Το Ιράν μισανοίγει την πόρτα του

Πρόεδρος Χαταμί. Προετοιμάζεται επίσκεψή του στη Γαλλία

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ του Ιμπέρ Βεντρίν στο Ιράν πήγε, ως φαίνεται, περίφημα. Ο Γάλλος
υπουργός Εξωτερικών, που πραγματοποίησε ­ για λογαριασμό και της Ευρώπης ­
μεγάλο άνοιγμα στην περσική ισλαμική Δημοκρατία, έκανε ό,τι μπορούσε για να
κρατήσει σε καλό επίπεδο τον διάλογο ­ και μάλλον το πέτυχε.

Και, το σπουδαιότερο, άρχισε την προετοιμασία του εδάφους για μια επίσκεψη,
λίαν προσεχώς, του Ιρανού προέδρου, Μοχάμεντ Χαταμί, στο Παρίσι.

Ο Βεντρίν δεν έκρυψε τη σημασία που αποδίδει η χώρα του στις σχέσεις με το
Ιράν. «Ο διάλογος είναι αναγκαίος ­ είπε ­ δεδομένης της γεωπολιτικής θέσης
του Ιράν, καθώς και του μεγέθους του και των δυνατοτήτων του».

Ασυνήθιστοι σε τόση εγκαρδιότητα από δυτική χώρα, οι Ιρανοί αντέδρασαν με
τρόπο που τελικά εντυπωσίασε ακόμη και αυτόν τον μάλλον ψυχρό διπλωμάτη που ο
Ζοσπέν έχει διαλέξει για υπουργό Εξωτερικών.

«Η Τεχεράνη έκανε το παν για να δείξει καλή θέληση και διάθεση συνεργασίας ­
δήλωναν οι συνεργάτες του Βεντρίν καθώς ολοκλήρωναν την επίσκεψη. Ο διάλογος
θα συνεχιστεί και θα διευρυνθεί».

ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΓΙΑ ΔΙΑΛΟΓΟ

Η γαλλική αντιπροσωπεία, που χαρακτήρισε το 48ωρο του Βεντρίν στο Ιράν
«επίσκεψη εργασίας», φοβόταν αρχικά την αντίδραση της σκληρής πτέρυγας των
ισλαμιστών, που πρόσκεινται στον πνευματικό ηγέτη Αλί Χαμενέι και είχαν
αντιδράσει έντονα στην προεδρία Χαταμί.

Καμιά αντίδραση όμως δεν υπήρξε ούτε και από αυτή την πλευρά. Η υποδοχή του
Γάλλου υπουργού Εξωτερικών ήταν παντού πολύ θερμή και η προθυμία για διάλογο ομόθυμη.

Ο ίδιος ο αρχηγός των «συντηρητικών» και πρόεδρος της Βουλής, Αλί Ακμπάρ Νατέγ
Νουρί, μίλησε, κατά τους Γάλλους διπλωμάτες, «ακριβώς στον ίδιο θετικό τόνο με
τον πρόεδρο Χαταμί».

Στις αποφάσεις που ελήφθησαν στην Τεχεράνη περιλαμβάνεται η τακτική ανταλλαγή
επισκέψεων κυβερνητικών αξιωματούχων μεταξύ Γαλλίας και Ιράν, η πρόσκληση
βουλευτών της μιας χώρας για περιοδείες στην άλλη και η εντατικοποίηση του
διαλόγου για συγκεκριμένες μορφές συνεργασίας στη γεωργία, την ενέργεια, την
αεροναυπηγική, τα πολιτιστικά, αλλά και την επιστήμη και την πυρηνική τεχνολογία.

ΤΟ ΘΕΜΑ ΡΟΥΣΝΤΙ

Μόνο σε έναν τομέα το Ιράν τήρησε σκληρή στάση, αλλά ο Βεντρίν προτίμησε, όπως
ελέχθη, να μην είναι «πολύ πιεστικός»: στα ανθρώπινα δικαιώματα.

Οι Ιρανοί είπαν ότι σέβονται απόλυτα τα ανθρώπινα δικαιώματα και ότι δεν
διώκουν παρά μόνο άτομα που έχουν διαπράξει αδικήματα τα οποία και σε άλλες
χώρες θα τιμωρούνταν αυστηρά. Δεν προχώρησε όμως καθόλου η συζήτηση για το
θέμα του περίφημου «φετφά» εναντίον του συγγραφέα των «Σατανικών Στίχων»,
Σάλμαν Ρούσντι.

Από την εποχή του Χομεϊνί, ο Ρούσντι έχει «καταδικαστεί» σε θάνατο και έκτοτε
κρύβεται φρουρούμενος από δύο αστυνομικούς που του έχουν διατεθεί μόνιμα από
την κυβέρνηση της Βρετανίας. Οι Ιρανοί δεν ανακαλούν τον «φετφά», αν και, κατ’
ιδίαν, βεβαιώνουν ότι ουδέποτε οργανώθηκε οποιαδήποτε εκστρατεία για ανεύρεση
και θανάτωση του συγγραφέα.

Άν το θέμα Ρούσντι προκάλεσε κάποια αμηχανία στους Γάλλους, τον Ιμπέρ Βεντρίν
ικανοποίησε, τουλάχιστον, η στάση της Τεχεράνης έναντι του Αφγανιστάν: το
ιρανικό καθεστώς είναι κατά των Ταλεμπάν. Ανησυχεί για τη δράση τους και για
τις κατακτήσεις τους και βοηθά ενεργά τους αντιπάλους των Ταλεμπάν.

Ο Βεντρίν είχε μάλιστα συνομιλήσει με την Αμερικανίδα υπουργό Εξωτερικών
Μάντλιν Ολμπράιτ πριν πάει στην Τεχεράνη και της είχε πει ότι θα συζητούσε με
τους Ιρανούς και για τους Ταλεμπάν. Η Ολμπράιτ είχε χαρακτηρίσει «πολύ
ενδιαφέρον» αυτό το τμήμα των συνομιλιών.