιο της το σπίτι.
Εκείνη που δεν παραπονιέται ποτέ, αλλά επιστρέφει τη Δευτέρα στη δουλειά της
με μελανιές στο πρόσωπο ή τα μπράτσα και διατείνεται ότι έπεσε και κτύπησε
στην μπανιέρα. Και το χειρότερο είναι ότι όλοι την πιστεύουν. Το ψέμα
ρουφιέται. Εκλαμβάνεται από τους μεν ως αλήθεια και γίνεται αποδεκτό, από τους
δε για να αποφύγουν να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα.

ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΠΡΟΤΥΠΟ

Δεν υπάρχει πρότυπο κακοποιημένης γυναίκας. Η Βιβιάν Μονιέ, διευθύντρια της
οργάνωσης SOS Αλληλεγγύη Γυναικών, έχει διαπιστώσει από την πείρα της ότι αυτό
το φαινόμενο πλήττει κυρίως τις γυναίκες ηλικίας 30-40 χρόνων, από τις οποίες
το 73% είναι Γαλλίδες και το 27% ξένες. Εκείνες που καταφεύγουν στην αστυνομία
προέρχονται τις περισσότερες φορές από τα μη προνομιούχα στρώματα. Οι άλλες,
που προέρχονται από εύπορες οικογένειες, είναι λιγότερο ορατές. Αλλά στην
κακοποίηση επικρατεί ισότητα. Το επιβεβαιώνει η προέλευση των ανδρών που
καταγγέλλονται από τις συζύγους τους ή το περιβάλλον τους και αποδεικνύει ότι
εργάτες και στελέχη επιχειρήσεων και, μάλιστα ανώτερα, συναγωνίζονται σε
συζυγική βία.

Ο άνδρας που εκδηλώνει τη βιαιότητά του στο σπίτι του, είναι τις περισσότερες
φορές ένας κοινός άνθρωπος. Το βασικό πρόβλημά του είναι η μόνιμη ανασφάλειά
του στο συναισθηματικό πεδίο, που αγγίζει συχνά τα όρια της παθολογίας. Η
αγωνία του μήπως χάσει τη γυναίκα του ή τη σύντροφό του τον εξωθεί στο να
θέλει να την κατέχει ολόκληρη και η παραμικρή αντίρρηση εκλαμβάνεται ως επίθεση.

Η βία που ασκεί έχει αποτέλεσμα γι’ αυτόν, εφόσον τού επιτρέπει να θέτει την
γυναίκα υπό τον έλεγχό του. Πολλοί είναι οι παράγοντες που οδηγούν στη βία:
μια εγκυμοσύνη, μια οικογενειακή κρίση, ένας θάνατος, μια απόλυση. Ακόμα και
ορισμένες αθλητικές εκδηλώσεις μπορεί να γίνουν το πρόσχημα για την διοχέτευση
της βιαιότητας. Το αλκοόλ είναι ένα επιβαρυντικό στοιχείο: το 25% των ανδρών
που κακοποιούν τις γυναίκες τους, πίνουν ­ τις περισσότερες φορές πολύ. Ένας
βίαιος άνδρας θα παραμείνει βίαιος με κάθε νέα σύντροφο που θα συναντήσει στη
ζωή του, αν δεν του δοθεί η ευκαιρία να αναθεωρήσει την αντίληψή του περί της
σχέσης άνδρα – γυναίκας.

Θύμα… αγάπης. Τα τραύματα στα πόδια θα σβήσουν. Στην ψυχή όμως, ποτέ

Η ΠΙΕΣΗ που ασκεί το οικογενειακό περιβάλλον σε μια κακοποιημένη γυναίκα είναι
τόσο μεγάλη, που την αναγκάζει να μην καταθέσει μήνυση εναντίον τού συζύγου
της. Από τις 150.000 καταγγελίες στην αστυνομία, μόνο οι 8.800 θα καταλήξουν
σε μήνυση. Έτσι, απομένει η φυγή και η κακοποιημένη γυναίκα εγκαταλείπει το
σπίτι, μόνη ή με τα παιδιά της. Οι γαλλικές οργανώσεις που ασχολούνται με το
πρόβλημα παίζουν σημαντικό ρόλο. Ακούν, συμβουλεύουν, προσανατολίζουν και
βοηθούν τις γυναίκες να βρουν μια θέση σε εστίες κακοποιημένων γυναικών,
δίνοντάς τους τον χρόνο να σκεφτούν τη, συχνά αβέβαιη, κατάστασή τους.

«Κυρίως, αποφεύγουν να κρίνουν τον σύζυγό τους», εξηγεί η Βιβιάν Μονιέ. «Μια
κακοποιημένη γυναίκα ζει μέσα στη σύγχυση, αισθάνεται κατά βάθος υπεύθυνη γι’
αυτή την κατάσταση και συνεχίζει να ελπίζει ότι ο σύντροφός της θα βελτιωθεί».

Έπειτα από αίτημα των γαλλικών γυναικείων οργανώσεων, διεξάγεται μια έρευνα σε
εθνικό επίπεδο για την οικογενειακή βία. Η έρευνα αυτή θα οδηγήσει στην πλήρη
εκτίμηση του φαινομένου, στην καλύτερη κατανόηση των μηχανισμών της βίας και
στην υιοθέτηση των κατάλληλων μέτρων πρόληψης. Τα αποτελέσματά της δεν θα
γίνουν γνωστά πριν από το τέλος του 1999. Μέχρι τότε άλλες 500 γυναίκες θα
χάσουν τη ζωή τους από το βαρύ χέρι του συντρόφου τους. Μέσα στην αδιαφορία
και τη σιωπή.