ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Της προσφιλούς μου Θράκης

Ακρίτα μου, ντο κάθεσαι; ντο στέκ’ς και περιμένεις;

Το ένοικο σ’ εχάλασαν και την καλή σ’ επήραν

Κείμενα Χορικού & Πυρρίχης (Ηλ. Παπαδόπουλος)

Τούτο τον Αύγουστο η καρδιά μου ταξιδεύει στη Θράκη. Πρώτα-πρώτα, γιατί στη
Νέα Ορεστιάδα διεξάγεται το Δ’ Παγκόσμιο Συνέδριο Θρακών, μια εθνικής
εμβέλειας και σημασίας συνάντηση με διακεκριμένους ομιλητές. Και, δεύτερον,
γιατί κλείνω ένα χρόνο μακριά από την ακριτική γη και το πανεπιστήμιό της και
δεν μπορώ να πω ότι δεν μου λείπει. Το αντίθετο μάλιστα. Ώρες-ώρες πιστεύω ότι
βρίσκομαι σε άδεια και γρήγορα θα γυρίσω πίσω, στους φίλους μου. Η ζωή όμως συνεχίζεται.

Στη Νέα Ορεστιάδα ­ χάρη στις άοκνες προσπάθειες του δημάρχου, του επάρχου,
του νομάρχη Έβρου, των βουλευτών και, κυρίως, χάρη στα οράματα του θρακιώτικου
λαού ­ πολύ σύντομα θ’ ακουστούν οι ανυπότακτες φωνές των φοιτητών και ο
υπεύθυνος ακαδημαϊκός λόγος των πανεπιστημιακών δασκάλων, αφού θα
λειτουργήσουν δύο Τμήματα του ΔΠΘ. Επιτέλους, στις πύλες της Ελλάδας (και του
Ελληνισμού) παρατάσσονται νιάτα, παιδεία, πολιτισμός, οι καλύτερες εγγυήσεις
για ασφάλεια και ανάπτυξη, για ειρηνική συνύπαρξη και δημοκρατική αποκέντρωση.
Μαζί με τα έργα υποδομής, τις επενδύσεις, τα διασυνοριακά δίκτυα, τα κίνητρα,
τη χωροταξική σχεδίαση νέων οικισμών, την τουριστική αξιοποίηση ορεινών όγκων
και παραθαλάσσιων περιοχών, την ανάδειξη των αρχαιολογικών και ιστορικών
χώρων, την οικολογική προστασία και, βέβαια, την Εγνατία Οδό, η ανάπτυξη του
Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου στον Βόρειο Έβρο θα αναζωογονήσει και θα
ξαναδυναμώσει τον ακριτικό Ελληνισμό.

Σ’ αυτή τη συστράτευση του πολιτικού, πνευματικού και επιχειρηματικού κόσμου
δεν θα μπορούσε ν’ απουσιάζει ο απόδημος θρακιώτικος Ελληνισμός. Απόδημος μεν
αλλά ούτε ανώνυμος ούτε επώδυνος. Θράκες της διασποράς, των γραμμάτων και των
τεχνών, οικονομικοί παράγοντες και διανοούμενοι, της Γερμανίας και της
Αμερικής, θα συναντηθούν στις Φέρες, στην Παναγιά την Κοσμοσώτειρα, για να
προσκυνήσουν την Ιστορία που γράφηκε στις αγιογραφίες και στις πέτρες και για
να συμφωνήσουν για την ιστορία που θα γράψουν οι ίδιοι (σε συνεργασία με τους
Θρακιώτες της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης και κυρίως τους ακρίτες της αντοχής και
της καρτερίας).

