Τέρμα οι εγχειρήσεις στα τυφλά

Τέλος στις άσκοπες καρδιοχειρουργικές επεμβάσεις και στη συμπαιγνία
καρδιολόγων και καρδιοχειρουργών εις βάρος ασθενών επιχειρεί να βάλει η
απόφαση του Κεντρικού Συμβουλίου Υγείας, σύμφωνα με την οποία θεσπίζονται
πλέον συγκεκριμένα κριτήρια για να εισαχθεί ο άρρωστος στο χειρουργείο

Τρεις γιατροί θα αποφασίζουν πότε πρέπει ένας καρδιοπαθής να χειρουργηθεί

Τα κριτήρια αυτά θα συνεκτιμώνται σε κάθε περίπτωση από τρεις ειδικούς
γιατρούς, ενώ ­ για πρώτη φορά ­ καθιερώνεται ο ποιοτικός έλεγχος σε όλα τα
Κέντρα Επεμβατικής Καρδιολογίας και Καρδιοχειρουργικής. Τα κέντρα αυτά θα
πρέπει στο εξής να υποβάλλουν τα ποσοστά επιτυχίας τους σε ανεξάρτητη
επιτροπή, με τη συμμετοχή της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας και της
Ελληνικής Καρδιοχειρουργικής Εταιρείας.

Αυτά, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνει το πόρισμα της επιστημονικής επιτροπής που
είχε συσταθεί τον Μάιο του 1997 ­ με απόφαση του υπουργού Υγείας κ. Κώστα
Γείτονα και έπειτα από πρωτοσέλιδο δημοσίευμα των «ΝΕΩΝ» για 2.000
καρδιοχειρουργικές επεμβάσεις που γίνονται στην Ελλάδα κάθε χρόνο χωρίς λόγο.
Το επιστημονικό πόρισμα εγκρίθηκε πρόσφατα από την Ολομέλεια του ΚΕΣΥ.

Όπως επισημαίνεται στην έκθεση των ειδικών, για να συστηθεί στον άρρωστο
καρδιοχειρουργική ή καρδιολογική επεμβατική επέμβαση, πρέπει να ληφθούν υπόψη:

1 Τα χαρακτηριστικά του ασθενούς.

2 Τα χαρακτηριστικά του κέντρου όπου θα γίνει η επέμβαση
(συμπεριλαμβανομένης και της εμπειρίας των γιατρών) και

3 Τα επιστημονικά δεδομένα.

Η επιτροπή καθόρισε και τα απαραίτητα κριτήρια που πρέπει να πληροί κάθε
κέντρο και κάθε γιατρός, για να εκτελεί αγγειοπλαστικές ή καρδιοχειρουργικές
επεμβάσεις. Λόγου χάρη, για να εκτελεί αυτόνομα ένας καρδιολόγος
αγγειοπλαστικές επεμβάσεις, θα πρέπει να έχει ειδική εκπαίδευση τουλάχιστον
ενός έτους, να έχει εμπειρία 125 τουλάχιστον αγγειοπλαστικών και να συντηρεί
την επιδεξιότητά του με τουλάχιστον 50 τέτοιες επεμβάσεις ετησίως.

ΜΕ ΓΝΩΜΗ ΤΡΙΩΝ ΓΙΑΤΡΩΝ

Σύμφωνα με το πόρισμα των ειδικών, οι συστάσεις των γιατρών προς τους
καρδιοπαθείς πρέπει να αφορούν συγκεκριμένα:

1 «Συντηρητική αγωγή» (με φάρμακα), όταν αυτή σαφώς ενδείκνυται.

2 «Επεμβατική καρδιολογική αντιμετώπιση» (δηλαδή, κυρίως αγγειοπλαστική
), όταν σαφώς πληρούνται τα κριτήρια που θεσπίζονται με αυτή την απόφαση του ΚΕΣΥ.

3 «Χειρουργική αντιμετώπιση», όταν σαφώς πληρούνται τα κριτήρια που
αναφέρονται στην απόφαση του ΚΕΣΥ.

4 «Καρδιοχειρουργική αξιολόγηση» για τις αμφίβολες περιπτώσεις.

Τα δισεπίλυτα καρδιολογικά προβλήματα, δηλαδή όσα δεν υπάγονται σαφώς στις
προαναφερθείσες κατηγορίες, απαιτούν ­ εκτός από τη γνώμη ενός επεμβατικού
καρδιολόγου και ενός καρδιοχειρουργού ­ και τη γνώμη ενός ακόμα έμπειρου
καρδιολόγου, ο οποίος θα πρέπει να εκτελεί χρέη διευθυντού κλινικής ή
εργαστηρίου. Όλες οι παραπάνω συστάσεις προς τον ασθενή θα πρέπει να
υπογράφονται από τον διευθυντή της κλινικής ή του εργαστηρίου και από τον γιατρό-καθετηριαστή.

