ΣΗΜΑΤΑ

… μελέτες γίνονται από καιρό στα ευρωπαϊκά κόμματα ­ ιδίως στα μεγάλα ­ για
να βρεθεί γιατί οι νέοι δεν δείχνουν αρκετό ενδιαφέρον για την πολιτική. (Για
να μην πούμε ότι την αποστρέφονται). Η εύκολη απάντηση είναι ότι «πρόκειται
για φαινόμενο της εποχής», που μπορεί εν τέλει να μην είναι και τόσο
ανησυχητικό. Ότι υπάρχει μια σχετική οικονομική επάρκεια στις περισσότερες
τάξεις ­ από τους μικρομεσαίους και πάνω ­ και έτσι, εύλογα, δεν εκδηλώνεται
πια έντονο το αίτημα μιας «επανάστασης» (ενάντια σε τι άλλωστε). Επίσης, ότι
έχει κερδίσει έδαφος ο ατομικισμός: Δεν είναι λοιπόν, και πάλι, έντονη η ροπή
προς μαζικά σχήματα και συλλογικούς αγώνες. Ηχούν σωστά όλα αυτά, πράγματι·
αλλά ακούγονται και ορισμένες άλλες εξηγήσεις άξιες προσοχής.

… επιστήμονες και κοινωνιολόγοι, όπως φαίνεται από ποικίλες αναλύσεις που
δημοσιεύονται στον ευρωπαϊκό Τύπο, τοποθετούν όλο και συχνότερα το πρόβλημα
στις τρέχουσες σχέσεις των κομμάτων με την κοινωνία. Πριν από μια δεκαετία
ακόμη, λένε, το ν’ ανήκεις σε ένα κόμμα, έχοντας ίσως και κομματική ταυτότητα,
σήμαινε αν μη τι άλλο στράτευση, άμεση και αποφασιστική, σε ορισμένους
ξεκάθαρους στόχους. Υποδήλωνε σταυροφορική συμμετοχή σε αγώνα για την
υπεράσπιση ή τη διάδοση συγκεκριμένων αξιών και ιδεών. Η κομματική ιδιότητα
ήταν εισιτήριο σε κύκλους όπου γίνονταν επίπονες (και κάποτε μαραθώνιες)
συζητήσεις για το πώς και πόσο θα ‘πρεπε ν’ αλλάξει ο κόσμος και για το τι θα
έπρεπε κάθε άτομο ή κάθε ομάδα να κάνει για τον σκοπό αυτό.

… τώρα. Η πολιτική, διαπιστώνεται, «έχει ευθυγραμμιστεί με την κοινωνία» (με
εξαίρεση, εν μέρει, κάποια Κ.Κ., και ορισμένα μικρά κόμματα «επαγγελματιών»
της διαμαρτυρίας). Αναπτύσσεται μια στάση αυτάρεσκη και κάπως χαλαρή ­ που
συνδέεται φυσικά και με την περί «μοναδικού δρόμου» αντίληψη για την εξέλιξη
της κοινωνίας, με την οποία φαίνεται να συγγενεύουν χαρακτηριστικά και οι
αρχές της «παγκοσμιοποίησης». (Όταν είσαι παγκόσμιος, πόσους δρόμους να
ακολουθείς;). Στο φόντο πίσω απ’ όλα αυτά λάμπει χρυσή επιγραφή που λέει
περίπου: «Καλά είμαστε έτσι όπως είμαστε». Οι κοινωνίες μας, δηλαδή, δεν
αντιμετωπίζουν σοβαρούς κινδύνους, τουλάχιστον από μέσα. Απ’ έξω φυσικά όλο
και φτάνουν οικονομικές κρίσεις, λαθρομετανάστες, ρύποι και άλλα φοβερά. Το
μόνο που επείγει είναι να θωρακιστούμε πιο αποτελεσματικά απέναντι σ’ αυτά,
για να μας αγγίζουν ακόμη λιγότερο. Μικρό λοιπόν το έργο που απομένει στα
κόμματα. Αλλά αν είναι έτσι, γιατί να είναι μεγάλο το κοινό τους;

… ελάττωμα αυτής της στάσης, επισημαίνουν Ευρωπαίοι πολιτικολόγοι, βρίσκεται
στην έξαρση της αυταρέσκειας. Η οποία μπορεί μεν να είναι συγγνωστή στον απλό,
τον «αθώο» (τρόπος του λέγειν) πολίτη, δεν γίνεται όμως ανεκτή σ’ αυτόν που
θέλει να ηγείται, να οδηγεί, δείχνοντας δρόμους και τρόπους και συσπειρώνοντας
κοινωνικές ομάδες στο όνομα στόχων και ιδεών. Ο ψηφοφόρος ­ και όχι μόνον ο
νέος ­ περιμένει από τα κόμματα προτάσεις, και μάλιστα πολύ συγκεκριμένες, όχι
απλώς για καλύτερη διαχείριση του υπάρχοντος αλλά και για εφεύρεση του μη
υπάρχοντος. Περιμένει λύσεις για προβλήματα αφημένα και ξεχασμένα, των οποίων
η παγκοσμιότητα δεν υστερεί σε τίποτα εκείνης των χρηματιστηρίων, του νέου
αυτού χόμπυ της κενοδοξίας. Νοσοκομεία, σχολεία, απασχόληση, κουλτούρα, όλα
περιμένουν την ευαισθησία μας. Έχει λοιπόν πεδίο η πολιτική, αν θέλει.