Θράκη – Αιγαίο – Κύπρος

Θράκη – Βαλκάνια – Μεσόγειος

Θράκη – Ανάπτυξη – Παιδεία – Πολιτισμός

Πουθενά μιζέρια. Πουθενά φόβος. Πουθενά έχθρα κι εκδίκηση. Όλοι πια έχουν
καταλάβει ότι οι αυτόκλητοι σωτήρες και οι τοπικοί θρακάρχες δεν έχουν θέση
όταν οι θεσμοί και η κοινωνία λειτουργούν. Η κερδοφόρα ή υποκριτική θρακολογία
δεν μπορεί πια να βλάψει τη Θράκη (είτε προέρχεται από τους ίδιους τους ­
ελάχιστους ­ Θρακιώτες είτε από άλλους). Η Θράκη έχει περηφάνια, έχει υπομονή,
έχει ανθρώπους, έχει φίλους, έχει σχέδιο για το μέλλον. Το πανεπιστήμιο, μέρος
και εταίρος στον σχεδιασμό, τον προγραμματισμό και την υλοποίηση. Η ίδρυση
Κέντρου Διαλόγου των Θρησκειών (με άξονα την Ορθοδοξία), το Θρακικό Αρχείο, το
Ινστιτούτο Βαλκανικών και Σλαβικών Γλωσσών/Πολιτισμών, το Ίδρυμα Δημογραφικών
και Πληθυσμιακών Ερευνών, το Συνεδριακό Κέντρο στη Σαμοθράκη (υπό την αιγίδα
της Συνόδου των Ελλήνων Πρυτάνεων), η δημιουργία πειραματικών σχολείων και
καλοκαιρινών τμημάτων για αλλοδαπούς και απόδημους Έλληνες, το Ανοικτό
Πανεπιστήμιο και η τηλεκπαίδευση, τα δίγλωσσα Προγράμματα Σπουδών Επιλογής για
φοιτητές από τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία κ.λπ. και κυρίως η επιστροφή όλων των
Θρακιωτόπουλων που σπουδάζουν έξω στη Θράκη και η εγγραφή τους στο ΔΠΘ,
συνιστούσαν μερικές από τις ακαδημαϊκές παρακαταθήκες που άφησα ως πρύτανης
(«ξενιτευόμενος» ύστερα από 19 χρόνια παρουσίας στο ακριτικό ίδρυμα). Οι νέες
πρυτανικές αρχές, με το δικό τους στίγμα και πλάνο, συνεχίζουν το έργο όλων
των προηγουμένων διοικήσεων προσθέτοντας την προσωπική τους σφραγίδα. Το
Πανεπιστήμιο Θράκης και το Πανεπιστήμιο του Αιγαίου (όπου το έργο των
πρυτανικών αρχών άρχισε ήδη να αποδίδει) πρέπει να συνεχίσουν να αποτελούν
στολίδια, υποδείγματα, ακαδημαϊκούς-ερευνητικούς πόλους έλξης.

Θα ‘θελα να τελειώσω με απόσπασμα από τον αποχαιρετιστήριο λόγο μου την
1/10/97 στο Αμφιθέατρο της Κομοτηνής:

«Αναρωτιέμαι όμως ­ όταν τύχη αγαθή με οδήγησε να γίνω πρύτανης στο ΔΠΘ ­ ποια
άλλη θέση, ποιο άλλο αξίωμα, ποια άλλη τιμή μπορεί ν’ αναζητήσω από δω και
μπρος; Ποια άραγε θ’ άξιζε περισσότερο; Καμία».

Και προσθέτω, ύστερα από ένα χρόνο «χωρίς Θράκη και ΔΠΘ»: «Μήπως, τελικά, όλοι
(Αλεξιάδης, Σκουρής, Μαυριάς, Περράκης κ.ά.) έχουμε κάνει λάθος; Μήπως πρέπει
να ξαναγυρίσουμε στα ακριτικά πανεπιστήμια, για μια δεύτερη ακαδημαϊκή νιότη;».

Ο Γιάννης Πανούσης είναι καθηγητής της Εγκληματολογίας στο Τμήμα
Επικοινωνίας και ΜΜΕ στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.