Η χρονιά της ύφεσης

Πρώτα η Ιαπωνία. Τώρα η Ρωσία. Η οικονομική κρίση τρομάζει τις παγκόσμιες
αγορές. Τι συμβαίνει; Ποιος έχει σειρά;

1 Γιατί οι παγκόσμιες οικονομικές αγορές είναι τόσο νευρικές;

«Η αναταραχή στη Ρωσία ξανάφερε στο προσκήνιο την οικονομική αστάθεια των
λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών. Αφού ξόδεψε σχεδόν 4 δισ. δολάρια από τη βοήθεια
που είχε λάβει από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο σε μία ανώφελη υπεράσπιση του
ρουβλίου, η Κεντρική Τράπεζα της Ρωσίας υποτίμησε το ρωσικό νόμισμα και
ανακοίνωσε τρίμηνο μορατόριουμ στην αποπληρωμή του δημόσιου χρέους.

Την ίδια ώρα οι ασιατικές χώρες ακόμη μαζεύουν τα συντρίμμια από την περυσινή
οικονομική κρίση».

2 Ποιες χώρες επλήγησαν περισσότερο;

«Εκτός από τη Ρωσία, σε κρίση βρίσκονται η Κορέα, η Ταϊλάνδη, η Μαλαισία και η
Ινδονησία. Πιέσεις δέχονται το νοτιοαφρικανικό ραντ, η ινδική ρουπία, η
τσεχική κορώνα, αλλά και τα νομίσματα της Λατινικής Αμερικής. Όμως, ο
μεγαλύτερος πονοκέφαλος παραμένει η Ιαπωνία».

3 Όλες αυτές οι κρίσεις συνδέονται μεταξύ τους;

«Ναι. Έχουν όλες τις ρίζες τους στην κατάρρευση της ιαπωνικής οικονομίας, που
επιβράδυνε τις άλλες ασιατικές οικονομίες, με συνέπειες που τώρα γίνονται
αισθητές στον υπόλοιπο κόσμο.

Οι αναδυόμενες οικονομίες είναι υποχρεωμένες να χρησιμοποιήσουν τα
εξασθενημένα νομίσματά τους, αναζητώντας διέξοδο από την κρίση μέσω της
αύξησης των εξαγωγών τους. Δηλαδή, στην πραγματικότητα, ανταγωνίζονται η μία
την άλλη ποια θα πουλήσει φτηνότερα στις ΗΠΑ και τη Δυτική Ευρώπη, που είναι
οι μοναδικές παγκόσμιες αγορές όπου υπάρχει ακόμη κινητικότητα.

Ένα βασανιστικό ερώτημα είναι για πόσο ακόμη κερδοσκόποι σαν τον Τζορτζ Σόρος
θα πιέζουν τα ασθενή νομίσματα προκειμένου να επωφεληθούν από την υποτίμησή τους».

4 Για όλα φταίνε λοιπόν οι κερδοσκόποι;

«Σε κρίσεις όπως στην Ασία ή το Μεξικό παρατηρήθηκε μεγάλη ροή κεφαλαίων, που
αποδόθηκε στην παγκοσμιοποίηση των κεφαλαιαγορών.

Πάντως μεγάλοι επενδυτικοί οίκοι πιστεύουν ότι, μολονότι οι κερδοσκοπικές
κινήσεις κεφαλαίων επιδεινώνουν αυτές τις κρίσεις, δεν θα είχαν συμβεί αν τα
βασικά οικονομικά δεδομένα των χωρών ήταν ισχυρά.

Στις περισσότερες ασιατικές χώρες οι οικονομικές ανισορροπίες συνδυάστηκαν με
δεκαετίες κρατικών επενδύσεων στη βαριά βιομηχανία. Κάποτε ήρθε ο κορεσμός. Αν
στο υπανάπτυκτο τραπεζικό σύστημα προσθέσουμε τη διαφθορά και την
ευνοιοκρατία, τότε έχουμε τη συνταγή της κρίσης.