Η τελική απόφαση, πάντως, για το είδος της αγωγής, ανήκει στον ίδιο τον ασθενή
­ τονίζεται στο πόρισμα ­ ή αν δεν μπορεί να αποφασίσει ο ίδιος, στους πιο
στενούς οικείους του. Αυτό θα πρέπει να γίνεται έπειτα από πλήρη ενημέρωσή του
για τη σκοπιμότητα, τους κινδύνους και τη διαδικασία της επέμβασης.

ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ

Για πρώτη φορά ποιοτικός έλεγχος για όλα τα καρδιοχειρουργικά κέντρα και τα κέντρα επεμβατικής καρδιολογίας σύμφωνα με την απόφαση του Κεντρικού Συμβουλίου Υγείας έπειτα από πρωτοσέλιδο δημοσίευμα των «Νέων»

Βέβαια, με τη συνεχή πρόοδο της επιστήμης, οι ενδείξεις των καρδιολογικών και
καρδιοχειρουργικών επεμβάσεων μεταβάλλονται. Γι αυτό ­ όπως τονίζεται στο
πόρισμα ­ στόχος τού κειμένου δεν είναι να θεσπίσει άκαμπτα κριτήρια, αλλά να
συμβάλει στη δημιουργία αδρών προσανατολισμών, που θα βοηθούν στη λήψη ορθών
αποφάσεων. «Ο υπεύθυνος διευθυντής (καρδιολόγος ή καρδιοχειρουργός) οφείλει να
μπορεί να δικαιολογήσει τυχόν παρεκκλίσεις από τις παραπάνω συστάσεις»,
τονίζεται όμως στο πόρισμα του Κεντρικού Συμβουλίου Υγείας, αποτρέποντας
«πονηρές» σκέψεις.

Το συμφέρον του ασθενούς ­ «υπενθυμίζει» στους Ασκληπιάδες το Κεντρικό
Συμβούλιο Υγείας ­ είναι το καλύτερο κριτήριο πριν από την απόφαση για το
χειρουργείο. «Η διενέργεια καρδιολογικών και καρδιοχειρουργικών επεμβάσεων
είναι δαπανηρή», επισημαίνεται. «Ορθό κριτήριο είναι το συμφέρον του ασθενούς,
στο οποίο πρέπει να περιλαμβάνεται και η σχέση κόστους – ωφέλειας».

ΟΙ ΛΙΣΤΕΣ

Στο κείμενο του ΚΕΣΥ γίνεται μνεία και για το άλλο «καυτό» θέμα στον χώρο της
ελληνικής καρδιοχειρουργικής, τις λίστες των επεμβάσεων. Όπως αναφέρεται ρητά,
ο διευθυντής της καρδιοχειρουργικής κλινικής θα πρέπει να έχει την ευθύνη της
λίστας επεμβάσεων των καρδιοχειρουργών, «λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες των
ασθενών, τις εκπαιδευτικές και ερευνητικές ανάγκες, την πείρα των
καρδιοχειρουργών κ.λπ.».

Τέλος, όλα τα Κέντρα Επεμβατικής Καρδιολογίας και όλα τα Καρδιοχειρουργικά
Κέντρα (δημόσια και ιδιωτικά) θα πρέπει να υποβάλλουν ετήσια έκθεση σε
ανεξάρτητη επιτροπή, με συμμετοχή εκπροσώπων της Ελληνικής Καρδιολογικής
Εταιρείας και της Ελληνικής Καρδιοχειρουργικής Εταιρείας. Στην έκθεση αυτή
υποχρεούται να αναφέρουν τα ποσοστά επιτυχίας και τα ποσοστά θνησιμότητας που
έχει κάθε κέντρο στις επεμβάσεις του. Η επιτροπή θα αποφαίνεται για την
ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών ενός εκάστου κέντρου, ώστε να υπάρχει
ενημέρωση του κοινού για το επιστημονικό «χου ις χου» γιατρών και κέντρων.

Στη στεφανιαία νόσο, συνιστάται η φαρμακευτική αγωγή (και όχι η
εγχείρηση), όταν:

* Δεν υπάρχει τεκμηριωμένη ισχαιμία.

* Υπάρχει ασυμπτωματική νόσος ενός ή δύο αγγείων, χωρίς σαφώς θετική δοκιμασία κοπώσεως.

* Υπάρχει στεφανιαία νόσος, με ανατομία όμως αγγείων ακατάλληλη για επέμβαση.

