Κόλαση στις τουρκικές φυλακές

Σε πολύ λίγες χώρες του κόσμου η Αριστερά είναι τόσο… άτυχη, όσο στην
Τουρκία. Όχι μόνον γιατί είναι πολυδιασπασμένη ή γιατί κατά καιρούς έκανε
ορισμένες συμμαχίες που δεν βοήθησαν την ίδια και την υπόθεση της ειρήνης στην
περιοχή και το κουρδικό κίνημα, αλλά και γιατί καταδιώχθηκε ανελέητα. Χιλιάδες
αριστεροί δολοφονήθηκαν, διώχθηκαν, βασανίστηκαν, φυλακίστηκαν στην Τουρκία
τις τελευταίες δεκαετίες. Και αυτό καταγράφεται με τα πιο μελανά χρώματα σε
ορισμένα σημεία του βιβλίου «Νταλγκά Νταλγκά» της Σοφίας Ιορδανίδου, που
κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Νέα Σύνορα – Α. Λιβάνης». Ο δρ Κιουτσούκ, ο ήρωας
του βιβλίου, που έχει διωχθεί κατ’ επανάληψη από το τουρκικό καθεστώς, το
οποίο σε ορισμένες περιπτώσεις του επέτρεψε να ανέλθει σε υψηλές θέσεις, ακόμα
και του τουρκικού στρατιωτικού επιτελείου, περιγράφει τις μέρες που έκανε
απεργία πείνας. «Τη δέκατη τρίτη μέρα», αφηγείται ο Κιουτσούκ στη Σοφία
Ιορδανίδου, «πίστεψα πως πέθαινα. Ήμουν καβάλα σε κάτι κατάλευκα σύννεφα και
πήγαινα ίσια στον Παράδεισο. Διατηρούσα ακόμα τις αισθήσεις μου και
προσπαθούσα, μάλιστα, να καταγράψω την εμπειρία μου, λεπτό προς λεπτό σε
χαρτί. Το χέρι μου όμως με πρόδωσε ­ όπως κάνει πάντα η σάρκα ­ και από
αδυναμία δεν κατάφερε να αφήσει πάνω στο χαρτί παρά ένα αχνό ζιγκ – ζαγκ…».
Στο βιβλίο γίνεται ακόμη εκτενής αναφορά «στον βρώμικο ρόλο του Ντενκτάς» και
«στο έργο που προσέφερε στις αγγλικές μυστικές υπηρεσίες». Και καταγράφονται
διάφορα περιστατικά της σκοτεινής δράσης του εις βάρος της Κύπρου, ακόμα και Τουρκοκυπρίων.

Προδημοσίευση από το βιβλίο «Νταλγκά Νταλγκά, η μαρτυρία ενός Τούρκου
αξιωματικού για τη δεύτερη εισβολή» της Σοφίας Ιορδανίδου. Εκδόσεις «Νέα
Σύνορα – Α. Λιβάνης»

Συγκέντρωση αριστερών. Ο δρ. Κιουτσούκ ομιλητής στην πλατεία Ταξίμ, τον Σεπτέμβριο του 1977

ΠΟΣΟΙ και πόσοι δεν ταξίδεψαν στην Τουρκία για να υπερασπισθούν διωκόμενους
αριστερούς, σημειώνει στην αφήγησή του ο Κιουτσούκ. Πόσοι και πόσοι δεν έζησαν
από κοντά την τραγωδία της.

«Κι ύστερα, ξέρεις η φυλακή μετά από κράτηση δεκαπέντε ημερών στο αστυνομικό
τμήμα, στο περιβόητο Dal, την προσαγωγή σε κανονική δίκη, έμοιαζε παράδεισος.
Θυμάσαι το “Εξπρές του Μεσονυκτίου”; Τις τρεις τέσσερις πρώτες ημέρες σε
δέρνουν αλύπητα. Στέρηση τροφής, ύπνου, φωτός, θέρμανσης.

Αν είσαι “τυχερός”, μπορεί να μείνεις κρεμασμένος στον τοίχο για μέρες, να
υποστείς βιασμό, ηλεκτροσόκ, να περάσεις απ’ όλη την γκάμα των βασανιστηρίων,
για τα οποία καμιά επιτροπή για τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν θα κατάφερνε να
δώσει πλήρη εικόνα χωρίς λογοκρισία. Όταν έχεις ανάγκη να πας στην τουαλέτα
αρχίζει ένα μαρτύριο που εξευτελίζει κάθε ανθρώπινη υπόσταση. Φωνάζεις το
φύλακα να σε συνοδεύσει.

