ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΔΙΑΛΟΓΟΣ Η υπόθεση Λοϊζίδου: μια δεύτερη ανάγνωση
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
4 λεπτά
 |
ΗΡΘΕ η στιγμή, μετά τις πρώτες αντιδράσεις στην απόφαση του Ευρωπαϊκού
Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) για την υπόθεση Λοϊζίδου, να
επισημανθούν ορισμένες θεσμικές και πολιτικές παράμετροι, από τις οποίες θα
εξαρτηθεί αν η απόφαση του ΕΔΑΔ, πέραν του οικονομικού μέρους της θα
παραμείνει μία διακήρυξη εφαρμοστέων νομικών αρχών ή θα μετουσιωθεί σε
πρακτικά μέτρα που θα συμβάλουν στην επίλυση του Κυπριακού.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η απόφαση του δικαστηρίου υπεισέρχεται στην ουσία
του Κυπριακού, στον βαθμό που η προάσπιση της ελεύθερης διακίνησης των φυσικών
προσώπων και του δικαιώματος στην περιουσία τους, η μη αναγνώριση της
υπόστασης άρα και της δικαιοδοσίας του ψευδοκράτους της ΤΔΒΚ στα κατεχόμενα,
αντίθετα η αναγνώριση της ευθύνης της ίδιας της Τουρκίας για τα τεκταινόμενα
στο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας, συνιστούν θεμελιώδεις πολιτικές πτυχές
του Κυπριακού προβλήματος και της μελλοντικής του λύσης. Στις πολιτικές αυτές
πτυχές, άλλωστε, κυρίως δε στη μη αποδοχή της ευθύνης της Τουρκίας για
παραβιάσεις της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΣΑΔ) πέραν των
συνόρων της και στην ανάγκη αναγνώρισης του «ΤΔΒΚ» ώστε να μη «δυναμιτισθούν»
οι προσπάθειες ειρηνικής επίλυσης του Κυπριακού, έχουν εστιασθεί και οι μέχρι
στιγμής τουρκικές αντιδράσεις, που περιέχει η ανακοίνωση του τουρκικού ΥΠΕΞ
της 30/7/98.
 |
|
«Η διαδικασία είναι αποτελεσματική, όσον αφορά τον εξαναγκασμό του |
Η ΕΣΑΔ αναθέτει την εποπτεία της εφαρμογής των αποφάσεων του δικαστηρίου στην
Επιτροπή Υπουργών / Μ. Αντιπροσώπων (ΕΜΑ), το διακυβερνητικό όργανο του
Συμβουλίου της Ευρώπης, το οποίο συνεδριάζει προς τον σκοπό αυτό κάθε μήνα υπό
την προεδρία του Μ. Αντιπροσώπου της προεδρεύουσας χώρας. Από σύμπτωση,
λοιπόν, η πρώτη συζήτηση για την εφαρμογή της απόφασης Λοϊζίδου θα διεξαχθεί
στις 14/9/98 υπό την προεδρία τού υπογράφοντος εφόσον το εξάμηνο της ελληνικής
προεδρίας στο Συμβούλιο της Ευρώπης λήγει στις 4.11.98. Επισημαίνεται ότι κατά
πάγια πρακτική τα κράτη-μέλη εκπροσωπούνται στις συνεδριάσεις αυτές της ΕΜΑ σε
επίπεδο αναπληρωτών μονίμων αντιπροσώπων, γεγονός που υποβαθμίζει την πολιτική
διάσταση των τεκταινομένων, η δε ημερήσια διάταξη περιλαμβάνει εκατοντάδες,
κυριολεκτικά, υποθέσεις.
Γενικά, η διαδικασία είναι αποτελεσματική, όσον αφορά τον εξαναγκασμό του
καταδικασθέντος κράτους να καταβάλει την επιδικασθείσα αποζημίωση, αλλά έχει
μικρή αποτελεσματικότητα όσον αφορά τις εισηγήσεις του αρμόδιου διευθυντή
Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για την υιοθέτηση γενικών μέτρων που θα παρεμποδίσουν
την επανάληψη ανάλογων παραβιάσεων της σύμβασης στο μέλλον. Είναι ενδεικτικό
του επικρατούντος κλίματος ότι μέχρι στιγμής οι συχνές καταδίκες της Τουρκίας
για σοβαρές παραβιάσεις της ΕΣΑΔ έχουν αντιμετωπισθεί υπό την οπτική της
χρηματικής ικανοποίησης του παθόντος, χωρίς να «αθροισθούν» σε μέτρα
αμφισβήτησης του τρόπου λειτουργίας της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου
στη γειτονική χώρα.
Ο ΤΡΟΠΟΣ λειτουργίας της ΕΜΑ χαρακτηρίζει την ευρύτερη διάρθρωση του
Συμβουλίου της Ευρώπης, όπου προωθημένοι θεσμοί απονομής διεθνούς δικαιοσύνης,
όπως το ΕΔΑΔ και μία δραστήρια Κοινοβουλευτική Συνέλευση, διασυνδέονται με
έναν διακυβερνητικό μηχανισμό λήψης αποφάσεων μικρών δυνατοτήτων.
Αυτή η θεσμική και πολιτική δυσαναλογία μεταξύ του δικαστικού και του
διακυβερνητικού σκέλους του Συμβουλίου της Ευρώπης είναι ενδεχόμενο να
επηρεάσει αρνητικά την εφαρμογή των πολιτικών πτυχών της απόφασης του ΕΔΑΔ
στην υπόθεση Λοϊζίδου. Ιδίως, αν ληφθεί υπόψη ότι τα τελευταία τουλάχιστον
χρόνια δεν έχει αξιοποιηθεί η ευκαιρία που παρέχει η εγγραφή του Κυπριακού,
σύμφωνα με απόφαση του 1976, κάθε μήνα στην ημερήσια διάταξη της ΕΜΑ
προκειμένου να διεξαχθεί ουσιαστική συζήτηση, με συνέπεια η κατανόηση σήμερα
των πολιτικών πτυχών της υπόθεσης Λοϊζίδου να είναι πολύ δυσχερέστερη. Είναι
ευτύχημα ότι ο αρμόδιος ΥΦΥΠΕΞ, γνώστης και του Κυπριακού και των μηχανισμών
του Συμβουλίου της Ευρώπης έχει αντιληφθεί τόσο τη σημασία της υπόθεσης
Λοϊζίδου όσο και το μέγεθος των εμποδίων που πρέπει να υπερκερασθούν
προκειμένου να συμβάλει η ιστορική αυτή δικαστική απόφαση σε μία λύση του
Κυπριακού συμβατή με την ευρωπαϊκή έννομη τάξη.
Ο καθηγητής Δημήτρης Κώνστας, πρέσβης εκ προσωπικοτήτων, είναι επικεφαλής της
Μόνιμης Ελληνικής Αντιπροσωπείας στο Συμβουλίου της Ευρώπης.
Google news
