Άγνωστοι μεταξύ τους διατηρούν τον ιερό μύθο…

Ο ΧΡΟΝΟΣ εδώ κυλάει αργά. Τοπίο, κτίσματα και άνθρωποι δένουν απόλυτα.
Αλληλοσυμπληρώνονται αιώνες τώρα, δημιουργώντας τον δικό τους κόσμο. Ο Συμεών
από το Περού. Ο Θεοτόκης από τη Γαλλία, ο Χριστόδουλος από την Εύβοια, ο
Ιερόθεος από το Ναύπλιο, ο Μωυσής από τα Εξάρχεια βρήκαν κοινό σημείο την
αναζήτηση της αλήθειας. Άγνωστοι μεταξύ τους, κατάφεραν να συνυπάρχουν στο
Άγιον Όρος και να πορεύονται, ταπεινοί δούλοι του Θεού, τον δικό τους δρόμο.

Την ίδια στιγμή ο Ελιάν από την Αλβανία, ο Γιώργος από τη Ρωσία, ο Ίων από
τη Χαλκιδική, ο μάστρο Νικόλας, ο Γιάννης, ο γιατρός, ο αστυνόμος, ο
ταχυδρόμος, οι τελωνειακοί, οι «κοσμικοί» ακολουθούν τη δική τους ζωή
προσαρμοσμένη στα πλαίσια των κανόνων που έχει επιβάλει η Ιερά Επιστασία. Και
κοντά σ’ αυτούς, οι εκατοντάδες επισκέπτες που τηρούν με αυστηρότητα τους
όρους φιλοξενίας χωρίς κανείς να διανοηθεί ή να θέλει να αλλάξει κάτι.
Μοναχοί, κοσμικοί εργάτες, αλλά και επισκέπτες χρόνια τώρα κινούνται στο
«Περιβόλι της Παναγιάς» χωρίς να αλλάξουν το παραμικρό. Ο καθένας με τον τρόπο
του συμμετέχει ώστε να διατηρηθεί ο μύθος, να διατηρηθεί το άβατο, παρά τις
αντιδράσεις, να προστατευθεί η ηρεμία ανθρώπων και τοπίου.

Οι 20 μονές, οι οποίες άρχισαν να κτίζονται από τον όγδοο αιώνα. Παράλληλα,
οι σκήτες (μικρά κοινόβια εκτός μονών), τα κελιά (μικρά σπίτια), όπου ζουν
μόνοι τους οι μοναχοί αυτοσυντηρούμενοι, είναι τα κτίρια που έχουν απλωθεί σε
όλο το Άθως. Σ’ αυτά ζουν περίπου 1.650 μοναχοί από όλον το κόσμο, οι οποίοι
ακολουθούν το Παλαιό Ημερολόγιο, την βυζαντινή ώρα (όταν δύει ο ήλιος είναι
μεσάνυχτα), τις συχνές ακολουθίες, τη δική τους διατροφή (δεν τρώνε ποτέ κρέας).

Ο καθένας έχει τον δικό του ρόλο ­ διακονήματα με τα οποία συντηρούνται οι
μονές. Ο αρχοντάρης (υπεύθυνος για τη φιλοξενία), ο κηπουρός, ο αγιογράφος, ο
ξυλουργός, ο μάγειρας, ο φούρναρης είναι από τα επαγγέλματα που είναι
απαραίτητα. Εκτός από αυτά όμως, υπάρχουν και οι μοναχοί που ζουν στα κελιά
τους και ασχολούνται επ’ αμοιβή με το εργόχειρο, τα ξυλόγλυπτα, το λιβάνι, την αγιογραφία.

Όλοι ακολουθούν το ίδιο ωράριο. Εγερτήριο δύο μετά τα μεσάνυχτα, στη
Λειτουργία. Λίγη ξεκούραση και ξανά από την αρχή Λειτουργίες, διακονήματα,
προσευχή. Μέχρι τις οκτώ το βράδυ. Κάθε ημέρα το ίδιο ωράριο. Μονοτονία; Όχι
βέβαια. Όπως λένε και οι κοσμικοί ίδιο ωράριο ακολουθούν.