Έρχεται μετά από ώρες. Σε βρίζει και σε κλωτσά. Σου δίνει ένα ματωμένο πανί να
δέσεις τα μάτια σου. Σε αναγκάζει να πέσεις στα τέσσερα. Αυτό συμβαίνει όχι
μόνο στο Dal, αλλά συχνά και στις φυλακές.

Γι’ αυτό, οι νεαροί αριστεροί ειδικά, που αντέχουν λιγότερο την ταπείνωση,
αρχίζουν αμέσως μόλις συλληφθούν απεργία πείνας.

Άμα δεν τρως δεν χρειάζεται να πας τουαλέτα, κι αυτό, σε βεβαιώνω, σου δίνει
μεγάλη ανακούφιση. Μπορεί να κινδυνεύει η ζωή σου, αλλά τουλάχιστον
αποκαθίσταται ο αυτοσεβασμός σου. Έκανα κι εγώ στο Dal. Όμως, είναι αλήθεια
πως δεν με βασάνισαν έτσι άγρια, παρά μια φορά».

ΑΠΕΡΓΙΑ ΠΕΙΝΑΣ

«Η απεργία πείνας ήταν το μόνο όπλο για να κερδίσει κανείς ανεκτές συνθήκες
διαβίωσης στη φυλακή. Πρέπει να απειλείς συνέχεια τις αρχές ότι θα πεθάνεις.

Να τους πετάς στα μούτρα την απόφασή σου να πεθάνεις για να μην τους αφήσεις
να σε σκοτώσουν εκείνοι με τον τρόπο τους.

Ξεκίνησα, λοιπόν, την αποχή από το φαγητό. Πολλοί, όπως έμαθα αργότερα,
πίστευαν πως δεν θα τολμούσα. Οι κομμουνιστές συγκρατούμενοί μου με θεωρούσαν
δειλό και οπορτουνιστή.

Πριν αρχίσω την απεργία πείνας στοιχημάτιζαν, χωρισμένοι σε δύο στρατόπεδα, οι
μισοί πως θα το κάνω κι οι άλλοι μισοί πως όχι.

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ

Τα επιχειρήματα του παλιού καλού καιρού της Αριστεράς άρχιζαν πάντα με την
επίκληση της ρήσης κάποιου από τους μεγάλους θεωρητικούς, όπως παλαιότερα τα
κηρύγματα των πιστών με την επίκληση του ονόματος του Θεού:

“Κάνετε λάθος, σύντροφοι, θα κάνει (ή δεν θα κάνει) απεργία πείνας ο Γιαλτσίν
Χότζα, γιατί όπως είπε ο Μαρξ, ο Έγκελς, ο Λένιν…”, και πάει λέγοντας.

Τα περί της διαμάχης για τη στάση που θα κρατούσα μού τα σφύριξε ένας
κομμουνιστής, συγκρατούμενός μου, τη δέκατη ημέρα της απεργίας, στη
συνηθισμένη βόλτα στην αυλή της φυλακής. Δεν μου διευκρίνισε εκείνος σε ποια
πλευρά βρισκόταν.

Η ΕΠΙΣΚΕΨΗ

Υποθέτω πως ήταν με τους αμφισβητίες κι όταν με είδε να συνεχίζω την απεργία,
κάνοντας την αυτοκριτική του, ένιωσε την ανάγκη να μου μιλήσει. Απήργησα
είκοσι τέσσερις μέρες.

Την εικοστή τρίτη μέρα ήρθε να μ’ επισκεφτεί ο γιος μου. Ευτυχώς, ήταν αρκετά
διακριτικός ώστε να μη μου ζητήσει να διακόψω, όπως με συμβούλευαν οι
υπόλοιποι. Μπορέσαμε να μιλήσουμε για δέκα μόνο λεπτά. Μόλις έφυγε κατέρρευσα.
Όλοι πίστεψαν πως πέθανα. Αναγκάστηκαν να με μεταφέρουν στο νοσοκομείο, στο
στρατιωτικό νοσοκομείο του Χαϊντάρ Πασά.

