ΣΠΥΡΟΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Ένας «μπάτσος» – θαύμα

Με τους «μπάτσους» είχε μια… προαιώνια αντιπαλότητα ­ και γι’ αυτό
ευθύνεται η κομμουνιστική του «καριέρα» που εξέλιπε ως δράση. Η ηχηρή λέξη
«μπάτσος», είτε υποδήλωνε «όργανο» βίαιης αστυνόμευσης είτε ένα ηχηρότατο
χαστούκι, του προκαλούσε πάντα μια ενστικτώδη εύφλεκτη αντίδραση κι ένα
«ελάχιστο» μειδίαμα αποστροφής. Πολλά είχε υποστεί ­ από πολύμορφους
«μπάτσους» ­ στη ζωή του ο Σπύρος Παπαδόπουλος, μέχρι εκείνα τα Χριστούγεννα,
που η ένδειξη «μπάτσος» στο προσωπικό του λεξικό αντιστοιχούσε με τη λέξη…
θαύμα. Ένα μικρό – μεγάλο θαύμα…

Ένας «μπάτσος», που ‘χε και κάτι… χιτλερικό, εισχώρησε στον κύκλο ζωής του και προκάλεσε αλυσιδωτά μικρά θαύματα…

ΕΙΝΑΙ περίεργο το πόσο εύκολα ή «αναίτια» μπορεί να αντιστραφεί μια πορεία
ζωής. Το πόσο αιφνίδια, εκεί που όλα καταρρέουν, μια συγκυρία, ένα απλό και
τόσο δευτερογενές γεγονός μπορεί να φέρει τα κάτω πάνω, όπως στην περίπτωσή του.

Η θεατρική παράσταση στο «Απλό Θέατρο» όπου έπαιζε ­ «Νίκη» της Αναγνωστάκη ­
δεν είχε τύχει της αποδοχής του κοινού και «κατέβαινε». Τίποτα καλό δεν
προμήνυαν τα Χριστούγεννα του ’86 και στην οικοδομή δεν υπήρχε μεροκάματο.
Μισοπαραιτημένος και σφόδρα απογοητευμένος, σήκωσε εκείνο το απόγευμα το
τηλέφωνο που χτυπούσε. Ήταν ο Δημήτρης Έξαρχος: «Μου λέει ότι και ο “Γλάρος”
στο θέατρο Διονύσια “κατέβαινε” και στη θέση του ο Κιμούλης ανέβαζε τον
“Τυχαίο θάνατο ενός αναρχικού”, ένα φρέσκο έργο…».

Αναθάρρησε, γιατί ήξερε ότι κανένας θάνατος δεν είναι… «τυχαίος» αλλά ο
μόνος ρόλος με «κενό» ήταν ο ρολάκος ενός «μπάτσου», που έβγαινε μια φορά στη
σκηνή κι έλεγε πέντε – έξι ατάκες. Και για να κλείσουν αυτή την τρύπα, τον
καλούσαν. Όλα πήγαιναν «κατά διαβόλου μεριά», λέει, κι είπε να μην τα στείλει
μακρύτερα: «Γι’ αυτό απάντησα “ευχαριστώ, δεν θα πάρω». Όχι ότι ήμουν κανένας
“ψωνισμένος” που ήθελε πρωταγωνιστιλίκια και τα ρέστα, αλλά να, με ενδιέφερε
να έχω μεγαλύτερη συμμετοχή στα δρώμενα, ήθελα να περνώ καλά στη σκηνή…
Διαφορετικά, καλή ήταν και η οικοδομή!».

Πες πες ο Δημήτρης Έξαρχος, κάποια στιγμή αναφέρθηκε και στα πρόσωπα των
υπόλοιπων ρόλων: «Μου αραδιάζει, λοιπόν, τον ένα, ύστερα τον άλλο, τίποτα
προσωπικό δεν μου έλεγαν και ξαφνικά λέει:… και η Αθηνά Τσιλύρα και, ω του
πρώτου… θαύματος, αναθεωρώ τα πάντα!.

Μια μόνο φορά είχα ξαναδεί «αυτό το ωραίο κορίτσι, σε μια από εκείνες τις
συνευρέσεις του ΚΚΕ. Είχα μαγευτεί και το είχα, όπως πάντα, ξεχάσει. Δεν
επιχείρησα να την ξαναδώ, γενικώς δεν… προσπαθώ με τις γυναίκες. Αλλά τώρα,
“κάτι” με καλούσε. Υπαναχώρησα λοιπόν, είπα δίχως δεύτερη σκέψη “ναι”, μόνο
και μόνο για να είμαι στην ίδια παράσταση με την Αθηνά και τον τρέλανα τον
Δημήτρη Έξαρχο…».