Αποφεύγουν να ασχολούνται με το τι γίνεται στον έξω κόσμο. Άλλωστε,
ελάχιστοι είναι αυτοί που ακούν ραδιόφωνο. Για τηλεόραση ούτε λόγος.
Απαγορεύεται αυστηρώς.

Στις Καρυές. Μοναχοί και πολίτες κινούνται στους δρόμους της πρωτεύουσας του Αγίου Όρους όλη την ημέρα. Με τη δύση του ηλίου σταματάει κάθε κίνηση. Ο καθένας αποτραβιέται στο κελί του και προσεύχεται

Ο ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟΣ αριθμός μοναχών στο Άγιον Όρος ήταν στις αρχές του 1900, όπου
έφταναν περίπου τις 10.000. Το 1970 ο αριθμός τους δεν ξεπερνά τους 1.000. Το
1971 στους μοναχούς προστίθεται ένας. Από τότε προστέθηκαν πολλοί. Σήμερα
φτάνουν τους 1.650, από τους οποίους 100 Ρώσοι, 20 Βούλγαροι, 30 Σέρβοι, 50
Ρουμάνοι, 50 από διάφορες χώρες τις Ευρώπης, 20 από την Αμερική, 10 Κύπριοι
και 10 από διάφορες άλλες χώρες του κόσμου. Οι υπόλοιποι είναι Έλληνες,
άνθρωποι κυρίως μορφωμένοι και σε σχετικά μικρές ηλικίες.

Τα έσοδα των Μονών προέρχονται από την ξύλευση του δάσους, τα μετόχια του
Αγίου Όρους στην Χαλκιδική τα οποία απαλλοτριώθηκαν το 1924 και έκτοτε κάθε
Μονή εισπράττει από το κράτος τα μετοχικά μισθώματα και από τα ακίνητα που
έχουν σε διάφορες περιοχές.

Τα τελευταία χρόνια όλες οι Μονές άρχισαν εργασίες αναστηλώσεων τμημάτων των
μοναστηριών που έχουν εγκαταλειφθεί. Για την εκτέλεση των εργασιών
απασχολούνταqι πέραν των Ελλήνων εργατών και πάρα πολλοί Αλβανοί και Πόντιοι,
γεγονός που προκαλεί κάποιες τριβές. Παρ’ όλα αυτά ακόμη και οι ξένοι
ακολουθούν αυστηρά τα ωράρια που έχει επιβάλει η Επιστασία.

Απόλυτη ηρεμία. Ο χρόνος κυλάει αργά στο Άγιον Όρος. Οι μοναχοί δεν βιάζονται. Έχουν μάθει καλά πως δεν πρέπει ν’ άγχονται. Υπάρχει χρόνος για όλα. Η ημέρα γίνεται «αιώνας αλλά και ένα λεπτό!»

Ενώ μέχρι πριν από δύο χρόνια όλα ήταν εύκολα για να επισκεφθεί κάποιος το
Άγιον Όρος, τώρα όλα περνούν από το γραφείο, που είναι στην Ουρανούπολη, όπου
δίνονται τα «διαμονητήρια» για συγκεκριμένη Μονή παρουσία αστυνομικού, ο
οποίος ελέγχει τα πάντα. Έλεγχοι γίνονται και από τελωνειακούς, ενώ άνδρες του
Λιμενικού περιπολούν συνεχώς προκειμένου να μην επιτρέψουν την πρόσβαση σε
άτομα που δεν ακολουθούν την διαδικασία που έχει επιβληθεί από τους υπευθύνους.

Φροντίζει για την εμφάνιση των μοναχών. Μέχρι τα εβδομήντα του ήταν ένας απλός πιστός. Από τότε που πέθανε η γυναίκα του, ακολούθησε τον δικό του δρόμο που τον έφερε στο Άγιον Όρος

ΑΝΕΒΑΙΝΟΝΤΑΣ τις ξύλινες σκάλες της Μονής Κουτλουμουσίου που οδηγούν στον
ξενώνα, σ’ ένα μικρό δωμάτιο ένας 80άρης γέρος, ο πατέρας Κοσμάς, είναι ένας
από τους πλέον νέους μοναχούς. Είναι ο ράφτης που κάθεται με την μεζούρα στις
πλάτες και ράβει χωρίς να σηκώσει κεφάλι. Φτιάχνει ράσα, στενεύει παντελόνια
και περιμένει.Τι; Να πάει κοντά στη γυναίκα του.

