ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Τα δύο μαγαζάκια

Στη Χώρα της Αμοργού, έναν τόπο που ξεκουράζει την ψυχή του ανθρώπου, μας
πλησίασαν ένα απόγευμα μερικά παιδάκια. «Ελάτε να δείτε το μαγαζάκι μας», μας
είπαν και μας οδήγησαν σε μια γωνιά του δρόμου, όπου πουλούσαν χειροποίητα
έργα τους.

ΓΟΗΤΕΥΜΕΝΟΙ κυρίως από τα λαμπερά τους μάτια αγοράσαμε έναν χάρτη του νησιού
ζωγραφισμένο πάνω σε μιαν άσπρη πέτρα. Στην επόμενη γωνία έπεσε πάνω μας ένα
άλλο παιδάκι. «Από μας δεν θα πάρετε;». Στην αφελή απορία μας γιατί αυτός κι
οι φίλοι του δεν ενώνονταν με την άλλη παρέα, η απάντηση ήταν αποστομωτική:
«Μα εμείς έχουμε το δικό μας μαγαζάκι». Αρκέστηκε σε μία φωτογράφηση.

Έχω την αίσθηση πως η λειτουργία των ελληνικών κομμάτων υπακούει στην ίδια
λογική, λες κι η συνεχής ­ και συχνά αδικαιολόγητη ­ διαφοροποίηση των πάντων
από τους πάντες αποτελεί τον αξεπέραστο κανόνα και της πολιτικής μας ζωής.
Μέσα από τις πρόσφατες εξελίξεις γίνεται εμφανές σε ποιο βαθμό αυτό το
ανακλαστικό είναι από γραφικό έως επιζήμιο. Σε κάθε περίπτωση, ιδίως όταν η
γραφικότητα μας αποσπά από τη συναίσθηση της ζημίας, δυσκολεύει τη λήψη των
αποφάσεων και την κατανόησή τους από τον πολίτη.

Δεν μπορεί να υπάρξει χαρακτηριστικότερο παράδειγμα της ποιότητας του
πολιτικού λόγου της αξιωματικής αντιπολίτευσης από τη στάση της στο θέμα των
επιχειρούμενων από την κυβέρνηση ιδιωτικοποιήσεων. Σε σχετικά πρόσφατη δημόσια
συγκέντρωση διευθυντικών στελεχών του επιχειρηματικού κόσμου, με θέμα το ευρώ
και την αναγκαία προσαρμογή της χώρας μας για την υποδοχή του, ο πρόεδρος της
Νέας Δημοκρατίας εντυπωσίασε τους παρευρισκομένους (ευτυχώς που υπάρχουν και
οι αυτήκοοι μάρτυρες) λέγοντας ότι η κυβέρνηση είναι τυχερή, γιατί θα έχει την
αντιπολίτευση αρωγό στην προσπάθεια «συμμαζέματος» του τραπεζικού συστήματος,
διά της εκποιήσεως αρκετών από τα δημόσια χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Ξέρουμε
όλοι πώς μεταφράσθηκε η αρωγή αυτή στην περίπτωση της πώλησης της Ιονικής: με
τη Νέα Δημοκρατία μπροστάρη στην αντίδραση κατά της απόφασης πώλησης και
τροφοδότη της συνδικαλιστικής αδιαλλαξίας (που κάθε άλλο παρά αποτελούσε τη
μόνη, ούτε καν την πλειοψηφική, διέξοδο). Ποια αξιοπιστία ­ για τους όχι και
τόσο λίγους που ζυγίζουν τα κόμματα με πολιτικούς όρους ­ μπορεί πλέον να
προσδοκά; Πόσο μάλλον που το περιστατικό δεν είναι μεμονωμένο (ας θυμηθούμε
πρόχειρα το σχέδιο «Καποδίστριας») και που η αξιωματική αντιπολίτευση έχει
δώσει συνεπές δείγμα γραφής και στο εσωτερικό της μέτωπο: κανένας δισταγμός
στη διαγραφή στελεχών που απλώς ζητούσαν οι πράξεις να ευθυγραμμισθούν με τις
αρχές του κόμματος, ανοχή των ακροδεξιών και φιλοβασιλικών στοιχείων παρά τον
διακηρυσσόμενο στόχο περί εκπονήσεως «κεντροδεξιού πόλου».

Και η κυβερνητική όμως παράταξη κάθε άλλο παρά έχει απεξαρτηθεί από το
σύνδρομο των δύο μαγαζακίων. Δεν μπορεί αλλιώς να εξηγηθεί η ακατανίκητη έλξη
μιας μεγάλης μερίδας στελεχών του ΠΑΣΟΚ για αυτομαστίγωμα και αλληλοσπαραγμό ­
σε σημείο που να έχουμε όλοι ξεχάσει ότι λογικότερες αντιδράσεις σε μια
δημοκρατία θα ήταν η νηφάλια κριτική και η αντιπαράθεση απόψεων, όχι τσιτάτων.
Είναι ιδιαιτέρως δυσχερές για τον πολίτη να εντοπίσει πού βρίσκονται οι
ουσιαστικές πολιτικές διαφορές της λεγόμενης εσωκομματικής αντιπολίτευσης σε
σχέση με την ακολουθούμενη κυβερνητική γραμμή. Εκτός βέβαια από θέματα
εξωτερικής πολιτικής και άμυνας, για τα οποία όμως ο ίδιος αυτός πολίτης δεν
έχει άλλη δυνατότητα, αν επιθυμεί την ψυχική του υγεία, από το να ελπίζει πως
τα σενάρια αποκαλύψεως που προβάλλονται ένθεν κακείθεν πολύ απέχουν από την
πραγματικότητα. Τελικά πάντως η προσωπική και συναισθηματική διάσπαση στερεί
από το κυβερνών κόμμα τις υπηρεσίες στελεχών που θα ήταν πολύτιμα εν όψει των
τεράστιων ­ αλλά τεχνοκρατικής, όχι μεταφυσικής υφής ­ ευθυνών που έχει αναλάβει.

Η αποθέωση της φάρσας ήταν οι αντιδράσεις στις φετινές τρομερές πυρκαγιές. Από
την αντιπολίτευση που δεν δίστασε να γνωμοδοτήσει ότι «η κυβέρνηση καίει τη
χώρα» ώς τα ίδια τα κυβερνητικά στελέχη που πολώθηκαν γύρω από το πρόσωπο ενός
υπεύθυνου υπουργού, χωρίς καν να εξετάσουν σε βάθος τα γεγονότα, τα δυο
μαγαζάκια έχασαν λίγους ακόμα πελάτες.

Ο δικηγόρος Κώστας Β. Μποτόπουλος είναι διδάκτωρ του Συνταγματικού Δικαίου.