«Ετυμηγορία» η αναθεώρηση

«Στην αναθεώρηση του Συντάγματος έχει αποφασιστεί να μην έχει το δικαίωμα
δικαστής να δικάζει την ιδίαν αυτού υπόθεση». Ο υπουργός Δικαιοσύνης, με την
οργισμένη ανακοίνωσή του για τις νέες φοροαπαλλαγές που επιδίκασαν οι δικαστές
στον κλάδο τους, επανέφερε το ζήτημα στο προσκήνιο.

ΜΕΣΩ της συνταγματικής αναθεώρησης οι δικαστές θα σταματήσουν να αποφαίνονται
για τα οικονομικά τους αιτήματα, ενώ έρχονται ακόμη πέντε μεγάλες αλλαγές για
το χώρο της δικαιοσύνης.

Η παρούσα Βουλή έκρινε αναθεωρητέα συνολικά 10 άρθρα του Συντάγματος, που
αναφέρονται τόσο στη διαδικασία απονομής του δικαίου όσο και στη λειτουργία
της δικαιοσύνης. Η επόμενη Βουλή καλείται να προσδιορίσει τις αλλαγές, αλλά το
νέο τοπίο που θα διαμορφωθεί στο χώρο της δικαιοσύνης είναι ήδη ορατό μέσα από
τις προτάσεις που έχουν επεξεργαστεί τα κόμματα. Είναι μάλιστα αξιοσημείωτο
ότι για τις περισσότερες διατάξεις που τίθενται υπό αναθεώρηση, υπάρχει
ταύτιση απόψεων από το σύνολο σχεδόν των πολιτικών κομμάτων.

Ευάγγ. Γιαννόπουλος: «Δικαιοσύνη από τον λαό για τον λαό» με το αμιγές σύστημα ενόρκων

Για τον υπουργό Δικαιοσύνης Ευάγ. Γιαννόπουλο η συνταγματική αναθεώρηση «θα
δώσει αποφασιστικό ρόλο για τα τεκταινόμενα στη δικαιοσύνη, τόσο στις
δικαστικές και εισαγγελικές ενώσεις όσο και στον δικηγορικό και πανεπιστημιακό
(νομικό) κλάδο». Και αναφέρεται στις αλλαγές που επέρχονται στο Ανώτατο
Δικαστικό Συμβούλιο, το οποίο αποφασίζει για προαγωγές, μεταθέσεις κ.λπ. των
δικαστικών.

Μέσω της συνταγματικής αναθεώρησης, λοιπόν, προβλέπεται:

* Ρητή πρόβλεψη για τη μισθολογική μεταχείριση των δικαστών, οι οποίοι δεν θα
μπορούν να προσφεύγουν στα τακτικά δικαστήρια με μισθολογικά αιτήματα.
Σχετικές αγωγές αναμένεται ότι θα εξετάζονται από το δικαστήριο αγωγών
κακοδικίας, όπου συμμετέχουν και καθηγητές της Νομικής και δικηγόροι, ή από
ειδικό δικαστήριο που θα συγκροτείται γι’ αυτές τις υποθέσεις. Επίσης
προβλέπεται η καθιέρωση του πόθεν έσχες για τους δικαστικούς λειτουργούς.

* Καθιέρωση του αμιγούς συστήματος ενόρκων με διεύρυνση των υποθέσεων που θα
υπάγονται στην αρμοδιότητα των ορκωτών δικαστηρίων. Η πρόταση προέρχεται από
το ΠΑΣΟΚ, αλλά η σχετική διάταξη κρίθηκε αναθεωρητέα και από την πλευρά της
Ν.Δ., η οποία ωστόσο τάσσεται υπέρ των μεικτών δικαστηρίων. Ο υπουργός
Δικαιοσύνης Ευάγ. Γιαννόπουλος, πάντως, προωθεί στην παρούσα φάση νομοθετική
διάταξη για την ενίσχυση του θεσμού των ενόρκων (με αύξηση των λαϊκών δικαστών
από 4 σε 6).

* Ρητή απαγόρευση της ανάθεσης διαιτησιών σε δικαστικούς. Ακόμη θα απαγορευθεί
η συμμετοχή των δικαστών σε διοικητικού χαρακτήρα συμβούλια και επιτροπές, με
εξαίρεση τις νομοπαρασκευαστικές επιτροπές, τις ανεξάρτητες διοικητικές αρχές
και την εκπροσώπηση της χώρας σε διεθνείς οργανισμούς.

* Δημιουργία κοινού οργάνου για όλους τους κλάδους της δικαιοσύνης, που θα
αποφασίζει για την υπηρεσιακή κατάσταση των δικαστικών λειτουργών έως το βαθμό
του αντιπροέδρου των ανωτάτων δικαστηρίων. Με τη δημιουργία του νέου οργάνου
θα καταργηθούν τα Ανώτατα Δικαστικά Συμβούλια, όπως λειτουργούν σήμερα στα
τρία Ανώτατα Δικαστήρια (Συμβούλιο της Επικρατείας, Άρειος Πάγος, Ελεγκτικό
Συνέδριο), ενώ στο νέο όργανο θα συμμετέχουν και εκπρόσωποι των δικαστικών
ενώσεων των τριών μεγαλύτερων δικηγορικών συλλόγων της χώρας και καθηγητές της Νομικής.

* Συγκρότηση ειδικού εκλεκτορικού σώματος που θα εισηγείται προς το Υπουργικό
Συμβούλιο τρεις υποψηφίους για τη θέση προέδρου Ανωτάτου Δικαστηρίου.

* Προαγωγική εξέλιξη των τακτικών διοικητικών δικαστών έως το Συμβούλιο της
Επικρατείας. Σήμερα οι διοικητικοί δικαστές φθάνουν έως το βαθμό του προέδρου
Εφετών, αλλά μέσω της αναθεώρησης θα ανοίξει ο δρόμος και για τη προαγωγή από
το βαθμό αυτό στο βαθμό του συμβούλου Επικρατείας (ή του παρέδρου του ΣτΕ για
τους εφέτες διοικητικών δικαστηρίων).

Ακόμη, μέσω της συνταγματικής αναθεώρησης καθιερώνεται η υποχρεωτική
δημοσίευση της γνώμης της μειοψηφίας στις δικαστικές αποφάσεις, ενισχύεται ο
ρόλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου (ως προς τον προληπτικό έλεγχο των δημοσίων
δαπανών) και οριοθετείται με σαφήνεια η αρμοδιότητα των πολιτικών και
διοικητικών δικαστηρίων, αλλά και του Συμβουλίου της Επικρατείας σε σχέση με
τα τακτικά διοικητικά δικαστήρια.