«Πριν από εννέα χρόνια η γυναίκα μου έφυγε για την άλλη ζωή. Τώρα εγώ περιμένω
να πάω κοντά της», λέει. Έχει παιδιά και εγγόνια, όμως όπως έχει διαπιστώσει
αυτά τα χρόνια το Άγιον Όρος είναι κάτι που τον γεμίζει. Που τον φέρνει
συνεχώς σε επαφή με άλλους ανθρώπους. Παρά τα χρόνια του δουλεύει συνέχεια.
Και έχει πάντα δουλειά. «Δεν μπορούν όλοι οι μοναχοί να ράβουν».

Δεν αισθάνεται ιδιαίτερα πνευματικός άνθρωπος και ούτε θέλει τίτλους. Αυτό που
θέλει είναι να περάσει τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής του ήρεμα και ταπεινά.

ΤΟ ΚΕΛΙ του δεν θυμίζει σε τίποτε αυτά των παλαιών μοναχών. Είναι ένα σύγχρονο
σπίτι. Ο ίδιος πάντοτε χαμογελαστός και ήρεμος είναι έτοιμος να μιλήσει, να
συμβουλεύσει, να παρηγορήσει. Απλός στις εκφράσεις και τους τρόπους, ο πατέρας
Μωυσής είναι από τις πλέον γνωστές μορφές του Αγίου Όρους.

Αν και σχετικά μικρός στην ηλικία, είναι 46 χρόνων, θεωρείται από τους
πολυγραφότατους μοναχούς, με σύγχρονο λόγο και άποψη.

«Ήρθα στο Άγιον Όρος για να πεθάνω. Είχα ένα σοβαρό πρόβλημα υγείας. Εδώ για
πρώτη φορά είδα ανθρώπους χαρούμενους. Να χαμογελάνε. Μου έκαναν εντύπωση»,
λέει. Γι’ αυτόν εκείνη η επίσκεψη του 1972 ήταν ο πιο σημαντικός σταθμός στη
ζωή του. Ήταν πρώτη φορά που ερχόταν σε επαφή με το συγκεκριμένο περιβάλλον.
Ως μαθητής στο Γυμνάσιο του Βύρωνα, κατά καιρούς, άλλαζε συχνά τις προτιμήσεις
ως προς την επαγγελματική του αποκατάσταση. Στην αρχή ήθελε να γίνει ιερέας.
Μετά φιλόλογος, μετά γιατρός. Τελικά, εργάστηκε ως λογιστής.

ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΥΓΕΙΑΣ

Η εργασία αυτή δεν κράτησε πολύ. Ένα πρόβλημα υγείας τον ανάγκασε να τα
εγκαταλείψει. Το 1985 βρέθηκε στη Μονή Σίμωνος Πέτρας. Άρχισε, σιγά σιγά, να
συνέρχεται. Όμως, το πρόβλημα δεν τον άφησε.

Έτσι πριν από λίγο καιρό πήγε στην Αμερική και υπεβλήθη σε μεταμόσχευση
ήπατος. Σήμερα δηλώνει μια χαρά και συνεχίζει το δύσκολο έργο της «αναζήτησης
της αλήθειας»…

Κάποια στιγμή εγκατέλειψε τη ζωή του Κοινοβίου και εγκαταστάθηκε στο κελί του
με έναν ακόμη μοναχό. Νηστεία, προσευχή, συγγραφή βιβλίων, άρθρα, διαλέξεις.
Μαγειρεύει, πλένει τα ρούχα του, φροντίζει για τα πάντα, χαμοχελώντας συνεχώς.
«Εμείς είμαστε μοναχοί, αλλά δεν νιώθουμε μοναξιά. Αντίθετα εσείς οι κοσμικοί,
ενώ κυκλοφορείτε μέσα στον κόσμο, έρχεστε συχνά σ’ επαφή με δεκάδες άτομα,
είστε τελικά πολύ μόνοι», υποστηρίζει έτοιμος να συζητήσει και γι’ αυτό.
Άλλωστε, έγινε γνωστός από το βιβλίο του «Η κοινωνία της έρημου και η ερημιά
των πόλεων»…

Αν και πάρα πολλές φορές του ζητήθηκαν, ως ένας από τους πιο προσιτούς
μοναχούς, να εξηγήσει τη ζωή στο Άγιον Όρος δεν κουράζεται 15 χρόνια τώρα να
επαναλαμβάνει τα ίδια.