* Είναι απαγορευτική για εγχείρηση η γενική κατάσταση υγείας του ασθενούς.

Η επέμβαση (με εγχείρηση ή αγγειοπλαστική) συνιστάται στη στεφανιαία
νόσο, όταν:

* Υπάρχει τεκμηριωμένη ισχαιμία.

* Έχει προηγηθεί σημαντικά θετική δοκιμασία κοπώσεως και (ή) συμπτώματα
ανθεκτικά στη φαρμακευτική αγωγή.

* Λαθροβιούν μυοκάρδιο (που τείνει, δηλαδή, να νεκρωθεί).

* Ολικά αποφραγμένο αγγείο, με ιστορικό οξέος εμφράγματος του μυοκαρδίου
μικρότερο του ενός μηνός.

Η χειρουργική αντιμετώπιση συνιστάται, όταν:

* Η ανατομία των αγγείων του ασθενούς είναι προσφορότερη για χειρουργική, παρά
για διαδερματική επέμβαση (και αναφέρονται συγκεκριμένες ανατομικές λεπτομέρειες).

* Όταν έχει συμβεί οξύ επεισόδιο έπειτα από υψηλή αρτηριακή πίεση, το οποίο
δεν αντιμετωπίζεται από τα υπάρχοντα καρδιοεπεμβατικά μέσα.

* Όταν υπάρχουν χειρουργικές επιπλοκές στεφανιαίας νόσου.

Η διαδερματική αντιμετώπιση (κυρίως αγγειοπλαστική) συνιστάται όταν:

* Η ανατομία των αγγείων είναι προσφορότερη για διαδερματική παρά για
χειρουργική επέμβαση (και παρατίθενται συγκεκριμένα ανατομικά κριτήρια)

* Η γενική κατάσταση του ασθενούς είναι απαγορευτική για εγχείρηση.

Με τον ίδιο τρόπο ­ και με πολλές ιατρικές λεπτομέρειες ­ καθορίζονται οι
προϋποθέσεις για να συστήσει ένας γιατρός επέμβαση σε ασθενή με
βαλβιδοπάθεια, συγγενή καρδιοπάθεια ή καρδιακές αρρυθμίες. Έτσι,
καθορίζεται πότε πρέπει να συνιστάται χειρουργική αγωγή και πότε διαδερματική
βαλβιδοπλαστική σε ασθενείς με στένωση αορτής, με ανεπάρκεια αορτής, με
στένωση μιτροειδούς, με ανεπάρκεια μιτροειδούς ή με στένωση πνευμονικής.

Για τις συγγενείς καρδιοπάθειες, αναφέρεται πότε είναι σκόπιμο να
χορηγείται φαρμακευτική αγωγή και πότε να οδηγείται ο ασθενής στο χειρουργείο
ή στο εργαστήριο των μη χειρουργικών επεμβάσεων, όταν αυτός πάσχει από στένωση
ισθμού αορτής, από περιφερική στένωση πνευμονικής, από μεσοκολπική ή
μεσοκοιλιακή επικοινωνία, από αορτικό πόρο, από τετραλογία Φαλό ή από
μεταθέσεις αγγείων.

Τέλος, καθορίζονται σαφώς οι ενδείξεις για την κατάλυση (χειρουργική ή
διαδερματική) των αρρυθμιογόνων εστιών, δηλαδή το πότε χρειάζεται να γίνει η
κατάλυση και πότε όχι.

Πρόεδρος της επιτροπής του ΚΕΣΥ, η οποία συνέταξε τις οδηγίες για τις
καρδιοχειρουργικές και καρδιολογικές επεμβάσεις, ήταν ο καθηγητής Καρδιολογίας
του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων κ. Δ. Σιδερής και μέλη ο καθηγητής Καρδιολογίας
του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Σ. Σταματελόπουλος, ο καθηγητής Καρδιολογίας του
Πανεπιστημίου Πατρών κ. Μ. Αντώνιος, ο αναπληρωτής καθηγητής Καρδιολογίας του
Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Μ. Κυριακίδης, ο διευθυντής του Καρδιοχειρουργικού
Τμήματος του ΝΙΜΤΣ και άμισθος επίκουρος καθηγητής Χειρουργικής του
Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Γ. Σανούδος, ο διευθυντής του Γ’ Καρδιοχειρουργικού
Τμήματος στο Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο κ. Γ. Παλατιανός, ο αναπληρωτής
καθηγητής Καρδιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόεδρος της Ελληνικής
Καρδιολογικής Εταιρείας κ. Χ. Στεφανάδης και ο παιδοκαρδιολόγος διευθυντής του
Νοσοκομείου Παίδων «Αγία Σοφία» κ. Β. Θανόπουλος.