ΤΑ… ΡΑΒΑΣΑΚΙΑ

Τρέλανε, όμως, και την Αθηνά. Που δεν της έδωσε στις πρόβες την παραμικρή
σημασία! «Όλοι την είχαν στα όπα όπα κι εγώ, που βρισκόμουν εκεί μόνο για
εκείνη, λειτουργούσα σαν να μην υπήρχε. Μέχρι που το πρόσεξε και εκείνη. Κι
άρχισε στις πρόβες να μου γράφει “σημειωματάκια” πάνω στα κείμενα που
διαβάζαμε. Μου ‘λεγε “είσαι παράξενος άνθρωπος” ή “είσαι πολύ καλός στο ρόλο”
και της απαντούσα αναλόγως, δίχως λέξη για το… έγκλημα».

Μέχρι που η συνεσταλμένη και μονίμως στη ζωή της αμυνόμενη Αθηνά πέρασε
στην… επίθεση. Και το σημειωματάκι έγραφε: «Πότε, επιτέλους, θα με πας μια
βόλτα;». «Απόψε», απάντησε εκείνος και πήδηξε απ’ τη χαρά του στους εφτά
ουρανούς: «Εφτά ή οκτώ, πραγματικά δεν ξέρω, αλλά αυτό το ραβασάκι ποτέ δεν θα
το ξεχάσω. Και κάθε φορά που ψιλοτσακωνόμαστε, της λέω: “Τι ήθελες βρε παιδάκι
μου και πρότεινες εκείνη τη βόλτα; Εσύ φταις…”. Αλλά βόλτα την πήγα».

Σαν κυρία, με μια μαύρη Μερσεντές-ερείπιο, «που δούλευα μόνο για να της βάζω
βενζίνη. Πήγαμε θάλασσα. Και πάλι τον δύσκολο έκανα… Μια ζωή αμυντική η
Αθηνά αλλά εγώ έπαιζα καλύτερη… άμυνα. Και όλο αναγκαζόταν εκείνη να περνά
στην επίθεση…».

Επίθεση στην επίθεση, λόγο στον αντίλογο, «φυγές» από το αυτοκίνητο μέσα στη
μαύρη νύχτα κι ύστερα ξανά εμπλοκές και τηλεφωνήματα, μέχρι που το πράγμα
«έδεσε» και οι δυο του έρωτα έγιναν ένα.

Αλλά το πράγμα δεν σταματά εκεί. Ο «μπάτσος» ήταν πολύ καλός μαζί του. Οι
πέντε έξι ατάκες έγιναν οι ατάκες του έργου. «Έκλεψε» πραγματικά την
παράσταση: «Όλοι μιλούσαν για τον “μπάτσο” κι όλοι έγραφαν γι’ αυτό το μικρό
ρόλο, που “κάτι” έβγαζε στο κοινό…».

Και ξαφνικά, μέσα από ένα ρολάκο, περνά εκείνος στο «εντός δακτυλίου» θέατρο.

Γιατί, μέχρι τότε, βρισκόταν ­ λέει ­ εκτός… δακτυλίου: «Με είδε ο Φασουλής
και πολύ μάλλον του άρεσα. Και στην επόμενη σεζόν, με καλεί να παίξω, δεν θα
το πιστέψετε αλλά είναι αλήθεια, τον ρόλο ενός… μπάτσου πάλι, στο “Παρκ”,
στο έργο: “Ο χορός του ΟΖΑΛόγκου!”».

Ο ένας «μπάτσος» έφερε τον δεύτερο και ο δεύτερος μια τρομακτική επιτυχία ­
«ποτέ δεν έκανα μεγαλύτερη». Το «αστέρι» του Σπύρου Παπαδόπουλου πήρε την
ανιούσα του…

«ΜΙΚΡΑ ΘΑΥΜΑΤΑ»