Στη Ρωσία και τη Νοτιοανατολική Ασία η κερδοσκοπία ήταν κυρίως εγχώρια. Όσο τα
τοπικά νομίσματα παρέμεναν συνδεδεμένα με το δολάριο, όλοι δανείζονταν σε
δολάρια για να τα τοποθετήσουν σε επενδύσεις με υψηλές αποδόσεις στη χώρα τους
ώσπου να “σπάσει” η ισοτιμία με το δολάριο και να βρεθούν με άχρηστα χαρτιά
στα χέρια τους».

5 Πόσο σημαντική είναι η ρωσική κρίση;

«Η Ρωσία είναι η μεγαλύτερη χώρα του κόσμου, όχι όμως και η μεγαλύτερη
οικονομία. Το χρηματιστήριό της έχει μικρή αξία. Πάντως παραμένει σημαντική
δύναμη και ενδεχόμενη πολιτική αστάθεια θα μπορούσε να τη βυθίσει στον απομονωτισμό.

Πολλές μεγάλες διεθνείς τράπεζες, κυρίως γερμανικές, είναι ιδιαίτερα
εκτεθειμένες στη Ρωσία, όπου “γράφουν” μεγάλες απώλειες.

Και στο διεθνές οικονομικό σύστημα όλα εξαρτώνται από την εμπιστοσύνη των
επενδυτών, που σήμερα είναι ιδιαίτερα εύθραυστη».

6 Ποιος έχει σειρά;

«Μετά την Ασία και την Ανατολική Ευρώπη η κρίση απειλεί τώρα να καταπιεί τη
Λατινική Αμερική, όπου τόσο το πέσο του Μεξικού όσο και το μπολιβάρ της
Βενεζουέλας έχουν πάρει την κατιούσα.

Το μεγάλο ερώτημα όμως είναι αν θα υποτιμήσει το νόμισμά του το Χονγκ Κονγκ.
Γιατί τότε θα ακολουθήσει η Κίνα και τα πράγματα θα γίνουν πολύ πιο σοβαρά».

7 Μπορούν όλα αυτά να βυθίσουν τον κόσμο στην ύφεση;

«Ουσιαστικά ένα μεγάλο μέρος του κόσμου βρίσκεται ήδη σε ύφεση. Η κατανάλωση
στην Ασία έχει μειωθεί δραστικά και η παραγωγή που προοριζόταν για εκεί
διοχετεύεται τώρα στις ευημερούσες αγορές της Ευρώπης και της Αμερικής.

Η Βρετανία έχει να παλέψει με την ισχυρή στερλίνα και τα επιτόκια, που είναι
πολύ υψηλότερα από τα επιτόκια των ανταγωνιστών της. Από τις χώρες του ΟΟΣΑ
μόνο η Γαλλία και η Γερμανία προβλέπεται να έχουν φέτος αύξηση του ρυθμού
ανάπτυξης. Ακόμη και στις ΗΠΑ αρχίζει να γίνεται λόγος για ύφεση. Η κινητήρια
δύναμη της αμερικανικής ανάπτυξης ήταν η τεχνολογία. Όμως οι τιμές των
ημιαγωγών (μικροτσίπ) μειώθηκαν σημαντικά λόγω του ανταγωνισμού από την Ασία.
Έτσι το αμερικανικό εμπορικό έλλειμμα αυξήθηκε επικίνδυνα».

8 Τι μπορεί να κάνει ο υπόλοιπος κόσμος;

«Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο διέθεσε 40 δισ. δολάρια για την αντιμετώπιση
των κρίσεων. Όμως οι Δυτικοί χορηγοί εμφανίζονται πολύ λιγότερο γενναιόδωροι.
Όπως και να έχει το πράγμα, το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να
παρακολουθούμε τα θύματα που θα μαζεύουν τα συντρίμμια».