Ο ρόλος της Εκκλησίας στην Ελληνική Ιστορία

ΓΙΑ ΤΟ ρόλο της Εκκλησίας σε όλες τις σημαντικές φάσεις της Ελληνικής Ιστορίας
γράφει ο κ. Χ. Γ. Περογιαννάκης, από τα Πατήσια: «Χάρις στους μοναχούς και
γενικώς τον κλήρο, στον οποίο ο πρώτος μετά την Άλωση Οικουμενικός Πατριάρχης
Γεννάδιος (Γεώργιος Σχολάριος – “Αριστοτελιστής”) είχε πει ότι “εάν το δήλαιον
ημών Γένος πρόκειται να αναστηθεί δι’ ημών θα αναστηθεί”, υποδαυλίστηκε, απ’
αρχής, το “αντιστασιακό” πνεύμα, ώστε 40 χρόνια μετά την Άλωση (Σπύρος Μελάς)
ή μόνον 20 (Ευάγγελος Φωτιάδης), έπεφτε, εις τα βουνά της Ελλάδος, ο πρώτος
“αντάρτης”, κατά της τουρκικής κατοχής.

Η αληθής Αναγέννησις του ελληνικού έθνους άρχισε από τότε που δύο καλόγεροι, ο
Αθανάσιος Διάκος και ο Ησαΐας (των Σαλώνων), έπιπταν εις τας Θερμοπύλας, εν
ονόματι του Λεωνίδα και του Ιησού (Κ. Σάθας). “Οι άνθρωποι που
απαρνήθηκαν τον κόσμο (στο Βυζάντιο και μετέπειτα), έδειξαν το μεγαλύτερο
ενδιαφέρον διά τα του κόσμου” (Στηβ Ράνσιμαν).

Κατά τη διάρκεια της τουρκικής κατοχής και της πάσης μορφής αντιστάσεως των
Ελλήνων κατ’ αυτής, σε οποιαδήποτε περιοχή του Ελληνισμού, πέντε έως έξι
χιλιάδες κληρικοί έχασαν τη ζωή τους μαχόμενοι, κατά τον ένα ή τον άλλο τρόπο,
μεταξύ των οποίων 100 Επίσκοποι, δέκα από τους οποίους διετέλεσαν Πατριάρχες
(Πουκεβίλ, πρόξενος της Γαλλίας στην Ελλάδα, διαπεπιστευμένος τελικά υπό
του Μεγάλου Ναπολέοντος στην Αυλή του Αλή Πασά, στα Ιωάννινα).

Αλλά και κατά την Ενετοκρατία, οι κληρικοί αποτέλεσαν πρώτον στόχο θανάτωσης ή
“αλλαξοπιστίας” (Ιστορία της Κρήτης).

Ας θυμηθούμε δε και τους επισκόπους μάρτυρες Χρυσόστομον Σμύρνης, Γρηγόριον
Κυδωνίων και άλλους, στην περίοδο της άτυχης μεν, αλλά μεγαλειώδους, για την
αντοχή της φυλής, Μικρασιατικής μας εκστρατείας. Κατά την τριπλή κατοχή της
χώρας μας, στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, το εβδομήντα τοις εκατό του
κλήρου, μεταξύ του οποίου και Μητροπολίτες, μετέσχε στην Εθνική Αντίσταση κατά
τον ένα ή τον άλλο τρόπο και περίπου 300 απ’ αυτούς έπεσαν μαχόμενοι
(Καϊλα: “Ο κλήρος στην Αντίσταση” έκδοση Νέας Εποχής).

Ο Καρανικόλας έχει γράψει μάλλον ογκώδες βιβλίο, με τον τίτλον “Ρασοφόροι,
συμφορά του έθνους”, γενικεύοντας τα πράγματα. Σε συζήτηση, όμως, μεταξύ εμού,
αυτού και της συζύγου του, αναγκάσθηκε να παραδεχθεί ότι ο σωστός τίτλος του
βιβλίου του θα έπρεπε να είναι “Μερικοί ρασοφόροι συμφορά του έθνους”.

Αλλ’ είναι, βεβαίως, γνωστό ότι και η ολόλαμπρη πανσέληνος έχει τη σκοτεινή
της πλευρά. Ο Μέγας Βασίλειος, σε επικρίσεις για μερικούς κληρικούς, έλεγε:
“Οι κληρικοί είναι άνθρωποι, εκ του κόσμου προέρχονται και εις τον κόσμον οικούσι”.

Οι ανά τον κόσμον Εκκλησίες μας αποτελούν τόπον αναφοράς των αποδήμων και
κέντρα που ακτινοβολούν ως “μικρές Αλεξάνδρειες”, αφού, στην Ορθοδοξία, έχουν
ενοφθαλμιστεί τα ευγενέστερα στοιχεία της ελληνικής φιλοσοφίας. Είναι δε
παγκοσμίως αναγνωρισμένον ότι ο Ελληνισμός επέχει τη θέση του υπόβαθρου του
χριστιανισμού, ο δε χριστιανισμός το επιστέγασμα του Ελληνισμού.

Άλλωστε, η Οργάνωση, γενικά, του χριστιανισμού αποτελεί “Ελληνικόν
φαινόμενον”, κατά ξένους μελετητές».