«Το Άγιον Όρος δεν είναι αυτό που φαίνεται. Είναι αυτό που δεν μπορείς να
δεις. Είναι, για παράδειγμα, ο καθηγητής Πανεπιστημίου που ήρθε και εδώ και
δυο χρόνια πλένει συνεχώς πιάτα. Είναι αυτή η ταπείνωση ενώπιον Θεού και
ανθρώπων, που έξω από ‘δώ δεν υπάρχει. Το αντίθετο υπάρχει: έπαρση και εγωισμός».

Ο ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ

Μιλάει για τον τρόπο ζωής, ο οποίος βοηθάει πολλούς. «Δεν είναι τυχαίο ότι το
Όρος έχει αναδείξει 330 αγίους», λέει. Όσο για τον άνθρωπο της πόλης, εκτιμά
ότι έχει πάρει ό,τι πιο κακό από τον τρόπο ζωής της Δύσης.

Λέει απλά πράγματα: «Ο σύγχρονος άνθρωπος ποτέ δεν ησυχάζει. Παίρνει και
δεύτερο αυτοκίνητο, παίρνει σπίτι, εξοχικό, κότερα και συνεχώς αναζητεί. Όλα
χρειάζονται, αλλά χρειάζεται μέτρο. Ο μοναχός απορρίπτει τα περιττά. Και αυτό
είναι πολύ σημαντικό. Μοναχός ακτήμων, αετός υψιπέτης»…

Πέρασαν σχεδόν 25 χρόνια από τότε που πήγε στο Άγιον Όρος. Για τους απλούς
ανθρώπους είναι μια ζωή, για τον ίδιο είναι σαν να πέρασαν 25 χρόνια. «Δεν
υπάρχει μονοτονία. Η κάθε μέρα είναι πολύ μικρή για να προλάβει ο μοναχός να
κάνει αυτά που θέλει»… Για το θέμα κατάργησης, όπως και όλοι οι μοναχοί,
είναι ξεκάθαρος: «Αν θέλουν να καταστρέψουν το Άγιον Όρος να κάνουν δύο
πράγματα: να ενωθεί η περιοχή με τον έξω κόσμο με δρόμο και να επιτραπεί η
είσοδος στις γυναίκες. Όσοι είμαστε εδώ δεν μισούμε τις γυναίκες, άλλωστε το
Όρος είναι αφιερωμένο στην Παναγία»…

Ο Μωυσής. Είναι από τους πολυγραφότερους μοναχούς του Αγίου Όρους. Ζει στο κελί του, κοντά στις Καρυές. Πήγε στον Άθω για να περάσει τις τελευταίες ημέρες της ζωής του. Τα χρόνια πέρασαν, ξεπέρασε το πρόβλημα υγείας και σήμερα χαίρεται τη «ζωή κοντά στην αλήθεια»

ΝΥΧΤΩΝΕΙ στο κελί τού πατέρα Μωυσή. Ο δρόμος, όλο λάσπες, οδηγεί προς την
Πλατεία των Καρυών. Ανάβει την γκαζόλαμπα. Κάθεται στο μεγάλο ξύλινο γραφείο
του να γράψει το νέο του βιβλίο.

Μέχρι σήμερα έχει γράψει 24 και όλα είχαν απήχηση. Άλλωστε, είναι από τους
λίγους μοναχούς που προσέχει την εμφάνιση. Όταν έξω σκοτινειάσει για τα καλά
θα κλειστεί στο δωμάτιό του. Θα προσευχηθεί, όπως πάντα. Θα ευχαριστήσει τον
Θεό που κύλησε ήρεμα η ημέρα του. Και ας μην πρόλαβε να κάνει όσα ήθελε…

Αν και με πρόβλημα υγείας επιμένει ότι ο μοναχός πρέπει να είναι λιτοδίαιτος,
ώστε να μπορεί να αφιερώνεται σ’ αυτό που κάνει. Χόρτα, ψάρια και φρούτα είναι
αρκετά για τη διατροφή του.