ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Περί αξιών. Δηλαδή;

Προ ημερών ο κύριος Πρωθυπουργός αναφέρθηκε στις αξίες και στη συνοχή της
κοινωνίας μας. Αλλά για ποιες αξίες πρόκειται; Και για ποια συνοχή; Δεν θα
επιχειρήσω μια «φιλοσοφική» διαπραγμάτευση του προβλήματος. (Ο κύριος
Πρωθυπουργός, εξάλλου, έθιξε εν παρόδω το ζήτημα).

Θα περιορισθώ απλώς στην καταγραφή ορισμένων δεδομένων, τα οποία
συγκεκριμενοποιούν τις κυρίαρχες αξίες αφενός και το διευρυνόμενο κοινωνικό
χάσμα αφετέρου.

Λοιπόν: Από Θεού άρξασθαι! Οι Άγιοι Πατέρες της Ορθόδοξης Εκκλησίας μάς έχουν
συνηθίσει τούς Έλληνες σε ατέλειωτες και λίαν χριστιανικές βυζαντινοπρεπείς
διαμάχες όχι βέβαια για το Τρισυπόστατον, αλλά για τα οφίκια και για το χρήμα.
Και όταν ως συνέπεια των ενδο-κληρικών αντιθέσεων άνοιξε η καταπακτή των
σκανδάλων (π.χ. 500.000 δολάρια μίζα για αξιοποίηση οικοπέδου κλπ.), ο
Προκαθήμενος και οι συν αυτώ έσπευσαν να την κλείσουν. Τέσσερα δισ. λόγω
«ανιδιοτελούς ολιγωρίας!!» σβήστηκαν με μια συγγνώμη! Αυτή είναι η μία όψη. Η
άλλη: ο Αρχιεπίσκοπος ζητεί από την κυβέρνηση την επιστροφή και τον
αποχαρακτηρισμό μεγάλων δασικών εκτάσεων, φοροαπαλλαγές και, άκουσον άκουσον,
πριμ παραγωγικότητας!

Και τώρα: από τους Αγίους Πατέρες, στους Πατέρες του Έθνους. Ως άλλοι 300,
φυλάγουν νυχθημερόν Θερμοπύλες! Φύλακες του Έθνους, υπόκεινται μονίμως εις
κίνδυνον και μοχθούν προς σωτηρίαν μας αενάως! Δικαίως συνεπώς, εις εποχήν
λιτότητος και καθηλώσεως των μισθών και των ημερομισθίων (αλλά όχι και του
τιμαρίθμου!) απεφάσισαν να διπλασιάσουν την αποζημίωσή τους (από 800.000 σε
1.410.000) και επιπλέον να ζητήσουν και τα αναδρομικά.

Και τώρα οι αδέκαστοι λειτουργοί της Θέμιδος: ερμηνεύουν τους νόμους, δικάζουν
και αποφασίζουν υπεράνω σκοπιμοτήτων και συμφερόντων. Με απόλυτη ελευθερία της
βουλήσεως, απεφάσισαν και αυτοί να διπλασιάσουν τις απολαβές τους και να
ζητήσουν και τα αναδρομικά.

Έπονται οι άλλοι φύλακες του νόμου: οι αστυνομικοί. Τελευταία όλο και
βλέπουμε, ακούμε και διαβάζουμε για διαφθορά, για καταγγελίες στελεχών της
Αστυνομίας ότι «όποιος αστυνομικός δεν μετέχει σε κύκλωμα δεν έχει προοπτική
στο Σώμα», διαβάζουμε για συμμετοχή αστυνομικών σε κυκλώματα εγκληματικότητας,
ληστείας, πορνείας, για εννέα αστυνομικούς που οδηγήθηκαν στον εισαγγελέα για
μαστροπεία, για εμπλοκή σε κυκλώματα ναρκωτικών κ.λπ. Και τελευταία:
υπηρεσιακά περίστροφα, διαθέτοντα προφανώς ελεύθερη βούληση, εκπυρσοκροτούν με
δική τους πρωτοβουλία, ενώ οι σφαίρες άλλοτε κατευθύνονται προς την κοιλίαν
διαδηλωτών και άλλοτε στο κεφάλι αθώων. Η κοινωνία, έγραφε ο Βίκτωρ Ουγκώ,
περιφρονεί δύο κατηγορίες ανθρώπων: «Τους προσβάλλοντας αυτήν και τους
φυλάττοντας αυτήν».

Αλλά καιρός να περάσουμε από το «εποικοδόμημα» στα θεμέλια της αγοραίας
κοινωνίας μας. Χάριν της ανάπτυξης και της ΟΝΕ, οι εργαζόμενοι διανύουν ήδη
έναν δεκαπενταετή πολικό χειμώνα λιτότητας! Έστω! Αλλά ό,τι χάνουν αυτοί
πέφτει στον Καιάδα και χάνεται; Κατά τις εφημερίδες (φιλοκυβερνητικές και μη),
τα τελευταία χρόνια παρατηρείται σχεδόν αλματώδης αύξηση των κερδών των
μεγαλεμπόρων, των Τραπεζών και των βιομηχανιών. Έτσι ο διοικητής της Τραπέζης
της Ελλάδος κ. Παπαδήμος προέβη εσχάτως εις δύο ενεργείας. Πρώτον, εξαπελύσεν
μύδρους εναντίον του υπουργείου Οικονομικών, διότι έδωσε κάποιες αυξήσεις
(ποιες και σε ποιους) και δεύτερον, απεφάσισε να αυξήσει τη μηνιαία του
αποζημίωση από 3.800.000 σε 5.700.000 δραχμές. Και δοθέντος ότι «η ζήλεια
είναι ψώρα», ακολούθησαν ο διοικητής της Εθνικής (6.300.000 μηνιαίως) και ο
της Εμπορικής (5.100.000 μηνιαίως). Ζούμε σε ελεύθερη οικονομία. Και αν 2,2
εκατομμύρια Έλληνες «ζουν» με μέσο εισόδημα 67.940 δραχμές, καλά να πάθουν. Ας
γίνονταν τραπεζίτες.

Αλλά επειδή ο καθένας δεν μπορεί να γίνει τραπεζίτης, το «δαιμόνιον της φυλής»
ανεκάλυψεν άλλες οδούς πλουτισμού: Κατά τις στατιστικές, 500 δισ. παίζονται
στον τζόγο. Στο Χρηματιστήριο, κατά τον κύριο Καρατζά, παίζουν 1.200.000
Έλληνες και ο κ. Χριστοδουλάκης θεωρεί θετική τη διεύρυνση της λαϊκής
συμμετοχής. Πρόκειται, λέει, για «λαϊκό καπιταλισμό»! Βάλτε από κοντά τα
λαχεία (Εθνικό, Λαϊκό, ΠΡΟ-ΠΟ, Ξυστό κ.λπ.). Τα σκυλάδικα (7 δισ. εισπράξεις
από Παρασκευή έως Κυριακή), τα κερδοφόρα ηλίθια τηλεπαιχνίδια κ.λπ., κ.λπ. και
τότε έχετε άλλη μία όψη των κυρίαρχων «αξιών» της κοινωνίας μας. Και ας μη
μιλήσουμε για ναρκωτικά και εγκληματικότητα, που θα γενικεύονται «όσον θα
υπάρχει επί της γης πενία και αμάθεια» (Ουγκώ).

Λοιπόν; Μιλάμε για αξίες και για κοινωνική συνοχή. Αλλά μιλάνε για σχοινί στο
σπίτι του κρεμασμένου;

Ο Ευτύχης Μπιτσάκης είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.