Τα διεθνή πρακτορεία ειδήσεων μετέδωσαν ότι πέθανε στη φυλακή ένας Τούρκος
διανοούμενος. Έτσι αόριστα, γιατί δεν είχαν πληροφορίες για το όνομα. Στο
νοσοκομείο έμεινα πολλές ώρες εγκαταλειμμένος μπροστά σ’ έναν τοίχο, δεμένος
στο φορείο, για να μην πέσω. Μόλις επανέκτησα τις αισθήσεις μου, άρχισα να
φωνάζω σαν τρελός. “Βγάλτε με από εδώ, κάντε με καλά!”.

Ο ΓΙΑΤΡΟΣ

Κανείς δεν μπήκε στον κόπο ν’ ασχοληθεί μαζί μου επί ώρες. Όταν τελικά κάποιος
γιατρός έσκυψε πάνω μου, με ρώτησε πραγματικά ξαφνιασμένος: “Θέλεις πραγματικά
να σε σώσουμε; Οι δικοί σας αρνούνται τη θεραπεία”.

Αναφερόταν προφανώς στους αριστερούς – επαναστάτες, που κάποιες φορές
αρνούνταν την ιατρική περίθαλψη.

Εγώ δεν ήμουν όμως “δικός τους», ήμουν “δικός μου” γι’ αυτό ούρλιαξα, χωρίς
ίχνος, οφείλω να ομολογήσω, ηρωισμού: “Σας είπα εγώ πως δεν θέλω θεραπεία;”.

Αυτό το περιστατικό έθεσε τέρμα σε μια από τις πιο δυνατές στιγμές ίσως του
αγώνα μου για ό,τι πίστεψα περισσότερο στη ζωή μου: όχι για την Αριστερά, αλλά
για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και την ελευθερία».

Ο ΚΙΟΥΤΣΟΥΚ καταγράφει μέσα από την αφήγησή του στο βιβλίο «Νταλγκά-Νταλγκά»,
μεταξύ των άλλων, και τους σχεδιασμούς ξένων υπηρεσιών κατά της Αριστεράς στην
Τουρκία, κυρίως λίγο πριν από την εισβολή του τουρκικού στρατού στην Κύπρο.

«Τον Ιούλιο του 1974, μία εβδομάδα πριν από την πρώτη εισβολή στην Κύπρο, ο
αρχηγός της Υπηρεσίας Πληροφοριών του Επιτελείου, ο Ρετζάι Πασά, διέταξε την
απομάκρυνση τεσσάρων αξιωματικών από το ΓΕΕΘΑ με το αιτιολογικό ότι ήταν
κατάσκοποι της Ελλάδας. Ανάμεσά τους συγκαταλεγόμουν κι εγώ. Δέκα μέρες πριν
από την εισβολή, ο αρχηγός της CIA είχε επισκεφτεί την Τουρκία με αποστολή να
στήσει ένα μηχανισμό αποδυνάμωσης της Αριστεράς χρησιμοποιώντας αντιδραστικά
στοιχεία και ισλαμιστές. Είχε ήδη από καιρό αρχίσει η στελέχωση του κρατικού
μηχανισμού της αστυνομίας και του στρατού με πυρήνες αντιδραστικών.

Πήρα μετάθεση για τη Μηχανοκίνητη Μεραρχία που αργότερα κατέλαβε την
Αμμόχωστο. Μόλις έφτασα στην έδρα μου πληροφορήθηκα ότι προοριζόμουν για την
Κύπρο. Τα νέα μού έφερε ο γνωστός μου ­ και πάντα καλά πληροφορημένος
δημοσιογράφος ­ Τεομάν Ερέν. Η τοποθέτησή μου εκεί έγινε με το σκεπτικό ότι θα
οδηγούσε ασφαλώς στον “ηρωικό” θάνατό μου για την πατρίδα. Στην Κύπρο αργότερα
ανακάλυψα ότι με είχαν από τότε συμπεριλάβει στον κατάλογο των εθνομαρτύρων
(σεχίτ). Συνέβη μάλιστα την περίοδο εκείνη κάτι τραγελαφικό. Το ΓΕΕΘΑ έστειλε
την είδηση του θανάτου μου. Όλοι επισκέπτονταν τη γυναίκα μου για συλλυπητήρια
κι εγώ φαντάζομαι ότι είμαι από τους λίγους ανθρώπους που πληροφορήθηκαν το
θάνατό τους από την εφημερίδα. Σκηνές από το “Χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου”».