Ήταν μοιραίο, ήταν πεπρωμένο, ήταν συγκυρία ή η «αύρα» ίσως της Αθηνάς; Ήταν
ένα «μικρό θαύμα», πιστεύει εκείνος. Όλη του η διαδρομή είναι «σημαδεμένη» από
συμπτώσεις ή συγκυρίες, που ο Σπύρος Παπαδόπουλος αποκαλεί «μικρά μεγάλα
θαύματα». Στη Δραματική Σχολή Κατσέλη βρέθηκε τυχαία ένα απόγευμα,
συνοδεύοντας μια κοπέλα που του άρεσε και σπούδαζε υποκριτική. Δεν είχε τι να
κάνει και είπε να… γραφτεί κι εκείνος. Τελείωσε τη Σχολή, με τις καλύτερες
των εντυπώσεων, αλλά ούτε που διανοήθηκε ότι θα γίνει ηθοποιός. Δεν πήγε σε
καμία οντισιόν και δεν χτύπησε καμία πόρτα. Δούλευε σε θερμοκήπια στα Καλύβια
Αττικής και ένα απόγευμα, επιστρέφοντας με τη μηχανή του από την παραλιακή,
του κάνει ότο στοπ μια κοπέλα: «Ήταν συμμαθήτριά μου από τη Σχολή. “Πού πας”;
της λέω μέσα στη χαρά που βρεθήκαμε. “Στο Αμφι – Θέατρο του Σπύρου
Ευαγγελάτου”, μου λέει. “Όλα τα παιδιά της σχολής έχουμε οντισιόν και δεν
βρίσκω ταξί”. “Ανέβα να σε πάω”, της λέω. Πάμε στο “Αμφι – Θέατρο”, με βλέπουν
τα παιδιά, χαρές και πανηγύρια, μου λένε “έλα κι εσύ”, τους λέω “μα δεν έχω
δηλώσει συμμετοχή, ούτε έχω προετοιμάσει τίποτα”, με πήραν από τα μούτρα, με
πήρε και μένα η ντροπή και κάποια στιγμή είπα “ε, θα μπω και ό,τι γίνει”.
Στέκομαι μπροστά στον Ευαγγελάτο και με ρωτάει: “Εσείς, τι έχετε ετοιμάσει;”.
Κομπιάζω εγώ, “τίποτα” του απαντάω! “Οι άλλοι με σπρώξανε να μπω μέσα”. Και
εκείνος δεν με διώχνει, αλλά με βάζει να αυτοσχεδιάσω! Κάτι κάνω, τέλος
πάντων, και το ξεχνώ, γυρίζω στα θερμοκήπιά μου και ένα μήνα μετά μου
τηλεφωνούν και μου λένε ότι από τους 200 πήραν 5 και ένας από τους πέντε ήμουν
κι εγώ! Κι άντε τώρα εσύ να βγάλεις άκρη…».

ΤΟ ΑΛΛΟ «ΜΙΣΟ»

Άκρη δεν βγάζει κανείς με τον Σπύρο Παπαδόπουλο, που κρύβει μέσα του μικρές
μαγείες και μικρά θαύματα. Το «θαύμα» ­ και η μεταμόρφωση που φέρνει ένα θαύμα
­ «διαρκεί» στη ζωή του τα τελευταία 12 χρόνια. Αυτός, που ποτέ δεν
δεσμεύτηκε, ούτε με… υπόσχεση, παντρεύτηκε «και παραμένω, δόξα τω Θεώ,
παντρεμένος. Η Αθηνά ήταν το άλλο “μισό” μου πορτοκάλι, είναι το άλφα και το
ωμέγα της ζωής μου. Βέβαια, τώρα δεν προλαβαίνουμε και πολύ να δούμε ο ένας
τον άλλο, γιατί έχουμε πια έναν Αλέξανδρο που κάνει το δικό του θαύμα κι εμείς
απλώς προσπαθούμε να μην είμαστε συνέχεια κάτω, χαλί για να μας… πατάει».

Από την ημέρα που ένας «μπάτσος» εισχώρησε στον κύκλο ζωής του, χωρίς να του
κοκκινίσει το… μάγουλο, «όλα ήρθαν μόνα τους. Ένα τηλεφώνημα ξετύλιξε ένα
ολόκληρο κουβάρι, ένα μικρό βουνό από θαύματα. Κι εγώ είμαι ακόμα ψιλοάναυδος,
έχω μια απόσχιση από αυτό που μου συμβαίνει, είναι σαν να είμαι θεατής ενός
διαρκούς γεγονότος που ρέει και εξελίσσεται, μόνο του, αυτόνομα, ερήμην μου…».

Δίχως, φυσικά, εκείνος, που ποτέ δεν πίστεψε «στις καριέρες και τις
εμπορικότητες», να βάζει… τρικλοποδιές. Στην άμυνα, άλλωστε, παίρνει άριστα!