[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Η ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ του, εκατό χρόνια μετά τον θάνατό του, έκανε τον γύρο του κόσμου.
Στο νεκρικό του κρεβάτι έδειχνε αυτό που ήταν: ένας γέρος άνθρωπος,
αποστεωμένος και εξαντλημένος από την αρρώστια που καμία σχέση δεν είχε με τον
άλλοτε κραταιό σιδηρούν καγκελάριο της Γερμανίας. Ο ίδιος ο Μπίσμαρκ ωστόσο
ποτέ δεν είδε τον εαυτό του έτσι. Έχοντας χάσει την εμπιστοσύνη του νέου
αυτοκράτορα και ημιεξόριστος στο κτήμα του στην Πομερανία, δεν μπορούσε να
χωρέσει ο νους του πως δεν αποζητούσαν τις συμβουλές και την καθοδήγησή του.
Οριστικά στο περιθώριο, το μόνο που μπορούσε να κάνει ήταν να αφήνει ελεύθερο
τον θυμό του κατά πάντων.

Στους πολιτικούς φυσικά το φαινόμενο είναι αρκετά συνηθισμένο. Δεν
καταλαβαίνουν πότε έχουν ξεπεραστεί από τα πράγματα. Κατά ένα παράδοξο τρόπο
μάλιστα, όσο πιο κοντά πλησιάζουν προς την τελική έξοδο από την πολιτική τόσο
περισσότερο θόρυβο κάνουν. Τόσο που συχνά καταντούν γραφικοί ­ και τότε όμως
παραμένουν ανίκανοι να ξεχωρίσουν τους καγχασμούς από τις επιδοκιμασίες. Ένας
αλάνθαστος τρόπος να τους ξεχωρίσεις είναι ότι συνήθως αρχίζουν να συνομιλούν
με την… Ιστορία. Σίγουροι πλέον ότι η δήλωση της «Κατίνας απ’ την
Αγουλινίτσα» δεν τους αφορά, προτιμούν να συνδιαλέγονται με έναν Άρη ή ένα
Βενιζέλο. Γιατί βέβαια έχουν από καιρού φυλάξει για τον εαυτό τους θέση στο
πάνθεον των αγωνιστών της δημοκρατίας.

Το ότι είναι γραφικοί δεν σημαίνει ότι δεν είναι και επικίνδυνοι. Το αντίθετο:
έχοντας αυτοεξαιρεθεί από τα συνήθη όρια της ευπρέπειας και του δημοκρατικού
διαλόγου, είναι ικανοί χωρίς αιδώ να κάνουν το προσωπικό πολιτικό. Επειδή
μάλιστα οι πιο πολλοί ­ αυτοί που θα έπρεπε να τους απαντήσουν ­ λένε «πού να
μπλέξω… αν με πιάσει στο στόμα του», γίνονται πιο ασύδοτοι και γι’ αυτό πιο
επικίνδυνοι. Σήμερα πια βέβαια κανείς δεν θυμάται τις παραξενιές του
γερο-Μπίσμαρκ. Εκείνο που έχει μείνει είναι η συμβολή του στην Ιστορία.
Δυστυχώς τα παρ’ ημίν μορμολύκεια (μεταφορικά: καθετί που προκαλεί τρόμο,
φόβητρο, συνώνυμο: σκιάχτρο) είναι εξαιρετικά αμφίβολο αν θα έχουν την ίδια
τύχη. Το πιθανότερο είναι ότι μετά δέκα έτη ούτε θέση στις επιθεωρήσεις δεν θα έχουν.