Άνδρες εν κινδύνω…

Άσχημα τα μαντάτα από τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Αναπτύξεως
σχετικά με την υγεία των Ελλήνων την τελευταία πενταετία. Σχεδόν καθόλου δεν
μειώθηκε η πρώιμη θνησιμότητα (από καρδιακά, τροχαία, καρκίνο κ.α.) στους
άνδρες της χώρας μας αυτήν την περίοδο, σε αντίθεση με τη συντριπτική
πλειοψηφία των 29 χώρων – μελών του ΟΟΣΑ.

ΣΥΜΦΩΝΑ με τα πρόσφατα αυτά στοιχεία (Ιούνιος 1998) του ΟΟΣΑ, ο ετήσιος ρυθμός
μείωσης της πρόωρης θνησιμότητας των Ελλήνων, που ήταν στην εικοσαετία
1960-1980 1,2% (με μέσο όρο χωρών του ΟΟΣΑ 1,7%) και στη δεκαετία 1980-1990
2,2% (όπως και ο μέσος όρος των χωρών του ΟΟΣΑ), έπεσε στην πενταετία
1990-1995 στο 0,4% (έναντι 2,6% μέσου όρου των χωρών του ΟΟΣΑ). Την ίδια
πενταετία, η πρόωρη θνησιμότητα μειωνόταν κάθε χρόνο κατά 6,2% στην Ισλανδία,
κατά 4,3% στη Νορβηγία, κατά 4% στη Σουηδία και στη Φινλανδία, κατά 2,6% στο
Ηνωμένο Βασίλειο, κατά 3,5% στην Αυστραλία, κατά 2,3% στην Ιταλία κ.λπ.

Έτσι, ενώ οι ειδικοί του Οργανισμού επισημαίνουν στην έκθεσή τους ότι η
κατάσταση της υγείας στους πληθυσμούς των χωρών – μελών συνεχίζει να
βελτιώνεται και ότι η μείωση της πρόωρης θνησιμότητας (δηλαδή των θανάτων κάτω
των 70 χρόνων, που θα μπορούσαν να αποφευχθούν χάρη στις ιατρικές προόδους, το
καθαρό περιβάλλον, τις καλές κοινωνικές συνθήκες και τον υγιεινό τρόπο ζωής)
έγινε ακόμα μεγαλύτερη τα τελευταία 5 χρόνια σε σχέση με τις προηγούμενες
δεκαετίες, η αισιόδοξη αυτή διαπίστωση δεν περιλαμβάνει και τον ανδρικό
πληθυσμό της Ελλάδας.

Η ΕΞΗΓΗΣΗ

Γιατί, όμως, παρουσιάστηκε αυτή η δυσάρεστη για τους Έλληνες τροπή των δεικτών
υγείας; «Οι Έλληνες παρουσιάζουν μία κάμψη στον ρυθμό μείωσης της πρώιμης
θνησιμότητας γιατί έχουν υπερβεί πια τη χρυσή μεταβατική περίοδο, κατά την
οποία οι θάνατοι από λοιμώδη νοσήματα είχαν υποχωρήσει πολύ λόγω της βελτίωσης
του βιοτικού επιπέδου, ενώ παράλληλα η χώρα μας δεν είχε ακόμα μπει στην
τροχιά των ανεπτυγμένων χωρών, με τις επιδημίες της ισχαιμικής καρδιοπάθειας
και των καρκίνων», εξηγεί ο καθηγητής Οικονομίας της Υγείας στην Εθνική Σχολή
Δημόσιας Υγείας, κ. Γιάννης Κυριόπουλος. «Παρατηρούμε σήμερα μία τάση αύξησης
των νοσημάτων αυτών (καρδιοπαθειών και καρκίνων), ενώ ταυτόχρονα τα εθνικά
υγειονομικά μας προβλήματα (τροχαία ατυχήματα, κάπνισμα, ηπατίτιδες, ρύπανση
περιβάλλοντος κ.α.) παραμένουν χωρίς πολιτικές παρέμβασης και αλλοιώνουν τους
δείκτες υγείας μας, τόσο σε σχέση με τα παλιότερα χρόνια όσο και σε σχέση με
τις άλλες χώρες του ΟΟΣΑ. Παρ’ όλα αυτά, βέβαια, το προσδόκιμο επιβιώσεώς μας
παραμένει από τα υψηλότερα του κόσμου (μετά την Ιαπωνία και την Ισλανδία) και
βρίσκεται στα 75 χρόνια για τους άνδρες και τα 81 χρόνια για τις γυναίκες».

ΦΥΛΕΤΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ

Για τις Ελληνίδες, πάντως, οι αριθμοί δείχνουν καλύτερη υγεία: κατά 2,7%
μειωνόταν κάθε χρόνο η πρόωρη θνησιμότητά τους κατά την περίοδο 1990-1995,
έναντι 2,8% ως μέσου όρου των χωρών του ΟΟΣΑ. Για τις προηγούμενες δεκαετίες,
η πρόωρη θνησιμότητα των Ελληνίδων μειωνόταν κάθε χρόνο κατά 3% στην περίοδο
1980-1990 (έναντι 2,3% μέσου όρου στις χώρες του ΟΟΣΑ) και κατά 2,5% την
περίοδο 1960-1980 (έναντι 2,6% μέσου όρου των χωρών του ΟΟΣΑ).

Πού αποδίδονται, άραγε, οι «φυλετικές» αυτές διαφορές; «Διεθνώς, οι άνδρες
θεωρούνται πιο εκτεθειμένοι στο κοινωνικό γίγνεσθαι και για αυτό (εκτός των
άλλων βιολογικών λόγων) πιο τρωτοί σε καρδιοπάθειες, καρκίνους κ.α.»,
σχολιάζει ο κ. Κυριόπουλος. «Στην Ελλάδα, όμως, η διαφορά στους δείκτες υγείας
μεταξύ ανδρών και γυναικών την τελευταία πενταετία είναι μεγαλύτερη, επειδή οι
Ελληνίδες τείνουν να φθάσουν τη διαφορά τους από τους άνδρες στα 8-9
κερδισμένα χρόνια ζωής (όπως συμβαίνει και στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες), από
τα 5-6 χρόνια διαφορά που είχαν έως πρόσφατα. Η διαφορά αυτή ανδρών – γυναικών
ήταν η μικρότερη στην Ευρώπη και οφειλόταν κυρίως σε κοινωνικοοικονομικούς
λόγους, καθώς οι αγρότισσές μας ήταν εκτεθειμένες σε κινδύνους για την υγεία
τους, οι γυναίκες της επαρχίας μας δεν είχαν πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας κ.α.».